Κατεύθυνση για μια κοινή ευρωπαϊκή γραμμή στη ψηφιακή χρηματοδότηση των κρατών–μελών της Ευρωζώνης, αλλά και σαφές χρονοδιάγραμμα για το ψηφιακό ευρώ έως το 2029, έθεσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, προσερχόμενος στη συνεδρίαση του Eurogroup στις Βρυξέλλες. Μέσα σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, η ψηφιακή χρηματοδότηση αναδεικνύεται σε βασικό εργαλείο τόσο για την ανθεκτικότητα των οικονομιών όσο και για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της Ευρωζώνης.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι είναι κρίσιμο να υπάρξει κοινή προσέγγιση για τη ψηφιακή χρηματοδότηση, ώστε να διαμορφωθούν ενιαίοι κανόνες και ένα συνεκτικό πλαίσιο που θα επιτρέψει στα κράτη–μέλη να αξιοποιήσουν τεχνολογίες αιχμής με ασφάλεια, διαφάνεια και αποτελεσματικότητα.
Παράλληλα, έθεσε στο τραπέζι και μια ευρύτερη ατζέντα προκλήσεων που αναμένεται να απασχολήσουν τους Ευρωπαίους ηγέτες το επόμενο διάστημα, καλώντας ουσιαστικά την Ευρωζώνη σε ανασυγκρότηση και μεγαλύτερη ετοιμότητα απέναντι σε διαδοχικά σοκ.
Στο ίδιο πνεύμα, ο επικεφαλής του Eurogroup επισήμανε ότι η ψηφιακή χρηματοδότηση αποτελεί ένα σημαντικό κεφάλαιο για την Ένωση και ότι οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης αναμένεται να καταλήξουν σε κοινή προσέγγιση για το digital finance. Η ανάγκη εναρμόνισης δεν αφορά μόνο τη ρύθμιση, αλλά και τη δυνατότητα να αναπτυχθούν διασυνοριακές λύσεις πληρωμών και χρηματοδότησης που θα λειτουργούν ομαλά σε όλη την Ευρωζώνη.
Kοινό πλαίσιο και ενιαία κατεύθυνση στην Ευρωζώνη
Η ψηφιακή χρηματοδότηση δεν είναι απλώς μια τεχνολογική αναβάθμιση· είναι μια στρατηγική επιλογή με άμεσες επιπτώσεις στην οικονομική κυριαρχία, στη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και στην καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων. Όταν οι κανόνες διαφέρουν από χώρα σε χώρα, η καινοτομία κατακερματίζεται, το κόστος συμμόρφωσης αυξάνεται και οι ευκαιρίες ανάπτυξης μειώνονται.
Σε αυτό το πλαίσιο, η κοινή προσέγγιση που προκρίνει η ελληνική πλευρά στο Eurogroup στοχεύει στη δημιουργία μιας ενιαίας «γλώσσας» για τις νέες μορφές χρηματοοικονομικών υπηρεσιών: από τα ψηφιακά πορτοφόλια και τις ασφαλείς υποδομές πληρωμών έως τις τεχνολογίες που επιτρέπουν την ψηφιοποίηση περιουσιακών στοιχείων. Η Ευρωζώνη, όπως υπογράμμισε ο υπουργός, χρειάζεται να κινηθεί συντονισμένα, ώστε η μετάβαση να γίνει με κανόνες που προστατεύουν τους χρήστες, ενισχύουν την εμπιστοσύνη και θωρακίζουν την οικονομία απέναντι σε κινδύνους.
Καλά νέα για το ψηφιακό ευρώ και ο στόχος του 2029
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης στις εξελίξεις γύρω από το ψηφιακό ευρώ, σημειώνοντας ότι υπήρξαν «καλά νέα» από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το ψηφιακό ευρώ, όπως τόνισε, αποτελεί τον βασικό πυλώνα της στρατηγικής για την ψηφιακή χρηματοδότηση και η προσέγγιση που περιέγραψε είναι ξεκάθαρα διττή.
Από τη μία πλευρά, η Ευρωζώνη χρειάζεται έναν ισχυρό δημόσιο πυλώνα: ένα ψηφιακό ευρώ ως δημόσια υποδομή, που θα διασφαλίζει ότι οι πολίτες θα έχουν πρόσβαση σε ένα σύγχρονο, αξιόπιστο και ευρωπαϊκό μέσο πληρωμών. Με ορίζοντα το 2029, ο στόχος δεν είναι απλώς να προστεθεί ένα ακόμη εργαλείο στην αγορά, αλλά να ενισχυθεί η νομισματική και τεχνολογική αυτονομία της Ευρώπης.
