Τις λεπτομέρειες για τον τρόπο επιβολής του νέου ειδικού εισαγωγικού δασμού στα μικροδέματα από τρίτες χώρες αποσαφηνίζει η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ, η οποία εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου. Πρόκειται για μια αλλαγή που επηρεάζει άμεσα όσους κάνουν συχνά ηλεκτρονικές αγορές από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς πολλά «φτηνά πακέτα» που έρχονται από Κίνα και άλλες τρίτες χώρες ενδέχεται τελικά να κοστίζουν αισθητά περισσότερο στο ταμείο ή πριν την παράδοση.
Ο δασμός αφορά αποστολές έως 150 ευρώ και αγορές ιδιωτών μέσω δημοφιλών πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως Temu, Shein, Trendyol και Alibaba, αλλά και κάθε αντίστοιχη υπηρεσία που αποστέλλει προϊόντα απευθείας από τρίτες χώρες. Με απλά λόγια, δεν μιλάμε για έναν «γενικό» φόρο που περνά απαρατήρητος, αλλά για μια επιβάρυνση που μπορεί να αυξηθεί ανάλογα με το τι ακριβώς περιέχει το δέμα.
Δασμός 3 ευρώ στα μικροδέματα: τι αλλάζει από 1η Ιουλίου
Η σημαντικότερη διευκρίνιση της εγκυκλίου είναι ότι ο ειδικός εισαγωγικός δασμός των 3 ευρώ δεν επιβάλλεται ανά παραγγελία, αλλά ανά διαφορετικό είδος προϊόντος που περιλαμβάνεται στο ίδιο δέμα. Αυτό είναι το σημείο που μπορεί να κάνει τα «φτηνά πακέτα» να πάψουν να είναι τόσο φτηνά, ειδικά όταν μια παραγγελία περιλαμβάνει πολλά διαφορετικά είδη.
Για παράδειγμα:
– Αν σε ένα δέμα υπάρχουν τρία τεμάχια από το ίδιο προϊόν (π.χ. τρία ίδια καλώδια φόρτισης), επιβάλλεται μία επιβάρυνση 3 ευρώ συνολικά.
– Αν, όμως, το δέμα περιέχει τρία διαφορετικά προϊόντα (π.χ. καλώδιο, θήκη κινητού, φορτιστής), τότε ο δασμός γίνεται 9 ευρώ, επειδή κάθε διαφορετικό είδος χρεώνεται ξεχωριστά.
Η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει επίσης ότι «διαφορετικό είδος» δεν σημαίνει μόνο διαφορετική περιγραφή προϊόντος, αλλά και διαφορετική δασμολογική διάκριση. Δηλαδή, ακόμη κι αν δύο προϊόντα μοιάζουν ή ανήκουν στην ίδια γενική κατηγορία, μπορεί να θεωρηθούν διαφορετικά για το τελωνείο, άρα να χρεωθούν χωριστά.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα: μια μεταξωτή μπλούζα και μια μάλλινη μπλούζα θεωρούνται δύο διαφορετικά είδη. Άρα, η συνολική επιβάρυνση γίνεται 6 ευρώ, παρότι και τα δύο είναι «μπλούζες» και αγοράστηκαν μαζί.
Ποιος πληρώνει τον ειδικό εισαγωγικό δασμό
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, υπόχρεος για την καταβολή του ειδικού εισαγωγικού δασμού προς τις τελωνειακές αρχές είναι ο διασαφιστής της εισαγωγής. Αυτό στην πράξη μπορεί να είναι:
– η ίδια η ηλεκτρονική πλατφόρμα,
– ο πωλητής,
– η μεταφορική εταιρεία (courier),
– ή εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπός τους.
Ωστόσο, παρότι τυπικά ο υπόχρεος είναι ο διασαφιστής, το πιθανότερο είναι το κόστος να μετακυλιστεί στον τελικό καταναλωτή. Αυτό μπορεί να συμβεί είτε κατά την ολοκλήρωση της αγοράς (ως πρόσθετη χρέωση/fee), είτε σε δεύτερο χρόνο, λίγο πριν την παράδοση, όταν ζητηθεί πληρωμή για να ολοκληρωθεί ο εκτελωνισμός.
