Εγκρίθηκε σήμερα (26.6.2026) από το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ στο Λουξεμβούργο το νέο πακέτο της Κομισιόν για τα Ευρωπαϊκά Δίκτυα Ενέργειας (European Grids Package), που είχε παρουσιαστεί στις 10 Δεκεμβρίου 2025.
Η έγκριση αυτή δεν είναι απλώς μια ακόμη ευρωπαϊκή ρύθμιση: σηματοδοτεί μια στροφή στον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη αντιλαμβάνεται τα ηλεκτρικά δίκτυα και τις διασυνδέσεις—ως κοινή, στρατηγική ευρωπαϊκή υποδομή, κρίσιμη για την ασφάλεια, τις τιμές και την ανθεκτικότητα της αγοράς.
Το Grids Package φέρει ισχυρό ελληνικό αποτύπωμα. Η Ελλάδα είχε αναδείξει ήδη από το 2023 την ανάγκη τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας να αντιμετωπίζονται ως ευρωπαϊκή και όχι αποκλειστικά εθνική υπόθεση.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η επιστολή του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη προς την Πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον Ιανουάριο του 2025, με αίτημα μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τις διασυνοριακές ενεργειακές υποδομές. Παράλληλα, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος προώθησαν σταθερά τις ίδιες θέσεις στα αρμόδια ευρωπαϊκά συμβούλια κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Κατά την παρέμβασή του στο Συμβούλιο Υπουργών, ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε: «Η Ελλάδα υπήρξε από την πρώτη ημέρα ένθερμος υποστηρικτής. Υποστηρίξαμε αυτό τον κανονισμό όχι επειδή θεωρούμε ότι είναι τέλειος, αλλά επειδή πιστεύουμε ότι ανοίγει τον δρόμο για μια ισχυρότερη εσωτερική αγορά ενέργειας, για μια ισχυρότερη Ενεργειακή Ένωση, κάτι που είναι απολύτως αναγκαίο».
Όπως σημείωσε, η ενεργειακή ενοποίηση είναι προϋπόθεση ώστε οι Ευρωπαίοι πολίτες να έχουν προσιτή και ασφαλή ενέργεια, ενώ προειδοποίησε ότι θα ήταν «τεράστια απογοήτευση» αν δεν υπήρχε συμφωνία.
Ο ίδιος αναγνώρισε ότι κάθε χώρα έχει τις επιμέρους παρατηρήσεις της, αλλά επέμεινε στη «μεγάλη εικόνα»: πρόκειται για θετικό βήμα προς καλύτερο συντονισμό της εσωτερικής αγοράς.
«Πιστεύω ότι έχει επιτευχθεί μια καλή ισορροπία μεταξύ της συνεργασίας και της αυτονομίας των κρατών», ανέφερε, αποτυπώνοντας τον πυρήνα του συμβιβασμού που επετεύχθη.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο ζήτημα της προστασίας κρίσιμων ενεργειακών υποδομών. Οι απειλές κατά υποβρύχιων καλωδίων και διασυνοριακών δικτύων δεν αφορούν μόνο μία πηγή κινδύνου, αλλά προκύπτουν από πολλαπλές κατευθύνσεις.
Αυτό καθιστά αναγκαία μια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας και ανθεκτικότητας, με καλύτερο συντονισμό, κοινά πρωτόκολλα και αποτελεσματικότερη επιτήρηση των κρίσιμων «αρτηριών» του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος.
Grids Package: Ευρωπαϊκός σχεδιασμός με ελληνική προσέγγιση
Στην ουσία του, το Grids Package εισάγει μια νέα φιλοσοφία για τον σχεδιασμό των ενεργειακών δικτύων στην Ευρώπη. Η κατεύθυνση είναι ξεκάθαρη: περισσότερος συντονισμός σε επίπεδο ΕΕ, ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης, απλούστευση κανόνων για τα διασυνοριακά έργα και δικαιότερη κατανομή του κόστους μεταξύ των κρατών-μελών που ωφελούνται από τις νέες υποδομές.
Η προσέγγιση αυτή ευθυγραμμίζεται με τις ελληνικές θέσεις, διότι αναγνωρίζει ότι οι διασυνδέσεις δεν είναι απλώς «εθνικές επενδύσεις» που εξυπηρετούν τοπικές ανάγκες.
Είναι ευρωπαϊκά έργα στρατηγικής σημασίας: μειώνουν τη μεταβλητότητα τιμών, βελτιώνουν την ασφάλεια εφοδιασμού, διευκολύνουν την ενσωμάτωση των ΑΠΕ και περιορίζουν τα «ενεργειακά νησιά» που αυξάνουν το κόστος για καταναλωτές και επιχειρήσεις.
Ταυτόχρονα, το πακέτο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αξιοποίηση των υφιστάμενων δικτύων, την ψηφιοποίηση, την αύξηση της ευελιξίας του συστήματος και τη μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα.
