Την πρόθεσή του να επιβάλει δασμό 100% στα εισαγόμενα γενόσημα φάρμακα ανακοίνωσε την Τρίτη (21.7.2026) ο Ντόναλντ Τραμπ, σηματοδοτώντας μια νέα, πιο επιθετική φάση πίεσης προς τις μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες. Στόχος του, όπως περιέγραψε ο ίδιος, είναι να μεταφερθεί μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής στις ΗΠΑ, ώστε η αμερικανική αγορά να εξαρτάται λιγότερο από αλυσίδες εφοδιασμού του εξωτερικού σε έναν κλάδο που αγγίζει άμεσα τη δημόσια υγεία. Η εξαγγελία για δασμό 100% στα εισαγόμενα γενόσημα φάρμακα έρχεται σε μια περίοδο όπου το ζήτημα της αυτάρκειας σε κρίσιμα προϊόντα επανέρχεται δυναμικά στον δημόσιο διάλογο, με φόντο γεωπολιτικές εντάσεις, διαταραχές μεταφορών και ανησυχίες για ελλείψεις.
Ο Αμερικανός πρόεδρος γνωστοποίησε το πλαίσιο της πρότασής του μέσω Truth Social, περιγράφοντας ένα κλιμακωτό χρονοδιάγραμμα. Σύμφωνα με την ανάρτησή του, από την 1η Αυγούστου 2026 τα γενόσημα που εισάγονται στις ΗΠΑ θα συνεχίσουν να έχουν τελωνειακό δασμό 0% για περίοδο δύο ετών. Έπειτα, όπως ανέφερε, οι δασμοί θα αυξηθούν στο 100% για ένα έτος και στη συνέχεια θα ανέβουν ακόμη περισσότερο, στο 200%. Η διατύπωση αυτή δείχνει ότι ο δασμός 100% στα εισαγόμενα γενόσημα φάρμακα δεν παρουσιάζεται ως μεμονωμένο μέτρο, αλλά ως μέρος μιας κλιμακούμενης στρατηγικής «καρότου και μαστιγίου», με χρονικό περιθώριο προσαρμογής για τις εταιρείες.
Δασμός 100% στα εισαγόμενα γενόσημα φάρμακα: το χρονοδιάγραμμα και οι επόμενες αυξήσεις
Το πιο κρίσιμο στοιχείο της ανακοίνωσης είναι η σταδιακή εφαρμογή, που επιχειρεί να δημιουργήσει ένα παράθυρο μετακίνησης επενδύσεων. Ο μηδενικός δασμός για δύο χρόνια λειτουργεί ως μεταβατική περίοδος, κατά την οποία οι εταιρείες θα μπορούν—θεωρητικά—να σχεδιάσουν, να αδειοδοτήσουν και να ξεκινήσουν έργα παραγωγής εντός ΗΠΑ χωρίς άμεση οικονομική «τιμωρία» στις εισαγωγές τους. Μετά το διάστημα αυτό, ο δασμός 100% στα εισαγόμενα γενόσημα φάρμακα θα λειτουργήσει ως ισχυρό αντικίνητρο για τη συνέχιση της υφιστάμενης πρακτικής, δηλαδή την κάλυψη της αμερικανικής ζήτησης με προϊόντα από το εξωτερικό. Η προαναγγελία περαιτέρω αύξησης στο 200% ανεβάζει ακόμη περισσότερο το διακύβευμα και εντείνει την πίεση προς τις επιχειρήσεις να αναθεωρήσουν την εφοδιαστική και παραγωγική τους στρατηγική.
Για τον Τραμπ, το μήνυμα είναι σαφές: όσοι δεν επενδύσουν εγκαίρως σε εργοστάσια και γραμμές παραγωγής στις ΗΠΑ, θα βρεθούν αντιμέτωποι με ολοένα και πιο δυσβάσταχτες επιβαρύνσεις. Με άλλα λόγια, ο δασμός 100% στα εισαγόμενα γενόσημα φάρμακα παρουσιάζεται ως εργαλείο αναγκαστικής αναδιάταξης της παραγωγής και όχι απλώς ως μέτρο αύξησης εσόδων.