Για τον καταναλωτή, το κρίσιμο είναι ότι η τελική τιμή μιας «προσφοράς» μπορεί να αλλάξει σημαντικά όταν προστεθούν χρεώσεις ανά είδος προϊόντος. Ειδικά σε μικρές παραγγελίες πολλών διαφορετικών αντικειμένων (π.χ. αξεσουάρ, μικροπράγματα για το σπίτι, είδη οργάνωσης, καλλυντικά), ο δασμός μπορεί να γίνει δυσανάλογα μεγάλος σε σχέση με την αξία των προϊόντων.
Τι ισχύει για ΦΠΑ και αγορές μέσω IOSS
Ο νέος δασμός λειτουργεί ανεξάρτητα από τον ΦΠΑ και δεν τον αντικαθιστά. Αυτό σημαίνει ότι ο καταναλωτής ενδέχεται να επιβαρυνθεί τόσο με ΦΠΑ όσο και με τον ειδικό εισαγωγικό δασμό, ανάλογα με τον τρόπο αποστολής και τη διαδικασία εκτελωνισμού.
– Στις αγορές μέσω Import One Stop Shop (IOSS), ο ΦΠΑ εξακολουθεί να καταβάλλεται κατά την ολοκλήρωση της παραγγελίας.
– Στις υπόλοιπες περιπτώσεις, ο ΦΠΑ εισπράττεται κατά τον εκτελωνισμό.
Με άλλα λόγια, ακόμη κι αν μια πλατφόρμα εμφανίζει «πληρωμένους φόρους», ο ειδικός δασμός των 3 ευρώ ανά είδος έρχεται ως ξεχωριστή επιβάρυνση βάσει των οδηγιών που αποσαφηνίζει η εγκύκλιος.
Επιστροφές προϊόντων: πότε επιστρέφεται ο δασμός και πότε όχι
Στο κομμάτι των επιστροφών, η εγκύκλιος είναι σαφής: ο ειδικός εισαγωγικός δασμός δεν επιστρέφεται όταν ο καταναλωτής επιστρέφει το προϊόν επειδή άλλαξε γνώμη. Δηλαδή, σε ένα σενάριο «δεν μου έκανε το νούμερο» ή «τελικά δεν το θέλω», ο δασμός δεν επιστρέφεται.
Επιστροφή προβλέπεται μόνο στις περιπτώσεις που ορίζει η τελωνειακή νομοθεσία, όπως όταν:
– το προϊόν είναι ελαττωματικό,
– ή δεν ανταποκρίνεται στους όρους της σύμβασης/περιγραφής.
Για τους καταναλωτές αυτό μεταφράζεται σε ένα επιπλέον ρίσκο στις αγορές από τρίτες χώρες, ειδικά σε κατηγορίες με υψηλότερη πιθανότητα επιστροφής (π.χ. ρούχα, παπούτσια).
Μέτρο έως το 2028 και τι σημαίνει για τις πλατφόρμες
Ο ειδικός εισαγωγικός δασμός θα εφαρμόζεται προσωρινά έως τις 30 Ιουνίου 2028. Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο και την ΑΑΔΕ, στόχος του μέτρου είναι διπλός: αφενός να αντιμετωπιστεί ο αθέμιτος ανταγωνισμός από εισαγωγές πολύ χαμηλής αξίας από τρίτες χώρες και αφετέρου να ενισχυθούν οι τελωνειακοί έλεγχοι στα εκατομμύρια μικροδέματα που εισέρχονται κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι οι μεγάλες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου θα αυξήσουν τη χρήση αποθηκών εντός ΕΕ, ώστε περισσότερες παραγγελίες να αποστέλλονται από ευρωπαϊκό έδαφος. Έτσι, πολλά «φτηνά πακέτα» που σήμερα έρχονται απευθείας από Κίνα ή άλλες τρίτες χώρες μπορεί στο μέλλον να διακινούνται εντός Ευρώπης, περιορίζοντας τις νέες επιβαρύνσεις.
Συνολικά, η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ κάνει ξεκάθαρο ότι ο δασμός των 3 ευρώ μπορεί να φαίνεται μικρός ως ποσό, αλλά ο τρόπος εφαρμογής του —ανά διαφορετικό είδος μέσα στο δέμα— είναι αυτός που αλλάζει ουσιαστικά τα δεδομένα. Όσοι βασίζονται σε «φτηνά πακέτα» από Κίνα και χώρες εκτός ΕΕ θα χρειαστεί πλέον να υπολογίζουν προσεκτικά το περιεχόμενο της παραγγελίας τους, γιατί η τελική τιμή μπορεί να απέχει σημαντικά από την αρχική «δελεαστική» προσφορά.
