Ένα ακόμη εκτεταμένο δίκτυο φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων, που φέρεται να αποκόμιζε τεράστια κέρδη εις βάρος του συνόλου των φορολογουμένων, έφερε στο φως η ΑΑΔΕ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το σχήμα βασιζόταν σε ένα καλά οργανωμένο κύκλωμα εικονικών τιμολογίων, σε εταιρείες που «άνοιγαν και έκλειναν» σε χρόνο-ρεκόρ και σε πρακτικές τύπου «εξαφανισμένου εμπόρου». Το οικονομικό αποτύπωμα που έχει ήδη καταγραφεί είναι εντυπωσιακό: η φοροδιαφυγή εκτιμάται συνολικά στα 17 εκατ. ευρώ, ενώ η έρευνα συνεχίζεται σε βάθος.
Οι ελεγκτές του ΔΕΟΣ (της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων) προχώρησαν σε συστηματική συλλογή και διασταύρωση δεδομένων, αξιοποιώντας τόσο τους ελέγχους πεδίου όσο και τα ψηφιακά εργαλεία της ΑΑΔΕ, με αιχμή την πλατφόρμα myDATA. Παράλληλα, «χτένισαν» το μητρώο επιχειρήσεων, τις εταιρικές συμμετοχές, καθώς και τις σχέσεις διαχείρισης και εκπροσώπησης των εταιρειών. Αυτό που προέκυψε ήταν ένα ιδιαίτερα διασυνδεδεμένο πλέγμα φυσικών και νομικών προσώπων, με κοινά χαρακτηριστικά στη δομή, στον τρόπο λειτουργίας και στη συναλλακτική συμπεριφορά.
ΑΑΔΕ: Πώς λειτουργούσε το κύκλωμα με εικονικά τιμολόγια
Κατά τα ευρήματα, οι ίδιοι άνθρωποι εμφανίζονταν επανειλημμένα σε διαφορετικές επιχειρήσεις, άλλοτε ως διαχειριστές και άλλοτε ως εταίροι (ομόρρυθμοι ή ετερόρρυθμοι). Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά μοτίβα ήταν η διαδοχική ίδρυση νέων εταιρειών αμέσως μετά τη διακοπή λειτουργίας προηγούμενων, ή έπειτα από αλλαγές στη μετοχική τους σύνθεση. Με αυτόν τον τρόπο, το δίκτυο διατηρούσε τη «δραστηριότητά» του, αλλάζοντας συχνά νομική μορφή και πρόσωπα-βιτρίνα, ώστε να δυσκολεύεται ο εντοπισμός των πραγματικών ωφελούμενων.
Εξίσου αποκαλυπτικό θεωρείται το γεγονός ότι πολλές από τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις μοιράζονταν κοινά στοιχεία επικοινωνίας και παρουσίας στην αγορά: ίδιες επαγγελματικές εγκαταστάσεις, κοινούς τηλεφωνικούς αριθμούς, κοινές διευθύνσεις έδρας και παρόμοια εταιρικά σχήματα. Αυτές οι επαναλαμβανόμενες συμπτώσεις δεν συνιστούν απλώς «κακή επιχειρηματική πρακτική», αλλά, σύμφωνα με τους ελεγκτές, ισχυρές ενδείξεις οργανωμένης και στοχευμένης διασύνδεσης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις διασυνδέσεις με αλλοδαπά πρόσωπα που εμφανίζονταν να συμμετέχουν σε σειρά επιχειρήσεων με παρεμφερές αντικείμενο και κοινή επιχειρηματική δομή. Οι συνδέσεις τεκμηριώνονταν από κοινές συμμετοχές φυσικών προσώπων σε περισσότερες εταιρείες, χρήση των ίδιων εγκαταστάσεων, ίδιες ή παρόμοιες διευθύνσεις και επαναλαμβανόμενες εμφανίσεις των ίδιων προσώπων σε διαφορετικά σχήματα.
Στο επίκεντρο των δραστηριοτήτων φαίνεται να βρίσκεται κυρίως ο χώρος του χονδρικού εμπορίου ενδυμάτων, υποδημάτων και συναφών ειδών. Εκεί εντοπίστηκε μεγάλος όγκος συναλλαγών, με επιχειρήσεις που, κατά τις διαπιστώσεις, χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο για την έκδοση ή/και τη λήψη εικονικών τιμολογίων ιδιαίτερα υψηλής αξίας.
