Η Χίος και η ιστορική της μνήμη αναβιώνουν μέσα από το βιβλίο «Η σφαγή της Χίου. Το Οθωμανικό κατάστιχο του 1825», το οποίο πρόκειται να παρουσιαστεί από τον Φιλοπρόοδο Όμιλο Βροντάδου. Η ιστορικός Αθηνά Ζαχαρού-Λουτράρη μίλησε για την εξαιρετική σημασία του συγκεκριμένου τεκμηρίου, που προσφέρει μία λεπτομερή εικόνα της Χίου μετά τα γεγονότα του 1822.
Όπως τόνισε, το κατάστιχο αποτελεί το αποτέλεσμα μίας επίσημης καταγραφής που ανέθεσε ο Σουλτάνος για να τεκμηριωθεί η κατάσταση του νησιού μετά τη Σφαγή. Οι απογραφείς κατέγραψαν την καταστροφή των σπιτιών, των επιχειρήσεων και των εκκλησιών, αλλά και τα ονόματα των κατοίκων, παρέχοντας μία αναλυτική εικόνα της κοινωνικής και οικονομικής ζωής που είχε αφανιστεί.
Η καταγραφή, που ολοκληρώθηκε το 1825, αριθμεί 854 σελίδες και περιλαμβάνει πληροφορίες για 58 συνοικίες και 66 εκκλησίες, από τις οποίες οι 18 ήταν αφιερωμένες στην Παναγία. Οι αριθμοί αποτυπώνουν με τραγική ακρίβεια το μέγεθος της καταστροφής: μόλις το 1% του πληθυσμού είχε επιβιώσει, το 41% ήταν νεκρό και το 58% αγνοούμενοι.
Πέρα από τις ζημιές και τον ανθρώπινο πόνο, το κατάστιχο παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για την οικονομική ζωή του νησιού, αναφέροντας μεταξύ άλλων 15 ράφτες, 5 γιατρούς και 8 αρχιτέκτονες, στοιχεία που αναδεικνύουν την επαγγελματική δραστηριότητα πριν από την καταστροφή.
Η Αθηνά Ζαχαρού-Λουτράρη επισήμανε επίσης τον κόπο των επιστημόνων που επιμελήθηκαν την έκδοση, αντιμετωπίζοντας τις δυσκολίες ανάγνωσης της αραβο-οθωμανικής γραφής και μετατρέποντας το χειρόγραφο σε ένα εύληπτο ιστορικό τεκμήριο. «Είναι ένα έργο ζωής που κάθε Χιώτης αξίζει να γνωρίσει, για να κατανοήσει και να τιμήσει τη μνήμη των προγόνων του», τόνισε.
Η παρουσίαση του βιβλίου υπόσχεται να φέρει στο φως ένα μοναδικό ιστορικό ντοκουμέντο, προσφέροντας στους αναγνώστες τη δυνατότητα να δουν τη Χίο μέσα από τον «καθρέφτη» των γεγονότων του 1822 και της εποχής που ακολούθησε.