Η επικοινωνία της ΕΕ με το Κρεμλίνο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οι οποίες διαμαρτύρονται ότι δεν είχαν ενημερωθεί για τις κινήσεις αυτές. Ο Πέδρο Λούρτι, επικεφαλής του προσωπικού του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έχει επικοινωνήσει δύο φορές τις τελευταίες εβδομάδες με αξιωματούχο στη Μόσχα. Αυτές οι επαφές συνέβησαν καθώς η ΕΕ αναζητεί τρόπους για να επανεκκινήσει τις διαπραγματεύσεις με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Εν μέσω αδιεξόδου στις προσπάθειες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν διχαστεί σχετικά με την προτεραιότητα που πρέπει να δοθεί στη διπλωματία σε σχέση με τη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία.
Καθώς η σύνοδος κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών ξεκίνησε στις Βρυξέλλες την Πέμπτη το βράδυ, έγινε φανερό ότι πολλές κυβερνήσεις δεν γνώριζαν την πρωτοβουλία των τηλεφωνικών επαφών.
Κάποιες χώρες δήλωσαν ότι αντιτίθενται στην υλοποίησή της, σύμφωνα με πηγές του Politico που επικοινώνησαν με πέντε διπλωμάτες που έχουν γνώση των συζητήσεων.
Ιδιαίτερα, οι χώρες της Βαλτικής – Λετονία, Λιθουανία και Εσθονία – αντέδρασαν έντονα στην προοπτική προσέγγισης με την Ρωσία, μερικές φορές μάλιστα μαθαίνοντας για τις τηλεφωνικές κλήσεις μόλις αυτές δημοσιοποιήθηκαν από τα μέσα ενημέρωσης.
Η διαχείριση της κατάστασης
Ο Πορτογάλος Λούρτι, ο οποίος έχει αποκτήσει τη φήμη του έμπειρου διαπραγματευτή, ενημέρωσε τους πρέσβεις των 27 κρατών μελών της ΕΕ την Τετάρτη (17/6) για την κατάσταση. Οι ειδήσεις σχετικά με τις εν λόγω επαφές είχαν ήδη διαρρεύσει σε ΜΜΕ, προκαλώντας μπερδέματα και απορίες μεταξύ των κρατών. Παρά τις κριτικές, ο Λούρτι προσπάθησε να δικαιολογήσει την επικοινωνία, τονίζοντας ότι πραγματοποιήθηκε κατόπιν αιτήματος του Προέδρου της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σχετικά με τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Αν και δεν επιβεβαίωσε εάν θα υπάρξουν περαιτέρω επικοινωνίες, υποσχέθηκε να κρατήσει τους πρεσβευτές ενήμερους σε περίπτωση που συμβεί κάτι τέτοιο. Συνάμα, ο Ευρωπαίος αξιωματούχος ανέφερε ότι είχε συζητήσει με τον σύμβουλο εθνικής ασφάλειας του Πούτιν, γεγονός που τονίζει τη σημασία της άμεσης επικοινωνίας και του προβληματισμού.
Ποιος εκπροσωπεί την ΕΕ;
Αυτή η διαφωνία μεταξύ των κυβερνήσεων αντικατοπτρίζει επίσης ευρύτερες εντάσεις στα ενδότερα της ΕΕ. Υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Επιτροπής επισημαίνουν ότι τυχόν μελλοντικές επαφές με τη Μόσχα θα πρέπει να διεξάγονται από ένα θεσμικό όργανο που είναι ικανό να εκπροσωπεί όλες τις χώρες μέλη, και όχι από μεμονωμένους εθνικούς ηγέτες. Η ομάδα E3, που περιλαμβάνει τη Γερμανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, προτάσσει αυτή την άποψη, υποδεικνύοντας ότι είναι επιθυμητό να ηγηθούν των διαπραγματεύσεων.
«Χρειαζόμαστε ένα σχήμα ικανό να αναλάβει δράση», δήλωσε ανώτερος Γερμανός αξιωματούχος, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια πρωτοβουλία θα απέκτησε μεγαλύτερη νομιμοποίηση με τη συμμετοχή των άλλων Ευρωπαίων εταίρων και με στενό συντονισμό με το Κίεβο και την Ουάσινγκτον. Παράλληλα, είναι επίσης γνωστό ότι η Πολωνία και η Ιταλία διεκδικούν ρόλο στις συνομιλίες.
