Η επίδραση του πολέμου της Μέσης Ανατολής στις τιμές των καυσίμων αποτελεί ένα θέμα που απασχολεί intensively τους Έλληνες καταναλωτές. Σύμφωνα με μια νέα έκθεση από το HELLENiQ ENERGY Center for Sustainability and Energy, οι εξελίξεις στο πεδίο της ενέργειας έχουν σοβαρές οικονομικές συνέπειες όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για την υπόλοιπη Ευρώπη.
Οικονομικά μέτρα αντιμετώπισης
Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, τα δημοσιονομικά μέτρα που ελήφθηκαν για να αποφευχθεί ο αντίκτυπος της κρίσης στους λογαριασμούς ενέργειας έχουν ξεπεράσει τα 11,8 δισ. ευρώ. Ωστόσο, η Ελλάδα έχει επιδείξει σύνεση στην εφαρμογή αυτών των μέτρων, με ποσοστά που φτάνουν το 0,3% του ΑΕΠ — το υψηλότερο ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες. Στη Βουλγαρία, για παράδειγμα, το ποσοστό ανέρχεται σε 0,2%, και σε χώρες όπως η Ιταλία, Ρουμανία και Γερμανία, μόλις 0,05%.
Στις απόλυτες τιμές, η Ισπανία είναι η πιο γενναιόδωρη, δαπανώντας 4,75 δισ. ευρώ, ενώ η Ελλάδα αναφέρθηκε σε έκτακτα μέτρα της τάξεως των 0,7 δισ. ευρώ. Αυτή η οικονομική υποστήριξη κατέστη απαραίτητη, δεδομένης της ραγδαίας αύξησης των τιμών των καυσίμων και της ενέργειας.
Αύξηση τιμών καυσίμων και λιανικής
Για να κατανοήσουμε την επίδραση του πολέμου της Μέσης Ανατολής στις τιμές των καυσίμων, αρκεί μια απλή σύγκριση μεταξύ του Μαΐου 2022 και του Μαΐου 2023. Στη χώρα μας, η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης έχει σημειώσει αύξηση 21%, αποτέλεσμα της αντίστοιχης αύξησης 49% στην τιμή διυλιστηρίου. Στην περίπτωση του diesel, η τιμή στα πρατήρια καυσίμων έχει αυξηθεί κατά 20%, ενώ η τιμή διυλιστηρίου ακολουθεί με αύξηση 37%.
Ο ρόλος της φορολογίας
Ένας καθοριστικός παράγοντας για την εξέλιξη των τιμών των καυσίμων είναι η φορολογία. Η Ελλάδα κατατάσσεται στις χώρες με τους υψηλότερους φόρους για τα καύσιμα στην Ευρώπη. Ενώ άλλες χώρες όπως η Ισπανία ή η Ιταλία έχουν επιλέξει να μειώσουν τους φόρους αυτούς για να στηρίξουν τους καταναλωτές, η ελληνική κυβέρνηση έχει προτιμήσει εναλλακτικά μέτρα, αποφεύγοντας ουσιαστικά την παρέμβαση στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ), ο οποίος αποφέρει σημαντικά έσοδα στο δημόσιο.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ρευστή, ειδικά με τις πρόσφατες διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν, οι οποίες έχουν οδηγήσει σε μείωση των τιμών του αργού πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Αυτή η μείωση αρχίζει να αποτυπώνεται και στην λιανική, καθώς τις τελευταίες ημέρες, η αμόλυβδη βενζίνη έφτασε κοντά στα 1,95 ευρώ/λίτρο και το diesel περίπου στα 1,7 ευρώ, με συνεχιζόμενη πτωτική τάση.
Μολαταυτά, παραμένει αβέβαιο αν η συμφωνία Ιράν-ΗΠΑ θα υλοποιηθεί πλήρως, καθώς η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα στο Λίβανο επιφυλάσσει νέες προκλήσεις. Οι περιφερειακές ανησυχίες και οι πολιτικές εντάσεις ενδέχεται να επηρεάσουν περαιτέρω τη σταθερότητα των τιμών των καυσίμων.
