Με αφορμή τον νέο της ρόλο σε παράσταση του Εθνικού Θεάτρου αυτό το καλοκαίρι, η Δήμητρα Βλαγκοπούλου μίλησε στο περιοδικό Gala και τη δημοσιογράφο Μαριλού Πανταζή, σε μια συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης που φωτίζει πλευρές της δουλειάς της αλλά και τις προσωπικές της ανησυχίες. Η Δήμητρα Βλαγκοπούλου, με τη γνωστή ειλικρίνεια και τη χαμηλών τόνων στάση της απέναντι στη δημοσιότητα, δεν δίστασε να σταθεί τόσο στο τηλεοπτικό της ντεμπούτο στη δραματική σειρά «Να με λες μαμά» του Alpha όσο και στον φόβο που εξακολουθεί να νιώθει απέναντι στη μικρή οθόνη. Όπως παραδέχεται, η τηλεόραση δεν είναι για εκείνη ένα αυτονόητο πεδίο έκφρασης, αλλά ένας κόσμος που απαιτεί θάρρος, προσαρμογή και –σε πολλές περιπτώσεις– μια πρακτική απόφαση.
Η αφορμή για τη συζήτηση ήταν ο ρόλος της στη σειρά, όπου υποδύθηκε μια μητέρα βίαιη, μια γυναίκα που, αν και ασκούσε κακοποίηση, κουβαλούσε η ίδια βαθιά τραύματα. Η ερμηνεία αυτή δεν στάθηκε σε εύκολες ετικέτες. Αντίθετα, ανέδειξε τη σύνθετη, σκοτεινή πραγματικότητα πίσω από έναν άνθρωπο που λειτουργεί ως θύτης ενώ στην ουσία παραμένει και θύμα.
Στη σειρά «Να με λες μαμά» υποδυόσουν μια βίαιη μητέρα, θύμα και η ίδια του παρελθόντος της και υποχείριο του συντρόφου της. Η Δήμητρα Βλαγκοπούλου στάθηκε στη συνθήκη της ηρωίδας της με τρόπο που ξεπερνά την απλή περιγραφή ενός χαρακτήρα: επρόκειτο για μια γυναίκα κακοποιημένη, κοινωνικά απροστάτευτη, οικονομικά εξαρτώμενη από έναν άνδρα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η βία δεν παρουσιάζεται ως «ιδιοσυγκρασία», αλλά ως ένας μηχανισμός που κληρονομείται, αναπαράγεται και, συχνά, μεταμορφώνει τον παθητικό δέκτη σε ενεργό φορέα.
Όπως εξηγεί, το να συνεχιστεί αυτή η βία, το θύμα να γίνει θύτης, είναι μια συνθήκη που δυστυχώς όλοι αναγνωρίζουμε. Και αυτό είναι ίσως το πιο ανατριχιαστικό στοιχείο: το πόσο οικείο μοιάζει κάτι που θα έπρεπε να μας είναι αδιανόητο. Είτε ως άμεσοι είτε ως έμμεσοι παραλήπτες, πολλοί έχουμε βρεθεί κοντά σε ανάλογες ιστορίες — στο οικογενειακό περιβάλλον, στον κοινωνικό κύκλο, στις αφηγήσεις που ψιθυρίζονται και συχνά μένουν χωρίς δικαίωση. Η κανονικοποίηση, η σιωπή, η οικονομική εξάρτηση, οι κοινωνικές ανισότητες: όλα αυτά χτίζουν το υπόβαθρο μέσα στο οποίο η βία μπορεί να επιβιώνει, να μεταμφιέζεται, να περνάει από γενιά σε γενιά.
Δήμητρα Βλαγκοπούλου και τηλεόραση: «Με τρομάζει σαν μέσο»
Αυτή ήταν και η πρώτη της τηλεοπτική δουλειά — γεγονός που δίνει επιπλέον βαρύτητα στο πώς επέλεξε να μιλήσει για το μέσο. Η Δήμητρα Βλαγκοπούλου δεν ωραιοποιεί την εμπειρία ούτε υιοθετεί τη συνήθη αφήγηση του «ονείρου» που γίνεται πραγματικότητα. Αντίθετα, λέει καθαρά αυτό που νιώθει: «Η τηλεόραση ως μέσο με τρομάζει».
