Στην τελική ευθεία μπαίνει η νέα πρόσκληση των Σχεδίων Βελτίωσης, με συνολικό προϋπολογισμό 260 εκατ. ευρώ και με στόχο να λειτουργήσει ως βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο για τον εκσυγχρονισμό των ελληνικών γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Μέσα από το πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), η παρέμβαση φιλοδοξεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα του πρωτογενούς τομέα, να προωθήσει τη βιώσιμη διαχείριση φυσικών πόρων και να στηρίξει την προσαρμογή της παραγωγής στις ολοένα εντονότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Το νέο πρόγραμμα δεν αντιμετωπίζει τις επενδύσεις ως αποσπασματικές αγορές ή μεμονωμένα έργα, αλλά ως μια ολοκληρωμένη στρατηγική αναβάθμισης κάθε εκμετάλλευσης. Από την ανανέωση του εξοπλισμού και τις υποδομές έως την εξοικονόμηση νερού και ενέργειας, τα Σχέδια Βελτίωσης σχεδιάζονται για να μειώσουν κόστος, να αυξήσουν αποδοτικότητα και να δώσουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε γεωργούς και κτηνοτρόφους.
Σχέδια Βελτίωσης: Τι καλύπτει η νέα πρόσκληση και γιατί έχει σημασία
Η νέα πρόσκληση διευρύνει το πλαίσιο επιλέξιμων επενδύσεων, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα αναγκών που συναντά σήμερα μια σύγχρονη αγροτική εκμετάλλευση. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει:
– Κατασκευή και αναβάθμιση γεωργικών και κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων
– Προμήθεια σύγχρονου μηχανολογικού εξοπλισμού
– Εγκατάσταση νέων φυτειών
– Αγορά γης (όπου προβλέπεται)
– Επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και εξοικονόμηση ενέργειας
– Διαχείριση κτηνοτροφικών αποβλήτων και δράσεις κυκλικής οικονομίας
– Αναβάθμιση αρδευτικών υποδομών και λύσεις εξοικονόμησης νερού
Σύμφωνα με τη Γενική Γραμματέα Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του ΥΠΑΑΤ, Αργυρώ Ζέρβα, η διαδικασία βρίσκεται πλέον στο τελικό στάδιο, καθώς αναμένεται να οριστικοποιηθεί το θεσμικό πλαίσιο εφαρμογής με την υπογραφή της σχετικής Κοινής Απόφασης από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και τον Διοικητή της ΑΑΔΕ. Αμέσως μετά, θα δημοσιευθεί η Πρόσκληση και θα ανοίξει ο δρόμος για την υποβολή αιτήσεων.
Ποιοι είναι δικαιούχοι και πώς θα γίνεται η υποβολή
Δυνητικοί δικαιούχοι θα είναι φυσικά και νομικά πρόσωπα, καθώς και συλλογικά σχήματα. Η υποβολή θα γίνεται με μία ενιαία ηλεκτρονική αίτηση στήριξης μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων. Η επιλογή της ενιαίας αίτησης στοχεύει στην απλούστευση των διαδικασιών και στη συνολική κάλυψη των επενδυτικών αναγκών, χωρίς κατακερματισμό σε διαφορετικές αιτήσεις ανά κατηγορία δαπανών.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η πρόβλεψη για την επιλεξιμότητα των δαπανών: αυτή αναμένεται να ξεκινήσει από την 1η Ιουνίου, με βασική προϋπόθεση ότι οι δαπάνες που θα πραγματοποιηθούν πριν από την υποβολή της αίτησης δεν θα ξεπερνούν το 80% της αξίας των εγκεκριμένων και τελικά εκκαθαρισμένων δαπανών.
Προϋπολογισμοί και ανώτατα όρια ανά κατηγορία επένδυσης
Οι παρεμβάσεις οργανώνονται σε επιμέρους κατηγορίες με συγκεκριμένα ανώτατα όρια επιχορηγούμενου προϋπολογισμού:
ΑΠΕ, εξοικονόμηση ενέργειας και διαχείριση αποβλήτων (Π3-73-2.6)
– Έως 200.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα
– Έως 500.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα
Εξοικονόμηση νερού (Π3-73-2.2)
– Έως 150.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα
– Έως 250.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα
Η συγκεκριμένη κατηγορία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η γεωργία καλείται να λειτουργήσει σε συνθήκες πίεσης των υδατικών πόρων και συχνότερων περιόδων λειψυδρίας.
