Toυ Κωνσταντίνου Αναγνώστου
Πολλά χωριά της Ελλάδας έχουν αξιοσημείωτη ιστορία και ενδιαφέροντα στοιχεία που οι περισσότεροι δεν γνωρίζουμε. Μικρά ή μεγαλύτερα στην ηπειρωτική ή τη νησιωτική Ελλάδα έχουν να διηγηθούν δικά τους γεγονότα και άγνωστες λεπτομέρειες. Μερικές από αυτές αποκαλύπτονται από το όνομά τους. Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί ένα χωριό στη Χίο, ο Κέραμος. Ένα ορεινό μικρό χωριό το οποίο κάποτε έσφυζε από ζωή λόγω της βιομηχανικής ανάπτυξης των μεταλλίων αντιμονίου.
Το χωριό Κέραμος βρίσκεται στη Βόρεια Χίο σε απόσταση 53 χλμ από την πόλη. Είναι ορεινό χωριό χτισμένο αμφιθεατρικά σε υψόμετρο 220 μ, μέσα σε πυκνή βλάστηση, στις πλαγιές της Αμανής και απέναντι από το όρος Πελιναίο.
Η ονομασία του χωριού ετυμολογείται από και υποδηλώνει την «κεραμίτιδα γην», δηλαδή το χώμα από το οποίο παράγονται τα κεραμίδια. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα χωριά της Αμανής, το οποίο αναπτύχθηκε για πολλές δεκαετίες με άξονα τις δραστηριότητες εξόρυξης των μεταλλευμάτων αντιμονίου που διαθέτει. Στην περιοχή συναντάμε ηφαιστειογενή πετρώματα πλούσια σε αντιμονίτη από τα οποία με την κατάλληλη επεξεργασία βγαίνει το ορυκτό αντιμόνιο. Σώζονται μέχρι και σήμερα τα ερείπια των εγκαταστάσεων των μεταλλείων τα οποία λειτουργούσαν μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1960. Τα μεταλλεία αντιμονίου της Κεράμου αποτελούν ένα σπάνιο μνημείο της βιομηχανικής μας κληρονομιάς και τόπος ιστορικής μνήμης. Ένα άλλο χαρακτηριστικό του χωριού είναι ότι παλαιότερα λειτουργούσαν σε αυτό 5 ελαιοτριβεία, ερείπια των οποίων καθώς και μηχανήματα τους μπορούμε να δούμε έως και σήμερα. Επίνειο του χωριού είναι τα Αγιάσματα, γνωστά για τα ιαματικά λουτρά τους. Η κεντρική εκκλησία του χωριού είναι ο Άγιος Παντελεήμονας και πανηγυρίζει στις 27 Ιουλίου.