Ο λόγος; Η μαζική απεύθυνση. Η τηλεόραση έχει μια δύναμη που μπορεί να είναι γοητευτική, αλλά και πιεστική. Η έκθεση είναι μεγάλη, η πρόσληψη άμεση, η εικόνα γίνεται εύκολα «ταμπέλα». Κι αυτό, όπως παραδέχεται, δεν είναι ένα περιβάλλον στο οποίο αισθάνεται απόλυτα άνετα. Για μια ηθοποιό που έχει μάθει να δουλεύει μέσα στη συνθήκη του θεάτρου —με χρόνο, πρόβα, ζωντανή ανταπόκριση και διαφορετικούς ρυθμούς— η τηλεοπτική πραγματικότητα μοιάζει με άλλο σύμπαν.
Παρόλα αυτά, η ζωή σπάνια αφήνει τις επιλογές να είναι μόνο καλλιτεχνικές. Η συγκυρία έπαιξε τον ρόλο της: εκείνη την περίοδο δεν υπήρχε θέατρο που να την «κρατά» ή να την κάνει να το ξανασκεφτεί. Η ίδια εξηγεί πως, διαφορετικά, θα ήταν πολύ δύσκολο να συνδυάσει πολύωρα γυρίσματα με μια απαιτητική παράσταση ή εντατικές πρόβες. Η τηλεόραση απαιτεί χρόνο, ενέργεια, διαθεσιμότητα — κι αυτά δεν χωρούν πάντα δίπλα σε μια θεατρική παραγωγή που σε απορροφά ολοκληρωτικά.
Και κάπου εδώ έρχεται η πιο ανθρώπινη, ίσως και η πιο γενναία, παραδοχή της: το βασικό έναυσμα για να πάρει την απόφαση ήταν βιοποριστικοί λόγοι. Η Δήμητρα Βλαγκοπούλου μιλά ανοιχτά για τη συνθήκη του ηθοποιού που βιοπορίζεται από το θέατρο, για την αγωνία που μπορεί να συνοδεύει την καθημερινότητα, για τις ανάγκες που δεν περιμένουν, για την ανασφάλεια ενός επαγγέλματος που συχνά εξιδανικεύεται απ’ έξω αλλά βιώνεται αλλιώς από μέσα. Η τηλεοπτική δουλειά, όπως λέει, της έδωσε μια μεγάλη ανάσα — μια ανακούφιση που δεν αφορά μόνο το παρόν, αλλά και τη δυνατότητα να συνεχίσει να επιλέγει, να δημιουργεί, να επιμένει.
Ωστόσο, η επιλογή δεν έμεινε μόνο στο πρακτικό επίπεδο. Επειδή υπήρχε διαθεσιμότητα, γεννήθηκε και πραγματική περιέργεια: θα μπορούσε να ανταποκριθεί σε άλλους ρυθμούς; Θα έβρισκε ενδιαφέρον σε έναν διαφορετικό τρόπο δουλειάς; Θα μπορούσε η τηλεόραση, παρά τον φόβο της, να λειτουργήσει ως ένα ακόμη πεδίο καλλιτεχνικής εμπειρίας;
Η απάντηση, τουλάχιστον σε αυτή την πρώτη επαφή, ήταν θετική. Η Δήμητρα Βλαγκοπούλου ομολογεί ότι η πρώτη της εμπειρία ήταν πολύ καλή. Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία: όχι επειδή «έλυσε» τον φόβο της, αλλά επειδή δείχνει ότι ο φόβος μπορεί να συνυπάρξει με την εξέλιξη. Ότι μπορείς να δοκιμάσεις κάτι που σε δυσκολεύει, χωρίς να προδώσεις τον εαυτό σου ή να αλλάξεις τις αξίες σου.
Στο τέλος, η στάση της Δήμητρας Βλαγκοπούλου απέναντι στην τηλεόραση παραμένει ρεαλιστική και βαθιά ειλικρινής: την αντιμετωπίζει με σεβασμό, με επιφυλακτικότητα, αλλά και με ανοιχτό μυαλό. Η τηλεόραση μπορεί να την τρομάζει σαν μέσο, όμως η εμπειρία της έδειξε πως, όταν υπάρχει ο σωστός χρόνος, οι σωστοί άνθρωποι και μια ιστορία με ουσία, μπορεί να γίνει όχι μόνο μια βιοποριστική λύση, αλλά και μια δημιουργική δοκιμή. Και αυτή η ισορροπία —ανάμεσα στην ανάγκη και την περιέργεια, ανάμεσα στην ανασφάλεια και την τόλμη— είναι τελικά που κάνει τη μαρτυρία της να ξεχωρίζει.
