Δεκαεννέα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, ένωσαν τις δυνάμεις τους την περασμένη Παρασκευή, υπογράφοντας μία επιστολή που καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεχίσει να υποστηρίζει τη δημιουργία κέντρων επιστροφής μεταναστών.
Παρά την ισχυρή στήριξη από τα κράτη-μέλη, η Κομισιόν διατηρεί επιφυλακτική στάση, χωρίς να δεσμευτεί για τη χρηματοδότηση αυτών των δομών.
Ο ρόλος της Κομισιόν
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο Τύπου Μάρκους Γιέγκερ, οι αποφάσεις σχετικά με την υλοποίηση των κέντρων επιστροφής βρίσκονται στα χέρια των κρατών-μελών.
Ο Γιέγκερ υπενθύμισε τη σημασία της σωστής εφαρμογής του Συμφώνου για τη Μετανάστευση, τονίζοντας πως οι επιστροφές συνιστούν ουσιαστικό στοιχείο ενός δίκαιου και αποτελεσματικού συστήματος μετανάστευσης.
Ο νέος Κανονισμός Επιστροφών είναι το θεσμικό εργαλείο που η Κομισιόν προτείνει για να καταστήσει τις διαδικασίες επιστροφής «ταχύτερες και πιο αποτελεσματικές».
Ο Κανονισμός αυτός επιτρέπει τη δημιουργία κέντρων επιστροφής από τα κράτη-μέλη, υπό «αυστηρές προϋποθέσεις και εγγυήσεις», συμμορφούμενος πλήρως με τις αρχές του διεθνούς δικαίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τις κανονιστικές διατάξεις της ΕΕ.
Χρηματοδότηση και οικονομικά Κόστη
Οι ανησυχίες σχετικά με τη χρηματοδότηση των κέντρων επιστροφής παραμένουν έντονες. Σε ερώτηση για το αν η Κομισιόν σχεδιάζει να διαθέσει ευρωπαϊκά κονδύλια για τη χρηματοδότηση τέτοιων δομών, ο Γιέγκερ απάντησε με ασάφεια.
Αναγνώρισε πως «τα επόμενα βήματα ανήκουν στα κράτη-μέλη» και ότι η Επιτροπή είναι πρόθυμη να αξιολογήσει κάθε ώριμη πρόταση, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώσει αν αυτή η «αξιολόγηση» θα αφορά και υλική υποστήριξη.
Αντιδράσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
Σημαντική είναι και η αναφορά στις δηλώσεις του Γάλλου Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος χαρακτήρισε τα κέντρα επιστροφής «αναποτελεσματικά» και εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με τη συμβατότητά τους με τις θεμελιώδεις ευρωπαϊκές αξίες. Η Κομισιόν δεν θέλησε να σχολιάσει τις θέσεις των πολιτικών ηγετών, περιοριζόμενη στην επίσημη θέση της.
Το μέλλον των Κέντρων Επιστροφής
Η επικείμενη τεχνική συνάντηση με εκπροσώπους των Ταλιμπάν συνιστά μία άλλη πλευρά της υπόθεσης. Η Κομισιόν επιβεβαίωσε ότι οι εργασίες προχωρούν για αυτή τη συνάντηση, που θα είναι συνέχεια μιας πρώτης επαφής που έλαβε χώρα στο Αφγανιστάν τον περασμένο Ιανουάριο.
Αυτό το βήμα πραγματοποιείται μετά από αίτημα 20 κρατών-μελών και Σένγκεν χωρών, που ζήτησαν από την Κομισιόν να συντονίσει τις επαφές για την επιστροφή ατόμων που έχουν διαπράξει σοβαρά εγκλήματα ή αποτελούν απειλή για την ασφάλεια.
Η Κομισιόν διασαφήνισε ότι η τελική απόφαση για κάθε συγκεκριμένη επιστροφή παραμένει αποκλειστικά αρμοδιότητα των εθνικών αρχών. Ο ρόλος της Κομισιόν περιορίζεται στην υποστήριξη και διευκόλυνση των τεχνικών επαφών, γεγονός που εγείρει ερωτηματικά σχετικά με την πραγματική δυνατότητα παρέμβασης της Επιτροπής.
