Η ανησυχία για το ενδεχόμενο ύφεσης στην Ευρωζώνη είναι υπαρκτή και δικαιολογημένη, σύμφωνα με τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα. Σε μια πρόσφατη συνέντευξή του στον Φιλελεύθερο της Κύπρου, ο κ. Στουρνάρας ανέλυσε αρκετούς παράγοντες που συνεισφέρουν στην παρούσα οικονομική αβεβαιότητα, υποδεικνύοντας ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις, όπως οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή, έχουν τραυματίσει τη σταθερότητα της Ευρωζώνης.
Αυτή η νέα αρνητική διαταραχή διαφοροποιείται από τις προκλήσεις του 2022, καθώς η άνοδος της ενεργειακής τιμής επιδρά σε ένα ήδη αδύναμο οικονομικό περιβάλλον.
Οι παράγοντες που επηρεάζουν την υφεση
Η Ευρωζώνη, ως περιοχή με υψηλή εξάρτηση από την ενέργεια, παρακολουθεί τις επιπτώσεις της αυξανόμενης αβεβαιότητας. Ο κ. Στουρνάρας τόνισε την ανάγκη να διαπιστωθούν οι άμεσες συνέπειες της αυξανομένης τιμής της ενέργειας τόσο στην ανάπτυξη όσο και στον πληθωρισμό.
Διαφορετικά από το 2022, η οικονομία τώρα αντιμετωπίζει αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες και περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο, γεγονός που διαμορφώνει μια πιο ευάλωτη οικονομία απέναντι σε σοκ.
Η προοπτική ανάπτυξης για την Ευρωζώνη είναι επίσης ανησυχητική. Σύμφωνα με τις πρόσφατες προβλέψεις της ΕΚΤ, η ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί από 1,4% το 2025 σε 0,9% το 2026. Αυτές οι στατιστικές επιβεβαιώνουν ότι οι καθοδικοί κίνδυνοι για την ανάπτυξη είναι μπροστά μας, όπως προειδοποίησε ο κ. Στουρνάρας.
Η γεωπολιτική αβεβαιότητα και οι επιπτώσεις της
Ένα κομβικό σημείο στην ανάλυση του κ. Στουρνάρα είναι η γεωπολιτική αβεβαιότητα που μπορεί να επηρεάσει την οικονομία. Αν και τόνισε ότι δεν βρισκόμαστε σε χειρότερη κατάσταση, η αποτυχία των διαπραγματεύσεων και οι στρατιωτικές συγκρούσεις ελλοχεύουν τον κίνδυνο ύφεσης. Ο κίνδυνος αυτός είναι αξιόλογος, ακόμη και αν δεν αποτελεί το βασικό σενάριο.
Η ενδεχόμενη αποτυχία των διαπραγματεύσεων μπορεί να οδηγήσει στην αύξηση μη εξυπηρετούμενων δανείων, επηρεάζοντας κυρίως ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε τομείς με υψηλή εξάρτηση από την τιμή της ενέργειας. Η ροή νέων δανείων μπορεί να μειωθεί, λόγω της αναθεώρησης των επιχειρηματικών πλάνων των τραπεζών σε συνδυασμό με την αυξανόμενη απόσυρση από τις αγορές χρήματος.
Η δομή και η ανθεκτικότητα των τραπεζών
Παρά τις προκλήσεις, ο Στουρνάρας εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι ελληνικές και κυπριακές τράπεζες, όπως και οι ευρωπαϊκές, εισέρχονται σε αυτή την περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας με αρκετά ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη. Αυτή η ανθεκτικότητα είναι κρίσιμη καθώς οι τράπεζες καλούνται να διαχειριστούν το νέο οικονομικό περιβάλλον.
Επιπλέον, η λειτουργία των θεσμών στην Ελλάδα απαιτεί βελτίωση. Ο Στουρνάρας επισημαίνει ότι η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς το κράτος εξαρτάται από την ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης, τη λογοδοσία και την εφαρμογή κανόνων διαφάνειας.