Γράφει η Ευγενία Γάλλου
Οι παροιμίες και οι λαϊκές ρήσεις είναι πολύτιμα κομμάτια του πολιτισμικού μας πλούτου. Περνούν από γενιά σε γενιά, φέρουν μαζί τους σοφία αιώνων, κωδικοποιημένη σε σύντομες και εύστοχες φράσεις. Κάθε λέξη, κάθε φράση, έχει βαθύ νόημα, αποτυπώνοντας την εμπειρία, τις αξίες και τις πεποιθήσεις του κάθε λαού.
Ωστόσο, ήρθε η ώρα να μάθουμε τι σημαίνει η έκφραση «Έβγαλα την μπέμπελη». Πόσες φορές έχουμε πει ή ακούσει αυτή τη φράση, ειδικά τώρα τελευταία που η χώρα μας ζει σε ρυθμούς καύσωνα και το θερμόμετρο έχει «σκαρφαλώσει» ακόμα και σε 44 βαθμούς Κελσίου;
Λίγοι γνωρίζουν, όμως, τι σημαίνει ακριβώς να «βγάζεις την μπέμπελη».
Μπέμπελη λοιπόν, είναι η ιλαρά και είναι λέξη σλαβικής προέλευσης, από το pepeli, που σημαίνει στάχτη < παιπάλη = πολύ αλεσμένο αλεύρι ή κριθάρι, σκόνη-αντιδάνειο (Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας). Ίσως, επειδή το κατάστικτο από τα εξανθήματα δέρμα μοιάζει πασπαλισμένο.
Όταν λέμε λοιπόν «έβγαλα την μπέμπελη» εννοούμε ότι έχουμε ζεσταθεί πάρα πολύ.
Ο συσχετισμός της ζέστης με την ιλαρά, προκύπτει από την πρακτική Ιατρική, σύμφωνα με την οποία, κάποιος που νοσεί από ιλαρά, θα πρέπει να ντύνεται βαριά, έτσι ώστε να ζεσταθεί και να ιδρώσει και να «βγάλει» από πάνω του την αρρώστια.
Πηγή:
https://new_ell.en-academic.com
https://www.rodiaki.gr/…/lexistorein-ebgala-thn-mpempelh