Γιατί τα γενόσημα είχαν εξαιρεθεί μέχρι σήμερα
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα γενόσημα φάρμακα είχαν μέχρι σήμερα εξαιρεθεί από τους αμερικανικούς τελωνειακούς δασμούς στα φαρμακευτικά προϊόντα που ανακοινώθηκαν τον Απρίλιο. Η εξαίρεση αυτή δεν είναι τυχαία: τα γενόσημα αποτελούν βασικό πυλώνα για τον έλεγχο του κόστους φαρμακευτικής περίθαλψης, καθώς προσφέρουν θεραπευτικές επιλογές με χαμηλότερη τιμή σε σχέση με τα πρωτότυπα σκευάσματα. Κάθε πολιτική που επηρεάζει τις τιμές ή τη διαθεσιμότητά τους μπορεί να έχει άμεσο αντίκτυπο σε ασφαλιστικά ταμεία, νοσοκομεία και—τελικά—στους ίδιους τους ασθενείς.
Παρά τα παραπάνω, η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται να επαναξιολογεί το «ισοζύγιο» ανάμεσα στην προσιτή πρόσβαση και στην παραγωγική αυτονομία. Ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος είχε δώσει προθεσμία ενός έτους στον υπουργό Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ να επανεξετάσει την κατάσταση και να προτείνει νέα μέτρα για τις εισαγωγές γενόσημων. Η χθεσινή εξαγγελία δείχνει ότι η κατεύθυνση που επιλέγεται είναι μια σκληρότερη γραμμή, με τον δασμό 100% στα εισαγόμενα γενόσημα φάρμακα να βρίσκεται στο επίκεντρο.
Πίεση προς τις φαρμακοβιομηχανίες και το μήνυμα «παραγωγή στις ΗΠΑ»
Στην ανάρτησή του, ο Ντόναλντ Τραμπ εξήγησε ότι το μέτρο έχει σκοπό να μετακινηθεί η παραγωγή γενόσημων φαρμάκων στις ΗΠΑ. Ο σχεδιασμός βασίζεται στη λογική ότι οι επιχειρήσεις, για να διατηρήσουν πρόσβαση στην αγορά χωρίς υπέρογκες επιβαρύνσεις, θα αναγκαστούν να επενδύσουν σε νέες μονάδες ή να επεκτείνουν υπάρχουσες. Πρόκειται για μια προσέγγιση που ταιριάζει με τη γενικότερη οικονομική ρητορική του Τραμπ υπέρ του «reshoring», δηλαδή της επιστροφής παραγωγικών δραστηριοτήτων εντός αμερικανικού εδάφους.
Παράλληλα, ο πρόεδρος σημείωσε ότι η πολιτική που αφορά τα υπόλοιπα εισαγόμενα φάρμακα θα παραμείνει ως έχει, επιχειρώντας να διαχωρίσει τα γενόσημα από τις υπόλοιπες κατηγορίες. Με αυτόν τον τρόπο, ο δασμός 100% στα εισαγόμενα γενόσημα φάρμακα αποκτά χαρακτήρα στοχευμένης παρέμβασης: επικεντρώνεται σε ένα τμήμα της αγοράς που είναι μεγάλο σε όγκους, κρίσιμο για τη δημόσια υγεία και ιδιαίτερα ευαίσθητο σε ελλείψεις.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να φανεί αν η ανακοίνωση θα λειτουργήσει κυρίως ως διαπραγματευτικό μοχλό ή αν οι εταιρείες θα ανταποκριθούν με συγκεκριμένες δεσμεύσεις επενδύσεων. Σε κάθε περίπτωση, η προοπτική ενός δασμού 100% στα εισαγόμενα γενόσημα φάρμακα—και μάλιστα με πιθανή κλιμάκωση—αναδιαμορφώνει το πεδίο για τη φαρμακευτική βιομηχανία, ενισχύοντας την αβεβαιότητα αλλά και αυξάνοντας τα κίνητρα για εγχώρια παραγωγή.
Συνολικά, η κίνηση Τραμπ στέλνει ένα ξεκάθαρο σήμα προς την αγορά: η πρόσβαση στην αμερικανική ζήτηση θα συνδέεται ολοένα περισσότερο με το πού παράγεται το φάρμακο. Αν τελικά εφαρμοστεί, ο δασμός 100% στα εισαγόμενα γενόσημα φάρμακα θα αποτελέσει κομβικό μέτρο με πιθανές επιπτώσεις τόσο στη στρατηγική των φαρμακοβιομηχανιών όσο και στον τρόπο με τον οποίο η χώρα διασφαλίζει την επάρκεια βασικών θεραπειών στο μέλλον.