Με δεδομένη την ταχεία αύξηση της ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, η Ευρώπη χρειάζεται ισχυρότερες, «έξυπνες» και καλύτερα συνδεδεμένες υποδομές, ώστε η καθαρή ενέργεια να φτάνει εκεί όπου υπάρχει ζήτηση, όταν υπάρχει ζήτηση.
Τρία έργα ελληνικού ενδιαφέροντος στις οκτώ «Ενεργειακές Λεωφόρους»
Ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα έχει το γεγονός ότι 3 από τα 8 στρατηγικά έργα («Energy Highways») που θέτει ως προτεραιότητα η Κομισιόν συνδέονται άμεσα με τη χώρα. Πρόκειται για:
1) Τον Διαβαλκανικό Αγωγό (Trans-Balkan Pipeline), όπου η αντίστροφη ροή αποτελεί βασικό πυλώνα του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου, ενισχύοντας την περιφερειακή ασφάλεια εφοδιασμού.
2) Την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), ένα έργο που μπορεί να τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου και να δημιουργήσει νέες δυνατότητες για ανταγωνισμό και ασφάλεια στο νησί.
3) Την ενίσχυση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στον άξονα Ουγγαρίας – Ρουμανίας – Βουλγαρίας – Ελλάδας, με στόχο την αύξηση της μεταφορικής ικανότητας, τη σταθεροποίηση των τιμών και τη θωράκιση της περιοχής απέναντι σε κρίσεις.
Η ανάδειξη αυτών των «ενεργειακών λεωφόρων» δεν είναι συμβολική. Δείχνει ότι η Νοτιοανατολική Ευρώπη αντιμετωπίζεται πλέον ως κρίσιμος κόμβος στο νέο ενεργειακό τοπίο, με την Ελλάδα να έχει ρόλο γέφυρας και σημείου σύνδεσης.
Γιατί η Ευρώπη επενδύει στα δίκτυα
Η Κομισιόν χαρακτηρίζει τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας ως τη «ραχοκοκαλιά» της ευρωπαϊκής αγοράς. Σήμερα, το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο ξεπερνά τα 11 εκατομμύρια χιλιόμετρα, αποτελώντας ένα από τα μεγαλύτερα και πιο αξιόπιστα διασυνδεδεμένα συστήματα παγκοσμίως. Όμως οι πιέσεις αυξάνονται ραγδαία.
Η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια, η ηλεκτροκίνηση, η εξηλεκτρισμένη βιομηχανία και η εκρηκτική ανάπτυξη των ΑΠΕ έχουν οδηγήσει σε πρωτοφανή αύξηση αιτημάτων σύνδεσης νέων έργων.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, περίπου το 40% των δικτύων διανομής στην Ευρώπη είναι άνω των 40 ετών, ενώ η διασυνοριακή μεταφορική ικανότητα ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να διπλασιαστεί έως το 2030.
Αυτές οι ανάγκες μεταφράζονται σε επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ τις επόμενες δεκαετίες, ώστε να εκσυγχρονιστεί και να επεκταθεί η ευρωπαϊκή «ηλεκτρική ραχοκοκαλιά».
Τριετής αναβολή για τον Κανονισμό Εκπομπών Μεθανίου
Παράλληλα, στο ίδιο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας, η Ελλάδα στήριξε την κοινή πρωτοβουλία για τριετή αναβολή της εφαρμογής του Κανονισμού για τις Εκπομπές Μεθανίου (Methane Regulation).
Η θέση που διατυπώθηκε ήταν ότι απαιτείται περισσότερος χρόνος προσαρμογής για την αγορά και τις αρμόδιες αρχές, χωρίς να αμφισβητείται ο συνολικός ευρωπαϊκός στόχος μείωσης των εκπομπών μεθανίου στον ενεργειακό τομέα. Το σχετικό non-paper υποστηρίχθηκε από 18 κράτη-μέλη, αποτυπώνοντας ευρεία στήριξη σε μια πιο ρεαλιστική και εφαρμόσιμη μετάβαση.
Με τη σημερινή έγκριση, το Grids Package επιβεβαιώνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση περνά σε μια νέα εποχή ενεργειακών υποδομών: με περισσότερο κοινό σχεδιασμό, μεγαλύτερη ταχύτητα, έμφαση στις διασυνδέσεις και ξεκάθαρη στόχευση στην ασφάλεια. Και, ταυτόχρονα, επιβεβαιώνει τη στρατηγική επιλογή της Ελλάδας να αντιμετωπίζει τα δίκτυα και τις διασυνδέσεις ως ευρωπαϊκή υπόθεση πρώτης γραμμής—μια επιλογή που ενισχύει την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και την ενεργειακή ασφάλεια ολόκληρης της Ευρώπης, με το Grids Package να λειτουργεί ως καταλύτης για τα επόμενα βήματα.
