Από το δεύτερο φίλτρο της ΑΑΔΕ πέρασαν 758.676 φορολογούμενοι που δικαιούνται επιστροφή φόρου, καθώς αντί για την πλήρως αυτοματοποιημένη πίστωση, οι υποθέσεις τους οδηγήθηκαν είτε σε κεντρικούς συμψηφισμούς είτε στις αρμόδιες ΔΟΥ για περαιτέρω διαχείριση. Με άλλα λόγια, ενώ η διαδικασία για πολλές επιστροφές φόρου «τρέχει» γρήγορα και απευθείας, ένα σημαντικό κομμάτι περιπτώσεων χρειάζεται επιπλέον έλεγχο, διασταύρωση ή συμψηφισμό με τυχόν οφειλές.
Σύμφωνα με την τελευταία επίσημη ενημέρωση της ΑΑΔΕ, είχαν ήδη διεκπεραιωθεί επιστροφές φόρου και συμψηφισμοί για 2.269.098 δικαιούχους, συνολικού ύψους 519,1 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για ένα μεγάλο μέρος του συνόλου των πιστωτικών εκκαθαριστικών, ωστόσο παραμένει και ένα ποσοστό εκκρεμοτήτων, που εξαρτάται από το προφίλ κάθε φορολογούμενου, τις οφειλές του και τα στοιχεία που έχει δηλώσει στο μητρώο.
Επιστροφή φόρου: Ποιοι μπαίνουν στην ταχεία διαδικασία και πληρώνονται άμεσα
Από το σύνολο όσων έχουν ήδη διεκπεραιωθεί, 1.510.422 φορολογούμενοι χωρίς οφειλές προς το Δημόσιο εντάχθηκαν στην ταχεία διαδικασία και είδαν άμεσα την επιστροφή φόρου να πιστώνεται στον τραπεζικό τους λογαριασμό. Το συνολικό ποσό που καταβλήθηκε με αυτόν τον «γρήγορο» τρόπο έφτασε τα 318,6 εκατ. ευρώ, με τη μέση άμεση επιστροφή να διαμορφώνεται περίπου στα 211 ευρώ ανά δικαιούχο.
Για να γίνει, όμως, άμεση πίστωση δεν αρκεί απλώς μια δήλωση να έχει πιστωτικό αποτέλεσμα. Υπάρχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, οι οποίες λειτουργούν σαν «κριτήρια επιλεξιμότητας» για την ταχεία πληρωμή:
– Να μην υπάρχουν φορολογικές ή ασφαλιστικές οφειλές που ενεργοποιούν συμψηφισμό.
– Να μην υπάρχει δέσμευση ενημερότητας ή άλλη διαδικαστική εκκρεμότητα που εμποδίζει την πληρωμή.
– Να έχει δηλωθεί έγκυρο IBAN στο μητρώο της ΑΑΔΕ, ώστε να μπορεί να πραγματοποιηθεί η πίστωση χωρίς καθυστερήσεις ή απορρίψεις από το τραπεζικό σύστημα.
Όταν αυτά τα στοιχεία είναι «καθαρά», η επιστροφή φόρου συνήθως ακολουθεί τον πιο σύντομο δρόμο.
Κεντρικοί συμψηφισμοί: Γιατί καθυστερεί η επιστροφή φόρου σε 717.953 περιπτώσεις
Διαφορετική διαδρομή ακολούθησαν 717.953 περιπτώσεις, συνολικού ύψους 170,8 εκατ. ευρώ, οι οποίες πέρασαν από τη διαδικασία των κεντρικών συμψηφισμών και επιστροφών. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται φορολογούμενοι των οποίων το πιστωτικό εκκαθαριστικό ελέγχεται σε σχέση με βεβαιωμένες φορολογικές ή ασφαλιστικές υποχρεώσεις.
Στην πράξη, πριν καταβληθεί η επιστροφή φόρου, η ΑΑΔΕ εξετάζει αν υπάρχουν χρέη προς το Δημόσιο ή τα ασφαλιστικά ταμεία. Αν υπάρχουν, το ποσό της επιστροφής μπορεί:
– είτε να πιστωθεί μειωμένο (μετά τον συμψηφισμό),
– είτε να χρησιμοποιηθεί εξ ολοκλήρου για την κάλυψη οφειλών,
– είτε να «παγώσει» προσωρινά μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες διασταυρώσεις.
Αυτός ο μηχανισμός εξηγεί γιατί αρκετοί φορολογούμενοι, παρότι βλέπουν πιστωτικό αποτέλεσμα στο εκκαθαριστικό, δεν πληρώνονται άμεσα.
