Επιστήμονες στην Κίνα ανέπτυξαν ένα εμβόλιο mRNA ευρέος φάσματος το οποίο θα μπορούσε να προσφέρει μακροχρόνια προστασία έναντι της πιο θανατηφόρας οικογένειας ιών Έμπολα, συμπεριλαμβανομένου του στελέχους Bundibugyo που ευθύνεται για την τρέχουσα επιδημία στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα.
Ο ιός Έμπολα που προκαλεί πυρετό, εμετούς, εσωτερική αιμορραγία και ανεπάρκεια οργάνων, με ποσοστό θνησιμότητας περίπου 50%. Προκαλείται από ιούς του γένους Orthoebolavirus και μεταδίδεται μέσω άμεσης επαφής με μολυσμένο αίμα ή σωματικά υγρά.
Τα διαθέσιμα «όπλα» κατά της νόσου παραμένουν περιορισμένα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), υπάρχουν σήμερα δύο εγκεκριμένα εμβόλια για τον Έμπολα, τα οποία όμως στοχεύουν κυρίως ένα μόνο στέλεχος του ιού, το Zaire ebolavirus. Αυτό που απαιτείται είναι ένα εμβόλιο που να καλύπτει πολλαπλά θανατηφόρα στελέχη.
Ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης άμυνας
Για να καλύψουν αυτό το κενό, ερευνητές στην Κίνα ανέπτυξαν ένα εμβόλιο mRNA που στοχεύει πολλά στελέχη του ιού, με την ίδια τεχνολογία που χρησιμοποιήθηκε και στα εμβόλια κατά του COVID-19.
Αντί για τη χρήση ζωντανού ή εξασθενημένου ιού, το εμβόλιο μεταφέρει γενετικές οδηγίες για συγκεκριμένες ιικές πρωτεΐνες από πολλαπλά θανατηφόρα στελέχη- συμπεριλαμβανομένου του Bundibugyo- εκπαιδεύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει μελλοντική μόλυνση.
Συγκεκριμένα, συνδυάζει τρεις επιφανειακές γλυκοπρωτεΐνες, που λειτουργούν ως «ακίδες» του ιού και του επιτρέπουν να προσκολλάται στα ανθρώπινα κύτταρα, καθώς και μία νουκλεοπρωτεΐνη.
Αυτή είναι μια εσωτερική δομική πρωτεΐνη που παραμένει σχεδόν ίδια σε όλα τα στελέχη του Έμπολα. Οι γλυκοπρωτεΐνες ενεργοποιούν αντισώματα, ενώ η νουκλεοπρωτεΐνη ενεργοποιεί Τ-κύτταρα που καταστρέφουν τα μολυσμένα κύτταρα.
«Ο συνδυασμός αυτός έχει σχεδιαστεί ώστε να προκαλεί ισχυρή παραγωγή αντισωμάτων και κυτταρική ανοσία με υψηλή συμβατότητα μεταξύ των γλυκοπρωτεϊνών και της νουκλεοπρωτεΐνης», ανέφεραν οι ερευνητές.
Ενθαρρυντικά αποτελέσματα
Το εμβόλιο δοκιμάστηκε σε ποντίκια που εκτέθηκαν στον ιό Έμπολα και στο στέλεχος Bundibugyo, καθώς και σε χάμστερ που εκτέθηκαν στο στέλεχος του Σουδάν. Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα θετικά.
Τα εμβολιασμένα ποντίκια κατέγραψαν ποσοστό επιβίωσης 100% και ισχυρή εξάλειψη του ιού από το αίμα και τα ζωτικά όργανα, όπως το ήπαρ και ο σπλήνας. Ταυτόχρονα, παρατηρήθηκε σημαντική μείωση του ιικού φορτίου σε περιπτώσεις μόλυνσης από το στέλεχος Bundibugyo. Τα χάμστερ διατήρησαν σταθερό βάρος και εξάλειψαν πλήρως τον ιό από το αίμα τους.
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα ήταν η διάρκεια της προστασίας, η οποία παρέμεινε για περίπου 17 μήνες μετά τον εμβολιασμό των ποντικιών.
Παρότι τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, το εμβόλιο βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης. Το επόμενο βήμα περιλαμβάνει δοκιμές σε ανώτερα ζωικά μοντέλα, όπως μη ανθρώπινα πρωτεύοντα, πριν προχωρήσει σε κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.
