Γράφει η Ευγενία Γάλλου
«Αδέκαστος» είναι αυτός που δεν μπορεί να διαφθαρεί μέσω δωροδοκίας. Είναι ο αμερόληπτος, ο αδιάφθορος, ο αδωροδόκητος, ο ακέραιος.
Επειδή, όμως, η δωροδοκία δεν είναι πάντα υλική, ο αδέκαστος ταυτίζεται με εκείνον που σε κάθε περίπτωση ασκεί το λειτούργημά του, χωρίς να επηρεάζεται από πρόσωπα, περιστάσεις, καταστάσεις. Με άλλα λόγια ενεργεί χωρίς να αφουγκράζεται τον παλμό της κοινωνίας. Κι αυτό γιατί ο αδέκαστος καθοδηγείται από το νόμο και πράττει πάντα σύμφωνα με αυτόν.
Είναι σύνθετη λέξη με δυο συνθετικά, το α – το στερητικό και το ρήμα δεκάζω (που σημαίνει διαφθείρω μέσω δωροδοκίας). Μία πιθανή ετυμολογική ερμηνεία θέλει το δεκάζω να προέρχεται από το ομηρικό δέκομαι, που δεν είναι άλλο από το ρήμα δέχομαι. Όποιος δεκάζεται, συνεπώς, δέχεται δώρα, άλλοτε μεγαλύτερα, άλλοτε μικρότερα. Το ρήμα δεκάζω και δεκάζομαι στην Αρχαιότητα χρησιμοποιούνταν, για να δηλώσει κυρίως τη διαφθορά των δικαστών.
********
Στο σημείο αυτό, αξίζει να αναφερθεί ότι ο Αριστοτέλης παραδίδει ότι ο Άνυτος, στρατηγός των Αθηναίων κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου και μετέπειτα ένας από τους δικαστές στη δίκη του Σωκράτη, ήταν ο πρώτος που δωροδόκησε δικαστές. Το 409 π.Χ, τον είχαν στείλει οι Αθηναίοι στην Πύλο, που ανήκε στη σφαίρα επιρροής της Αθήνας, να βοηθήσει τους Πυλίους που πολιορκούνταν από τους Λακεδαιμονίους. Εκείνος, λόγω θαλασσοταραχής, δεν μπόρεσε να προσεγγίσει και γύρισε άπρακτος. Γλίτωσε, όμως, την καταδίκη, γιατί δεν έπεσε σε αδέκαστους δικαστές. Τους πλήρωσε και κηρύχθηκε αθώος. Μετά, άλλαξαν τα πράγματα και βρέθηκε εκείνος στη θέση του δικαστή, στη δίκη του Σωκράτη. Ήταν ένας από τους τρεις κατηγόρους του τραγικού φιλοσόφου. Πρόσθεσε ένα ακόμη στα κρίματά του, αυτό του να οδηγήσει στο δικαστήριο τον «απάντων σοφώτατον».
Σήμερα, το επίθετο το χρησιμοποιούμε και για τους διαιτητές των αγώνων, όταν είναι αδέκαστοι, για τους πολιτικούς που πολύ θα θέλαμε να είναι αδέκαστοι, για τη δικαιοσύνη εν γένει. Ακόμη, αδέκαστη μπορεί να είναι η κρίση μας και η άποψή μας, δηλαδή αμερόληπτη, αντικειμενική.
Πηγή: https://www.liberal.gr