Επενδύσεις ανταγωνιστικότητας (Π3-73-2.1)
Το πλαίσιο είναι ενισχυμένο, ειδικά για κτηνοτροφικές και συναφείς υποδομές:
– Έως 400.000 ευρώ για φυσικά/νομικά πρόσωπα, εφόσον τουλάχιστον το 70% του σχεδίου αφορά κατασκευή ή εκσυγχρονισμό κτηνοτροφικών κτιρίων, κτιρίων μελισσοκομίας και σηροτροφίας, καθώς και πάγιο ή εξειδικευμένο φορητό εξοπλισμό
– Έως 500.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα με τις ίδιες προϋποθέσεις
Στην επιλέξιμη λίστα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ενσιροδιανομείς, συστήματα τροφοδοσίας, φορητά συστήματα άμελξης και μελισσοκομικός εξοπλισμός.
Για σχέδια που δεν καλύπτουν την απαίτηση του 70%:
– Έως 200.000 ευρώ για φυσικά/νομικά πρόσωπα
– Έως 400.000 ευρώ για λοιπά σχέδια συλλογικών σχημάτων
Ποσοστά ενίσχυσης και ποιοι έχουν προτεραιότητα
Η ένταση στήριξης θα κυμαίνεται από 50% έως 70%, ανάλογα με το είδος της επένδυσης, το προφίλ του δικαιούχου και τη γεωγραφική θέση της εκμετάλλευσης. Όπως επισημαίνει η κ. Ζέρβα, τα υψηλότερα ποσοστά θα κατευθύνονται σε επενδύσεις που συμβάλλουν σε:
– Εξοικονόμηση ενέργειας
– Παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ
– Προστασία περιβάλλοντος και κυκλική οικονομία
– Μείωση κατανάλωσης αρδευτικού νερού
Αυξημένη στήριξη προβλέπεται επίσης για γεωργούς νεαρής ηλικίας και για γεωργούς έως 40 ετών με κατάλληλη εκπαίδευση ή επαγγελματική εμπειρία άνω των πέντε ετών. Επιπλέον, πριμοδοτούνται εκμεταλλεύσεις σε περιοχές των Εδαφικών Σχεδίων Δίκαιης Μετάβασης και στα μικρά νησιά του Αιγαίου.
Κριτήρια αξιολόγησης: Τι «μετράει» περισσότερο
Η αξιολόγηση θα βασιστεί τόσο στο προφίλ του υποψηφίου όσο και στην ποιότητα, ωριμότητα και εφικτότητα του επενδυτικού σχεδίου. Ενδεικτικά κριτήρια περιλαμβάνουν:
– Ενεργή δραστηριοποίηση στον γεωργικό τομέα
– Εκπαίδευση και κατάρτιση
– Οικονομικό μέγεθος εκμετάλλευσης
– Παραγωγή προϊόντων ποιότητας
– Συνάφεια με τις προτεραιότητες της οικείας Περιφέρειας
Πρόσθετη βαρύτητα θα δίνεται σε επενδύσεις για κτηνοτροφία, εξοικονόμηση ύδατος και αυτόνομα συστήματα ΑΠΕ. Ειδική μέριμνα προβλέπεται για την ευφυή κτηνοτροφία, με τεχνολογίες που υποστηρίζουν την παρακολούθηση της παραγωγής, την ευζωία των ζώων και την πιο αποδοτική διαχείριση πόρων.
Παράλληλα, βαθμολογική ενίσχυση θα λαμβάνουν υποψήφιοι σε ηπειρωτικές περιοχές Δίκαιης Μετάβασης ή σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων, με στόχο τη διατήρηση της παραγωγικής δραστηριότητας και της κοινωνικής συνοχής.
Ένα πιο σταθερό περιβάλλον επενδύσεων για την ελληνική γεωργία
Το μήνυμα του ΥΠΑΑΤ είναι ότι η νέα πρόσκληση δεν αποτελεί μια ακόμη αποσπασματική προκήρυξη, αλλά μέρος ενός ευρύτερου πλαισίου χρηματοδότησης που θα ενισχυθεί και από νέα εργαλεία τα οποία αναμένεται να ενεργοποιηθούν το φθινόπωρο. Στόχος είναι περισσότεροι παραγωγοί να αποκτήσουν πρόσβαση σε επενδύσεις που αυξάνουν την ανταγωνιστικότητα και θωρακίζουν την παραγωγή σε ένα απαιτητικό περιβάλλον.
Με τα Σχέδια Βελτίωσης των 260 εκατ. ευρώ, ανοίγει ένα κρίσιμο παράθυρο ευκαιρίας για όσους θέλουν να μετατρέψουν την εκμετάλλευσή τους σε πιο σύγχρονη, πιο αποδοτική και πιο βιώσιμη. Σε μια περίοδο που το ενεργειακό κόστος, η λειψυδρία και οι κλιματικοί κίνδυνοι πιέζουν την αγροτική οικονομία, τα Σχέδια Βελτίωσης μπορούν να αποτελέσουν το πρακτικό εργαλείο που θα κάνει τη διαφορά — από το χωράφι και το στάβλο, μέχρι την ευρύτερη ανθεκτικότητα του ελληνικού πρωτογενούς τομέα.
