Η τελευταία ευκαιρία για τους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων κτισμάτων να τακτοποιήσουν τις κατασκευές τους είναι μέχρι τις 31 Μαρτίου 2028. Ωστόσο, αυτή η τακτοποίηση θα συνοδεύεται από μια αυξημένη επιβάρυνση κατά 40%. Τα νέα πρόστιμα υπολογίζονται βάσει διαφόρων παραμέτρων όπως το μέγεθος και η ηλικία του κτιρίου, ο τιμοκατάλογος της περιοχής και άλλες πολεοδομικές λεπτομέρειες. Η αποπληρωμή των προστίμων μπορεί να γίνει σε έως 100 μηνιαίες δόσεις, με τον ελάχιστο ποσό δόσης να είναι 50 ευρώ.
Υποβολές Δηλώσεων και Κατηγορίες Αυθαιρέτων
Από την έναρξη της διαδικασίας, έχουν υποβληθεί συνολικά 2.585.949 δηλώσεις, καταδεικνύοντας τη μεγάλη συμμετοχή των πολιτών. Με τον νόμο 4495/17, οι δηλώσεις αυθαιρέτων έχουν κατανεμηθεί σε πέντε κατηγορίες. Συγκεκριμένα:
– Κατηγορία 1: Κατασκευές που ολοκληρώθηκαν έως την 9η Ιουνίου 1975.
– Κατηγορία 2: Κατασκευές που ολοκληρώθηκαν από την 10η Ιουνίου 1975 έως την 3η Δεκεμβρίου 1983.
– Κατηγορία 3: Μικρές αυθαιρεσίες όπως ημιυπαίθριοι χώροι και πέργκολες.
– Κατηγορία 4: Παρεμβάσεις που δεν ξεπερνούν το 40% της οικοδομικής άδειας.
– Κατηγορία 5: Υπερβάσεις άνω του 40%.
Αξιοσημείωτο είναι ότι η κατηγορία 5 παραμένει κλειστή από το 2020, αλλά το υπουργείο εξετάζει το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας της υπό αυστηρές προϋποθέσεις.
Νέα Ρυθμίσεις και Δυνατότητες Εξοικονόμησης
Εκτός από την προθεσμία και τα πρόστιμα, οι ιδιοκτήτες έχουν τη δυνατότητα να επωφεληθούν από εκπτώσεις. Ειδικότερα, προσφέρεται έκπτωση 20% για εφάπαξ καταβολή του προστίμου και 10% όταν καταβληθεί το 30% του αναλογούντος ποσού.
Η διαδικασία τακτοποίησης παρακολουθείται στενά από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο έχει ήδη παρατείνει τις προθεσμίες και έχει διασφαλίσει καλλίτερη πρόσβαση στις υπηρεσίες του.
Ανάγκη Ρυθμίσεων για Δημόσια Κτήρια
Με τον νόμο, εξετάζεται και η ευνοϊκή αντιμετώπιση των κτηρίων δημοσίου συμφέροντος, όπως σχολεία και αθλητικές εγκαταστάσεις, με την προσδοκία να διευκολυνθούν συντηρήσεις και ενεργειακές αναβαθμίσεις. Τα κτήρια αυτά συχνά στερούνται οικοδομικής άδειας ή έχουν υποστεί λειτουργικές παρεμβάσεις για κοινωνικούς λόγους.
Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος έχει καταστήσει σαφές ότι τα δημόσια κτίρια χρειάζονται άμεσες ρυθμίσεις για την επιδιόρθωση και τη συντήρησή τους. Το υπουργείο έχει αναγνωρίσει αυτό το ζήτημα και το εντάσσει στις προτεραιότητές του.