Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να γίνουν δύο αλλαγές-κλειδιά στο πρόγραμμα «Ανακαινίζω», με στόχο να ενταχθούν περισσότερα ακίνητα και, κυρίως, να «ξεκλειδώσουν» περισσότερες κλειστές κατοικίες που σήμερα μένουν εκτός. Το ενδιαφέρον για το «Ανακαινίζω» είναι ήδη ιδιαίτερα υψηλό, καθώς στην πλατφόρμα έχουν καταγραφεί πάνω από 100.000 δυνητικοί δικαιούχοι, όμως τα μέχρι τώρα στοιχεία δείχνουν ότι η μεγάλη πρόκληση εντοπίζεται στις κλειστές κατοικίες: από τις 41.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας που έχουν εκδοθεί, μόλις 1.500 αφορούν κατοικίες που ήταν κλειστές.
Αυτό το χάσμα εξηγεί γιατί το οικονομικό επιτελείο εξετάζει παρεμβάσεις που θα κάνουν το «Ανακαινίζω» πιο προσβάσιμο και αποτελεσματικό, ειδικά για περιπτώσεις όπου η συνιδιοκτησία «μπλοκάρει» την αίτηση.
«Ανακαινίζω»: Μείωση του ελάχιστου ποσοστού ιδιοκτησίας από 50%
Η πρώτη ευνοϊκή αλλαγή που βρίσκεται στο τραπέζι αφορά το ελάχιστο ποσοστό ιδιοκτησίας που απαιτείται για να θεωρηθεί κάποιος δικαιούχος στο «Ανακαινίζω». Σήμερα, το βασικό κριτήριο είναι σαφές: ο αιτών πρέπει να έχει πλήρη κυριότητα ή επικαρπία στο ακίνητο σε ποσοστό ίσο ή μεγαλύτερο από 50%. Με άλλα λόγια, μπορεί να είναι:
– 100% ιδιοκτήτης,
– 50% εξ αδιαιρέτου,
– 60%, 75% κ.ο.κ.
Αντίθετα, με ποσοστό κάτω από 50% δεν μπορεί να υποβληθεί αίτηση από τον συγκεκριμένο συνιδιοκτήτη, ακόμη κι αν πληροί όλα τα υπόλοιπα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Ένα απλό παράδειγμα δείχνει πού εντοπίζεται το πρόβλημα: δύο αδέλφια κατέχουν ένα διαμέρισμα από 50% ο καθένας. Και οι δύο μπορούν, κατ’ αρχήν, να εξεταστούν ως δικαιούχοι, εφόσον πληρούνται και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις. Αν, όμως, το ακίνητο μοιράζεται 30%-70%, ο συνιδιοκτήτης με το 30% δεν μπορεί να κάνει αίτηση μόνος του, ενώ ο συνιδιοκτήτης με το 70% μπορεί.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο κ. Παπαθανάσης, η εικόνα των αιτήσεων για κλειστές κατοικίες δείχνει ότι σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν περισσότεροι συνιδιοκτήτες με μικρότερα ποσοστά (κάτω από 50%), με αποτέλεσμα να αποκλείονται αρκετοί ιδιοκτήτες από το πρόγραμμα, ακόμη και όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη ανακαίνισης ή πρόθεση αξιοποίησης του ακινήτου. Για τον λόγο αυτό, βρίσκεται σε συνεννόηση με το συναρμόδιο υπουργείο Οικογένειας και Κοινωνικής Συνοχής, ώστε να εξεταστεί η μείωση του ελάχιστου ποσοστού κυριότητας και να ενταχθούν περισσότερες κλειστές κατοικίες στο «Ανακαινίζω».
Διπλή στόχευση: Κλειστές κατοικίες τώρα, κατοικίες σε χρήση στη συνέχεια
Η δεύτερη αλλαγή που ενισχύει τη δυναμική του «Ανακαινίζω» έχει να κάνει με τη δομή του προγράμματος σε φάσεις. Όπως υπενθύμισε ο υπουργός, η πρώτη φάση αφορά αποκλειστικά κλειστές κατοικίες. Πρόκειται για επιλογή με σαφή στόχευση: να επανέλθουν στην αγορά κατοικίες που σήμερα παραμένουν ανενεργές, είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για διάθεση προς ενοικίαση.
