Μπορεί, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της ΕΛΣΤΑΤ, η ακρίβεια να δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης, όμως για τα περισσότερα νοικοκυριά η καθημερινή πραγματικότητα λέει κάτι διαφορετικό: το κόστος στέγασης συνεχίζει να κρατά τις τιμές ψηλά και να «ροκανίζει» το διαθέσιμο εισόδημα. Η ακρίβεια δεν χτυπά με την ίδια ένταση όλες τις κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών, αλλά η κατοικία –μαζί με την ενέργεια που απαιτείται για να λειτουργήσει ένα σπίτι– παραμένει ο πιο ισχυρός μοχλός πίεσης στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Ιούνιο επιβεβαιώνουν αυτή την εικόνα. Ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 4,4%, όμως η συμβολή της στέγασης στο τελικό αποτέλεσμα είναι δυσανάλογα μεγάλη: από το συνολικό 4,4%, η στέγαση προσθέτει 1,553 ποσοστιαίες μονάδες, δηλαδή πάνω από το ένα τρίτο της συνολικής αύξησης των τιμών. Με απλά λόγια, ακόμη κι αν άλλες κατηγορίες «ηρεμούν», η ακρίβεια τροφοδοτείται σταθερά από το κόστος του σπιτιού.
Την ίδια ώρα, οι μεταφορές είχαν επίπτωση 1,018 μονάδες και τα ξενοδοχεία, καφέ και εστιατόρια 0,944 μονάδες. Πρόκειται επίσης για κατηγορίες με έντονες ανατιμήσεις, αλλά καμία δεν «βαραίνει» τόσο πολύ στο τελικό νούμερο όσο η στέγαση. Αυτό κάνει σαφές ότι το πρόβλημα δεν είναι περιφερειακό: η κατοικία είναι ο βασικός μηχανισμός που κρατά την ακρίβεια σε υψηλά επίπεδα.
Ακρίβεια και στέγαση: γιατί το σπίτι ανεβάζει τον πληθωρισμό
Η ετήσια αύξηση στη στέγαση έφτασε το 10,6%. Και αυτή η άνοδος δεν προέρχεται από έναν μόνο παράγοντα. Στην πραγματικότητα, η πίεση είναι πολυεπίπεδη και αφορά τόσο το «να έχεις σπίτι» όσο και το «να το λειτουργείς».
Οι αυξήσεις καταγράφονται σε:
– ενοίκια κατοικιών,
– επισκευές και συντήρηση,
– υπηρεσίες που σχετίζονται με τη χρήση της κατοικίας,
– ηλεκτρισμό,
– φυσικό αέριο,
– πετρέλαιο θέρμανσης,
– στερεά καύσιμα.
Έτσι, η ακρίβεια στη στέγαση δεν είναι απλώς μια γραμμή σε έναν πίνακα του πληθωρισμού. Είναι μια καθημερινή, επαναλαμβανόμενη δαπάνη που έρχεται κάθε μήνα και δεν μπορεί εύκολα να περιοριστεί. Δεν είναι «προαιρετική» κατανάλωση. Είναι βασική ανάγκη.
«Φωτιά» στο στεγαστικό κόστος: ενοίκια και ενέργεια πιέζουν διπλά
Στα επιμέρους στοιχεία, τα ενοίκια κατοικιών εμφανίζουν ετήσια αύξηση 7,1%. Πρόκειται για εξέλιξη που μεταφράζεται άμεσα σε μεγαλύτερη μηνιαία δαπάνη, ειδικά για όσους ήδη διαθέτουν μεγάλο ποσοστό του εισοδήματός τους στη μίσθωση.
Παράλληλα, η ενέργεια λειτουργεί σαν δεύτερο κύμα επιβάρυνσης. Οι αυξήσεις είναι ενδεικτικές:
– Φυσικό αέριο: +24,6%
– Πετρέλαιο θέρμανσης: +53,2%
– Ηλεκτρισμός: +2,8%
Αυτό σημαίνει ότι η στέγαση «χτυπά» τα νοικοκυριά διπλά: από τη μία με το ενοίκιο (ή τις σχετικές δαπάνες κατοικίας) και από την άλλη με τους λογαριασμούς και τα καύσιμα θέρμανσης. Ακόμη κι όταν ο συνολικός πληθωρισμός εμφανίζει μικρότερη ένταση σε σχέση με προηγούμενους μήνες, το κόστος κατοικίας παραμένει σε διψήφιο ρυθμό ανόδου και συνεχίζει να τροφοδοτεί την ακρίβεια.