Από την άλλη πλευρά, ο υπουργός υπογράμμισε την ανάγκη να «απελευθερωθεί» η ιδιωτική καινοτομία γύρω από αυτή τη δημόσια υποδομή. Εδώ εντάσσονται οι τεχνολογίες κατανεμημένου καθολικού (DLTs) και η ψηφιοποίηση περιουσιακών στοιχείων (tokenization), που μπορούν να ανοίξουν νέες δυνατότητες: πιο γρήγορες και φθηνότερες συναλλαγές, καλύτερη ιχνηλασιμότητα, νέες μορφές επενδυτικών προϊόντων και πιο έξυπνες διαδικασίες εκκαθάρισης. Με απλά λόγια, το ψηφιακό ευρώ μπορεί να λειτουργήσει ως «σταθερό θεμέλιο», πάνω στο οποίο θα χτιστούν ασφαλείς ιδιωτικές υπηρεσίες.
Δημόσια υποδομή, ιδιωτική καινοτομία: ο συνδυασμός που ζητά η Ευρώπη
Το μήνυμα που προκύπτει είναι ότι η Ευρωζώνη δεν χρειάζεται να επιλέξει ανάμεσα στο κράτος και την αγορά. Χρειάζεται να σχεδιάσει έναν μηχανισμό όπου το δημόσιο εγγυάται την αξιοπιστία και την καθολική πρόσβαση, ενώ ο ιδιωτικός τομέας ανταγωνίζεται δημιουργικά, αναπτύσσοντας λύσεις που βελτιώνουν την εμπειρία χρήστη και μειώνουν τα τριβές στην οικονομία. Σε μια τέτοια ισορροπία, η ψηφιακή χρηματοδότηση μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής ανάπτυξης, χωρίς να υπονομεύει τη σταθερότητα.
«Δεν επιλέγουμε τις κρίσεις»: γεωπολιτική ευαλωτότητα και οικονομική ανθεκτικότητα
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναφέρθηκε επίσης στο ιδιαίτερα ευάλωτο γεωπολιτικό σκηνικό και στις καθημερινές αναταράξεις της παγκόσμιας οικονομίας, που συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τον πόλεμο στο Ιράν. Με τη φράση «δεν επιλέγουμε εμείς τις κρίσεις που θα κληθούμε να διαχειριστούμε, οι κρίσεις είναι εκείνες που επιλέγουν εμάς», περιέγραψε τη νέα κανονικότητα: διαρκείς μεταβλητές που επιβάλλουν διαρκή ετοιμότητα.
Ερωτηθείς για την αναζωπύρωση του πολεμικού μετώπου, εξέφρασε την ελπίδα να μην υπάρξει μακρά διάρκεια, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι ασφαλείς προβλέψεις δεν μπορούν να γίνουν. Γι’ αυτό, όπως είπε, οι χώρες της Ευρωζώνης οφείλουν να είναι έτοιμες «για όλες τις αναγκαίες αλλαγές», εφαρμόζοντας πολιτικές και μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την ανθεκτικότητα.
Στο σημείο αυτό, επικαλέστηκε στοιχείο του ΔΝΤ: οι επιπτώσεις της κρίσης ήταν κατά 12% μικρότερες για την Ευρώπη, χάρη στις επενδύσεις που έγιναν σε ενεργειακές υποδομές μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Το συμπέρασμα, όπως το έθεσε, είναι σαφές και επαναλαμβανόμενο: «μεταρρυθμίσεις, μεταρρυθμίσεις, μεταρρυθμίσεις».
Σχετικά με την ισπανική πρόταση για τη δημιουργία κοινού ευρωπαϊκού ομολόγου, ο υπουργός κράτησε προσεκτική στάση. Αναγνώρισε ότι η Ευρώπη έχει αυξημένες επενδυτικές ανάγκες και πιο φιλόδοξους στόχους, σημειώνοντας όμως ότι «δεν συμφωνούμε πάντοτε ως προς τα μέσα» χρηματοδότησης αυτών των επενδύσεων. Παρόλα αυτά, ξεκαθάρισε ότι είναι έτοιμος να συζητηθεί κάθε σχετικό ζήτημα στο Eurogroup, αν και «στην παρούσα φάση δεν υπάρχει συναίνεση».