Σε αυτό το πλαίσιο, η επιδότηση για κλειστές κατοικίες μπορεί να φτάσει έως και το 95% του κόστους, γεγονός που καθιστά το «Ανακαινίζω» ιδιαίτερα ελκυστικό για όσους διαθέτουν ένα ακίνητο που απαιτεί εργασίες για να καταστεί κατοικήσιμο ή αξιοποιήσιμο.
Παράλληλα, έχει ήδη προαναγγελθεί ότι θα ακολουθήσει δεύτερη φάση, η οποία θα περιλαμβάνει και κατοικίες που ήδη χρησιμοποιούνται. Με απλά λόγια, το «Ανακαινίζω» δεν σταματά στις κλειστές κατοικίες, αλλά προοδευτικά διευρύνεται ώστε να καλύψει περισσότερες ανάγκες αναβάθμισης κατοικιών.
Χρονοδιάγραμμα: Βεβαίωση επιλεξιμότητας έως τέλος Ιουλίου, οριστικές αιτήσεις από 1η Σεπτεμβρίου
Για όσους ενδιαφέρονται να αξιοποιήσουν το «Ανακαινίζω», σημαντικό είναι και το χρονοδιάγραμμα των αιτήσεων:
– Η δυνατότητα έκδοσης βεβαίωσης επιλεξιμότητας παραμένει ανοιχτή έως το τέλος Ιουλίου.
– Η διαδικασία υποβολής των οριστικών αιτήσεων ξεκινά από την 1η Σεπτεμβρίου.
Επιπλέον, για να εκδοθεί βεβαίωση επιλεξιμότητας, απαιτείται να έχει προηγηθεί η υποβολή φορολογικής δήλωσης. Αυτό σημαίνει ότι οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να οργανώσουν έγκαιρα τα φορολογικά τους στοιχεία, ώστε να μην χάσουν τις προθεσμίες.
Εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια: Ποιοι μπορούν να μπουν στο πρόγραμμα
Τα εισοδηματικά κριτήρια του «Ανακαινίζω» ξεκινούν από τις 25.000 ευρώ για άγαμο και φτάνουν έως τις 35.000 ευρώ για έγγαμο χωρίς παιδιά. Για ζευγάρια με παιδιά, το ετήσιο εισοδηματικό όριο αυξάνεται κατά 5.000 ευρώ για κάθε ανήλικο παιδί. Ενδεικτικά, για μια τετραμελή οικογένεια το όριο ανέρχεται στις 45.000 ευρώ.
Στο σκέλος των περιουσιακών κριτηρίων, δικαιούχοι είναι όσοι έχουν συνολική αντικειμενική αξία περιουσίας έως 300.000 ευρώ, τόσο για άγαμους όσο και για ζευγάρια με παιδιά.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές στην πράξη για το «Ανακαινίζω»
Αν προχωρήσει η μείωση του ελάχιστου ποσοστού ιδιοκτησίας, το «Ανακαινίζω» μπορεί να ανοίξει την πόρτα σε χιλιάδες περιπτώσεις συνιδιοκτησίας, όπου σήμερα ένα ακίνητο παραμένει κλειστό επειδή κανένας συνιδιοκτήτης δεν συγκεντρώνει το απαιτούμενο 50% ή επειδή η συνεννόηση μεταξύ πολλών ιδιοκτητών καθυστερεί κάθε απόφαση. Σε συνδυασμό με την υψηλή επιδότηση που φτάνει έως 95% για κλειστές κατοικίες, η παρέμβαση αυτή θα μπορούσε να επιταχύνει σημαντικά την επιστροφή κατοικιών στην αγορά.
Συνολικά, το «Ανακαινίζω» δείχνει να εξελίσσεται ώστε να ανταποκριθεί καλύτερα στην πραγματική εικόνα της ελληνικής κατοικίας: πολλά ακίνητα με παλιές εκκρεμότητες, σύνθετες συνιδιοκτησίες και ανάγκη ουσιαστικής αναβάθμισης. Αν οι αλλαγές κλειδώσουν, το πρόγραμμα θα γίνει πιο λειτουργικό, πιο δίκαιο για περισσότερους ιδιοκτήτες και πιο αποτελεσματικό στον βασικό του στόχο: να ανακαινιστούν περισσότερα σπίτια και να αξιοποιηθούν κατοικίες που σήμερα μένουν κλειστές.