Πώς συγκρίνεται η στέγαση με τις υπόλοιπες κατηγορίες
Η σύγκριση με τις άλλες μεγάλες ομάδες δαπανών είναι αποκαλυπτική. Οι μεταφορές αυξήθηκαν κατά 7,2% σε ετήσια βάση, κυρίως λόγω καυσίμων και αεροπορικών εισιτηρίων. Τα ξενοδοχεία, καφέ και εστιατόρια κατέγραψαν αύξηση 7,7%.
Παρότι οι ρυθμοί αυτοί είναι υψηλοί, η συνολική «συμμετοχή» τους στη διαμόρφωση του πληθωρισμού δεν φτάνει τη συμβολή της στέγασης. Ο λόγος είναι απλός: η κατοικία και η ενέργεια είναι δαπάνες που επαναλαμβάνονται σταθερά και αφορούν σχεδόν όλους, ανεξαρτήτως τρόπου ζωής. Δεν μπορείς να «κόψεις» εύκολα το ενοίκιο ή τη θέρμανση, όπως μπορείς να περιορίσεις μια έξοδο.
Τι πληρώνουμε παραπάνω μέσα σε έναν χρόνο: συγκεκριμένα παραδείγματα
Σε ετήσια βάση, η αύξηση 7,1% στα ενοίκια σημαίνει ότι ένα μίσθωμα 600 ευρώ τον Ιούνιο του 2025 γίνεται 642,60 ευρώ τον Ιούνιο του 2026. Δηλαδή, 42,60 ευρώ περισσότερα τον μήνα. Σε ένα έτος, αυτό ισοδυναμεί με 511,20 ευρώ επιπλέον, εφόσον το μίσθωμα παραμείνει στο νέο επίπεδο για 12 μήνες.
Ακόμη μεγαλύτερη αναλογικά είναι η αύξηση στο φυσικό αέριο (+24,6%). Ένας λογαριασμός 100 ευρώ τον Ιούνιο του 2025 διαμορφώνεται στα 124,60 ευρώ τον Ιούνιο του 2026 — δηλαδή 24,60 ευρώ περισσότερα. Σε ετήσια βάση, η πρόσθετη επιβάρυνση φτάνει τα 295,20 ευρώ.
Συνδυαστικά, μόνο από ενοίκιο και φυσικό αέριο, ένα νοικοκυριό μπορεί να βρεθεί να πληρώνει έως και 806,40 ευρώ περισσότερα σε έναν χρόνο, με βάση τα παραπάνω ενδεικτικά μεγέθη. Και πρόκειται για δύο μόνο γραμμές του προϋπολογισμού, όχι για το σύνολο των δαπανών που σχετίζονται με τη στέγαση.
Συμπέρασμα: η ακρίβεια δεν υποχωρεί όσο «ακριβαίνει» το σπίτι
Η εικόνα του Ιουνίου δείχνει ότι η ακρίβεια μπορεί να εμφανίζει σημάδια επιβράδυνσης σε κάποιες κατηγορίες, αλλά η στέγαση εξακολουθεί να λειτουργεί ως ο κύριος παράγοντας που τροφοδοτεί τον πληθωρισμό. Όσο τα ενοίκια και η ενέργεια κινούνται ανοδικά, το κόστος κατοικίας θα συνεχίσει να «καίει» τα νοικοκυριά, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη και απορροφώντας κάθε μικρή ανάσα που μπορεί να δίνει η γενικότερη αποκλιμάκωση.
Με άλλα λόγια, για να φανεί πραγματικά στον οικογενειακό προϋπολογισμό ότι η ακρίβεια υποχωρεί, πρέπει πρώτα να σταθεροποιηθεί το κόστος στέγασης. Διαφορετικά, ο πληθωρισμός μπορεί να μειώνεται στα χαρτιά, αλλά το σπίτι θα συνεχίσει να ανεβάζει τον λογαριασμό στην πράξη.