Υποθέσεις στις ΔΟΥ: Λιγότερες, αλλά με υψηλότερα ποσά επιστροφής φόρου
Ακόμη 40.723 υποθέσεις, συνολικής αξίας 29,7 εκατ. ευρώ, διαχειρίστηκαν από τις ΔΟΥ. Αν και αντιπροσωπεύουν μόλις το 1,67% του συνόλου των πιστωτικών δηλώσεων, συγκεντρώνουν επιστροφές με αισθητά υψηλότερη μέση αξία: περίπου 730 ευρώ ανά φορολογούμενο.
Το γεγονός ότι καταλήγουν στις ΔΟΥ συνήθως σημαίνει πως απαιτείται πιο «χειροκίνητη» επεξεργασία, πρόσθετος έλεγχος ή διευκρινίσεις. Επίσης, δεν είναι σπάνιο αυτές οι περιπτώσεις να σχετίζονται με πιο σύνθετα δεδομένα (π.χ. ειδικές κατηγορίες εισοδημάτων, παρακρατήσεις, διασταυρώσεις που δεν ολοκληρώνονται αυτόματα). Έτσι, ενώ τα ποσά μπορεί να είναι μεγαλύτερα, ο χρόνος διεκπεραίωσης συχνά είναι πιο απαιτητικός.
Πόσες επιστροφές φόρου εκκρεμούν και τι σημαίνει αυτό για τους δικαιούχους
Συνολικά είχαν καταγραφεί 2.436.385 ΑΦΜ με πιστωτικό αποτέλεσμα, ύψους 579,5 εκατ. ευρώ. Με βάση τα στοιχεία της τελευταίας ενημέρωσης, παρέμεναν σε εκκρεμότητα 167.287 περιπτώσεις και ποσό 60,4 εκατ. ευρώ. Αυτό αντιστοιχεί στο 6,87% των δικαιούχων.
Το ποσοστό αυτό δείχνει ότι η μεγάλη εικόνα «τρέχει», αλλά και ότι ένα κομμάτι φορολογουμένων θα χρειαστεί είτε να περιμένει την ολοκλήρωση ελέγχων/συμψηφισμών είτε να βεβαιωθεί πως έχει σωστά δηλωμένα τα στοιχεία του (ιδίως το IBAN), ώστε να μην υπάρξει τεχνικό εμπόδιο στην πληρωμή.
Η σύγκριση με πέρυσι: Περισσότεροι δικαιούχοι, σχεδόν ίδιο συνολικό ποσό επιστροφής φόρου
Η φετινή εικόνα παρουσιάζει αξιοσημείωτη αύξηση στον αριθμό των φορολογουμένων που δικαιούνται επιστροφή φόρου. Έως τις 13 Ιουλίου είχαν καταγραφεί 2.436.385 ΑΦΜ με πιστωτικό αποτέλεσμα, έναντι 1.943.424 στο σύνολο της περσινής διαδικασίας. Πρόκειται για 492.961 περισσότερους φορολογούμενους, δηλαδή αύξηση 25,4% στο πλήθος.
Ωστόσο, αυτή η αύξηση δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη άνοδο στο συνολικό ποσό. Το συνολικό πιστωτικό ποσό διαμορφώθηκε στα 579,5 εκατ. ευρώ, μόλις 7,6 εκατ. ευρώ ή 1,3% υψηλότερα από τα 571,9 εκατ. ευρώ του 2025. Πρακτικά, αυτό υποδηλώνει ότι περισσότεροι πολίτες μοιράζονται περίπου το ίδιο «πακέτο» επιστροφών, κάτι που μπορεί να εξηγεί και γιατί η μέση επιστροφή σε πολλές περιπτώσεις κινείται σε σχετικά χαμηλά επίπεδα.
Η εκκαθάριση των επιστροφών θα συνεχιστεί όσο υποβάλλονται οι τελευταίες φορολογικές δηλώσεις, μετά και την παράταση της προθεσμίας έως τις 24 Ιουλίου, ενώ στις 31 Ιουλίου λήγει η προθεσμία καταβολής της πρώτης δόσης του φόρου εισοδήματος. Για όσους περιμένουν την επιστροφή φόρου, το κρίσιμο είναι να ελέγξουν αν έχουν οφειλές που οδηγούν σε συμψηφισμό, αν υπάρχει κάποια δέσμευση ενημερότητας και αν το IBAN που έχει δηλωθεί στην ΑΑΔΕ είναι σωστό και ενεργό. Έτσι, αυξάνονται οι πιθανότητες η επιστροφή φόρου να πιστωθεί χωρίς καθυστερήσεις, μόλις ολοκληρωθεί το απαιτούμενο στάδιο επεξεργασίας της κάθε υπόθεσης.