Ενδεικτικές υποθέσεις και το ύψος των εικονικών συναλλαγών
Μέχρι στιγμής έχουν ταυτοποιηθεί συγκεκριμένες περιπτώσεις, οι οποίες αποτελούν μόνο μέρος του συνολικού κυκλώματος. Μεταξύ αυτών αναφέρονται:
– Ατομική επιχείρηση με εικονικές συναλλαγές 25.000.000 ευρώ
– Ηλεκτρονικό κατάστημα (ΟΕ) με εικονικές συναλλαγές 15.000.000 ευρώ
– Ατομική επιχείρηση με εικονικές συναλλαγές 25.000.000 ευρώ
– Φυσικό κατάστημα (ΕΕ) με εικονικές συναλλαγές 2.500.000 ευρώ
– Ατομική επιχείρηση με εικονικές συναλλαγές 28.000.000 ευρώ
– Εισαγωγική εταιρεία (ΟΕ) με εικονικές συναλλαγές 3.250.000 ευρώ
Παράλληλα, από την επεξεργασία φορολογικών στοιχείων και παραστατικών που χρησιμοποιήθηκαν σε δηλωθείσες ενδοκοινοτικές συναλλαγές, διαπιστώθηκε ότι διαφορετικές ελληνικές επιχειρήσεις του ίδιου δικτύου εμφανίζονταν να συναλλάσσονται με τις ίδιες αλλοδαπές επιχειρήσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, εντοπίστηκε επαναλαμβανόμενη χρήση των ίδιων εταιρικών σφραγίδων, στοιχείων ταυτοποίησης και εμπορικών χαρακτηριστικών, γεγονός που ενίσχυσε τις υποψίες περί κεντρικού συντονισμού.
Συλλήψεις, «εξαφανισμένοι έμποροι» και η υπόθεση της «άστεγης» με τη βίλα
Έως σήμερα έχουν συλληφθεί τρία φυσικά πρόσωπα. Μεταξύ τους βρίσκεται και αλλοδαπή γυναίκα, η οποία, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, πιθανότατα συνδέεται ως διαχειρίστρια και ιδιοκτήτρια μίας από τις βασικές επιχειρήσεις. Η υπόθεσή της προκαλεί αίσθηση: ενώ φέρεται να δηλώνει άστεγη, διαμένει σε βίλα 280 τ.μ. στα βόρεια προάστια, με πισίνα.
Στην ίδια υπόθεση αναφέρεται εμπλοκή αλλοδαπών «εξαφανισμένων εμπόρων», που εμφανίζονται να έχουν αγοράσει εμπορεύματα αξίας άνω των 40 εκατ. ευρώ. Το συγκεκριμένο μοτίβο αποτελεί διεθνώς γνωστή πρακτική σε σχήματα απάτης, καθώς δυσκολεύει την αναζήτηση ευθυνών και την είσπραξη φόρων όταν τα πρόσωπα εξαφανίζονται ή δεν εντοπίζονται.
Το οικονομικό αποτύπωμα: 17 εκατ. ευρώ φοροδιαφυγή και κατασχέσεις
Μέχρι στιγμής, οι αρχές έχουν διαπιστώσει φοροδιαφυγή 9,6 εκατ. ευρώ από ΦΠΑ και 8,3 εκατ. ευρώ από φόρο εισοδήματος, με το συνολικό ποσό να φτάνει τα 17 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, έχουν ήδη δρομολογηθεί ενέργειες για τη δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών και λοιπών περιουσιακών στοιχείων των εμπλεκομένων, ενώ στο πλαίσιο των ελέγχων κατασχέθηκαν πάνω από 32.000 τεμάχια προϊόντων που χαρακτηρίζονται ως «μαϊμού».
Η ΑΑΔΕ συνεχίζει την έρευνα σε βάθος, εξετάζοντας πρόσθετες διαδρομές συναλλαγών, νέες εταιρικές συνδέσεις και πιθανές επεκτάσεις του δικτύου. Το ζητούμενο, πέρα από τις ποινικές ευθύνες, είναι η ανάκτηση δημοσίων εσόδων και η αποδόμηση ενός μηχανισμού που, σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, λειτούργησε μεθοδικά και σε μεγάλη κλίμακα. Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση αναδεικνύει ότι η ΑΑΔΕ, αξιοποιώντας εργαλεία όπως το myDATA και στοχευμένες διασταυρώσεις, μπορεί να εντοπίζει πιο αποτελεσματικά κυκλώματα εικονικών τιμολογίων και να περιορίζει πρακτικές που οδηγούν σε πολυεπίπεδη φοροδιαφυγή εκατομμυρίων ευρώ.
