Σημαντική αποκλιμάκωση καταγράφουν τις τελευταίες ημέρες οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, καθώς οι νέες διπλωματικές πρωτοβουλίες για εκτόνωση της έντασης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν φαίνεται να λειτουργούν καθησυχαστικά για τις αγορές.
Η εξέλιξη αυτή έχει άμεσο ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, αφού οι διεθνείς διακυμάνσεις μεταφέρονται, με μικρή χρονική καθυστέρηση, στις τιμές που βλέπουν οι οδηγοί στα πρατήρια.
Το ερώτημα που απασχολεί τους καταναλωτές είναι πότε και σε ποιο βαθμό θα φανεί η πτώση στις τιμές των καυσίμων, ιδιαίτερα τώρα που από την 1η Αυγούστου ενεργοποιείται και η επιδότηση στο ντίζελ.
Καύσιμα: Πτώση στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου
Η τιμή του Brent υποχωρεί πάνω από 10% και κινείται πλέον κάτω από τα 90 δολάρια ανά βαρέλι, επίπεδα που αποτελούν τα χαμηλότερα από τις αρχές Ιουνίου. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή διόρθωση αν αναλογιστεί κανείς ότι, μόλις στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας, το Brent είχε ξεπεράσει ακόμη και τα 100 δολάρια, τροφοδοτώντας ανησυχίες για νέο κύμα αυξήσεων στα καύσιμα διεθνώς.
Παρά τη σαφή υποχώρηση, αναλυτές υπενθυμίζουν ότι η εικόνα παραμένει εύθραυστη. Οι αγορές, όπως σημειώνουν, συχνά αντιδρούν με υπερβολικό ζήλο είτε στην κλιμάκωση είτε στην αποκλιμάκωση μιας κρίσης, ειδικά όταν αυτή αφορά κρίσιμες ενεργειακές διόδους και στρατηγικά αποθέματα. Ενδεικτικό είναι ότι, παρά την πτώση των τιμών, τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να αποτελούν καθοριστικό παράγοντα αβεβαιότητας, καθώς παραμένουν κλειστά. Η οποιαδήποτε μεταβολή στη λειτουργία τους μπορεί να αλλάξει γρήγορα τις ισορροπίες και να επηρεάσει ξανά τις τιμές πετρελαίου και, κατ’ επέκταση, την τελική τιμή των καυσίμων.
Αντίστοιχα πτωτική είναι η εικόνα και στο φυσικό αέριο. Οι τιμές υποχωρούν περισσότερο από 6%, κάτω από τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Το φυσικό αέριο, παρότι δεν συνδέεται άμεσα με την τιμή στην αντλία όπως το πετρέλαιο, επηρεάζει συνολικά το ενεργειακό κόστος, την ηλεκτροπαραγωγή και τελικά την οικονομία, γεγονός που κάνει κάθε αποκλιμάκωση ιδιαίτερα σημαντική για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Πώς μεταφράζεται η διεθνής πτώση στα καύσιμα στην Ελλάδα
Στην ελληνική αγορά, οι αυξήσεις των προηγούμενων ημερών έχουν ήδη περάσει στις τιμές των καυσίμων στα πρατήρια. Αυτό συμβαίνει συχνά, καθώς η λιανική τιμή ενσωματώνει το κόστος προμήθειας, τα αποθέματα που αγοράστηκαν σε υψηλότερες τιμές, αλλά και τη φορολογική επιβάρυνση, που αποτελεί μεγάλο μέρος της τελικής τιμής.
Με άλλα λόγια, ακόμη κι αν οι διεθνείς τιμές δείχνουν πλέον καθοδική πορεία, η αποκλιμάκωση στην αντλία δεν είναι πάντα άμεση ή ισόποση. Χρειάζεται χρόνος ώστε να ανανεωθούν τα αποθέματα και να αποτυπωθούν οι νέες τιμές στην εφοδιαστική αλυσίδα. Γι’ αυτό και η προσοχή στρέφεται όχι μόνο στην τρέχουσα πορεία του Brent, αλλά και στη διάρκεια αυτής της πτώσης: όσο πιο σταθερή είναι η αποκλιμάκωση, τόσο πιθανότερο είναι να φανεί με μεγαλύτερη συνέπεια και στα καύσιμα που πληρώνει ο καταναλωτής.
Επιδότηση 10 λεπτών στο ντίζελ από 1η Αυγούστου: τι αλλάζει στην αντλία
Σε αυτό το περιβάλλον, από την 1η Αυγούστου τίθεται σε ισχύ κρατική επιδότηση 10 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης. Η επιδότηση θα εφαρμόζεται απευθείας στην αντλία, στοιχείο που την καθιστά πιο άμεση και εύκολα αντιληπτή για τον οδηγό, χωρίς πρόσθετες διαδικασίες.
Με βάση τη σημερινή μέση τιμή του ντίζελ, που διαμορφώνεται περίπου στα 2 ευρώ το λίτρο, η επιδότηση θα μπορούσε να μειώσει την τιμή στα 1,90 ευρώ ανά λίτρο. Η πραγματική επίδραση, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από δύο βασικούς παράγοντες: αφενός από το αν οι διεθνείς τιμές πετρελαίου συνεχίσουν να κινούνται πτωτικά ή αν υπάρξει νέο κύμα αναταράξεων, και αφετέρου από τις συνθήκες στην εγχώρια αγορά, όπως το κόστος μεταφοράς, τα περιθώρια στην αλυσίδα διάθεσης και ο ρυθμός αναπροσαρμογής των τιμών στα πρατήρια.
Παράλληλα, εξακολουθεί να ισχύει και η επιπλέον έκπτωση 5 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης, η οποία εφαρμόζεται στο πλαίσιο της συμφωνίας της κυβέρνησης με τα διυλιστήρια. Έτσι, για το ντίζελ διαμορφώνεται ένα διπλό «δίχτυ» στήριξης, που έχει στόχο να περιορίσει την επιβάρυνση σε μια περίοδο όπου οι τιμές των καυσίμων έχουν δοκιμάσει έντονα τις αντοχές των νοικοκυριών και των επαγγελματιών.
Τι να περιμένουν καταναλωτές και επιχειρήσεις το επόμενο διάστημα
Το επόμενο διάστημα θα κριθεί από το αν η διεθνής αποκλιμάκωση θα παγιωθεί ή αν οι γεωπολιτικές εξελίξεις θα επαναφέρουν την αστάθεια. Αν οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν κάτω από κρίσιμα επίπεδα και η αγορά «αγοράσει» το σενάριο της εκτόνωσης, τότε υπάρχουν περιθώρια οι τιμές στα καύσιμα να δεχθούν σταδιακά περαιτέρω πιέσεις. Αντίθετα, οποιαδήποτε νέα ένταση στην περιοχή ή παρατεταμένες δυσκολίες σε στρατηγικές διόδους μεταφοράς μπορεί να αλλάξει γρήγορα την εικόνα.
Σε κάθε περίπτωση, η επιδότηση των 10 λεπτών στο ντίζελ από την 1η Αυγούστου λειτουργεί ως άμεσο μέτρο ανακούφισης, ιδιαίτερα για όσους εξαρτώνται καθημερινά από το πετρέλαιο κίνησης. Σε συνδυασμό με την πρόσθετη έκπτωση των 5 λεπτών, μπορεί να περιορίσει προσωρινά τις πιέσεις, όμως η «μεγάλη εικόνα» παραμένει συνδεδεμένη με τις διεθνείς τιμές και τη γεωπολιτική σταθερότητα.
