Του Κωνσταντίνου Αναγνώστου
Το χωριό Κέραμος βρίσκεται στη Βόρεια Χίο σε απόσταση 53 χλμ από την πόλη. Είναι ορεινό χωριό κτισμένο αμφιθεατρικά σε υψόμετρο 220 μ, μέσα σε πυκνή βλάστηση, στις πλαγιές της Αμανής και απέναντι από το ψηλότερο βουνό της Χίου, το Πελιναίο. Η ονομασία του χωριού ετυμολογείται από και υποδηλώνει την «κεραμίτιδα γην», δηλαδή το χώμα από το οποίο παράγονται τα κεραμίδια.
Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα χωριά της Αμανής, το οποίο αναπτύχθηκε για πολλές δεκαετίες με άξονα τις δραστηριότητες εξόρυξης των μεταλλευμάτων αντιμονίου που διαθέτει. Στην περιοχή συναντάμε ηφαιστειογενή πετρώματα πλούσια σε αντιμονίτη από τα οποία με την κατάλληλη επεξεργασία βγαίνει το ορυκτό αντιμόνιο.
Σώζονται μέχρι και σήμερα τα ερείπια των εγκαταστάσεων των μεταλλείων τα οποία λειτουργούσαν μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1960. Τα μεταλλεία αντιμονίου της Κεράμου αποτελούν ένα σπάνιο μνημείο της βιομηχανικής μας κληρονομιάς και τόπος ιστορικής μνήμης. Ένα άλλο χαρακτηριστικό του χωριού είναι ότι παλαιότερα λειτουργούσαν σε αυτό 5 ελαιοτριβεία, ερείπια των οποίων καθώς και μηχανήματα τους μπορούμε να δούμε έως και σήμερα. Επίνειο του χωριού είναι τα Αγιάσματα, γνωστά για τα ιαματικά λουτρά τους. Η κεντρική εκκλησία του χωριού είναι ο Άγιος Παντελεήμονας και πανηγυρίζει στις 27 Ιουλίου.
