Στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 16 ετών ενισχύεται το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του 2026, με συνολικούς πόρους 16,692 δισ. ευρώ, και με τα 7,192 δισ. ευρώ να συνδέονται με έργα του Ταμείου Ανάκαμψης, όπως ανέφερε σε σημερινή συνέντευξη Τύπου ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης.
O Νίκος Παπαθανάσης επεσήμανε πως η αφετηρία είναι η εκτέλεση του 2025, όπου οι δαπάνες του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ) διαμορφώθηκαν στα 14,611 δισ. ευρώ, σε ποσοστό 100,08% επί του προϋπολογισμού. Στον προγραμματισμό εντάσσεται και το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030, με αρχικό προϋπολογισμό 13,157 δισ. ευρώ και δυνατότητα υπερδέσμευσης έως 16,627 δισ. ευρώ, ενώ υπάρχει και εκτίμηση πόρων 5,8 δισ. ευρώ για την ολοκλήρωση έργων της περιόδου 2021-2025.
Για το Ταμείο Ανάκαμψης, το 2026 θεωρείται έτος – κλειδί. Η προθεσμία ολοκλήρωσης έργων τοποθετείται έως 31.08.2026, ώστε η 9η και καταληκτική αίτηση εκταμίευσης να υποβληθεί τον 09.2026. Στο σκέλος των επιχορηγήσεων, έχουν εισπραχθεί 12,9 δισ. ευρώ από συνολικά 18,2 δισ. ευρώ, ενώ στο σκέλος των δανείων έχουν εισπραχθεί 11,7 δισ. ευρώ από συνολικά 17,8 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου 68,5% του συνολικού πακέτου.
Το βάρος, ωστόσο, περνά στα δάνεια που μετατρέπονται σε επενδύσεις. Στο υλικό της ενημέρωσης αποτυπώνονται 601 συμβασιοποιημένα δάνεια, με τα δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις να αντιστοιχούν στο 57,4%. Ο συνολικός προϋπολογισμός των επενδυτικών σχεδίων που στηρίζονται στο δανειακό σκέλος εμφανίζεται στα 21,38 δισ. ευρώ, με χρηματοδότηση 9,51 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, 6,9 δισ. ευρώ από τραπεζικά κεφάλαια και 4,91 δισ. ευρώ ως ίδια συμμετοχή. Για τα δάνεια που έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί αναφέρεται διοχέτευση κεφαλαίων 11,9 δισ. ευρώ στην αγορά, με μεσοσταθμικό επιτόκιο 1,72% και μέση διάρκεια αποπληρωμής 15 έτη.
Στο πεδίο των νέων χρηματοδοτικών εργαλείων υπάρχει πληθώρα προγραμμάτων για τις επιχειρήσεις. Στη δράση «Παράγουμε Εδώ» προβλέπεται ενίσχυση έως 50% για επενδυτικά σχέδια με ανώτατο όριο 200.000 ευρώ, με στόχευση σε παραγωγικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε κλάδους από φαρμακευτικά και ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό έως ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό, μηχανήματα, μεταφορικό εξοπλισμό και επιλεγμένα καταναλωτικά βιομηχανικά προϊόντα. Παράλληλα, προαναγγέλλεται δράση αυτοαπασχόλησης για νέους πτυχιούχους, με ενίσχυση 13.000 ευρώ για έναρξη επιχείρησης, επανεκκίνηση του Ταμείου Δανείων του ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ και ενεργοποίηση ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας με χαρτοφυλάκιο 365 εκατ. ευρώ. Για την κατοικία, έχει τεθεί στόχος ένα πρόγραμμα «Ανακαινίζω» εντός Μαΐου, με επιδότηση που μπορεί να φτάσει έως και το 90% των δαπανών ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης.
Στο ΕΣΠΑ 2021-2027, το στοίχημα μεταφέρεται στη μετάβαση από την ενεργοποίηση στις πληρωμές. Η Ελλάδα τοποθετείται στην 4η θέση της ευρωπαϊκής κατάταξης απορρόφησης, με ποσοστό 22% (καθαρές ενδιάμεσες πληρωμές χωρίς προχρηματοδότηση), ενώ οι προσκλήσεις έχουν φτάσει στο 86% και οι εντάξεις στο 57%.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στην ενδιάμεση αναθεώρηση του ΕΣΠΑ, με στόχο ανακατανομής 10% των πόρων, που αποτιμάται σε 2,13 δισ. ευρώ ενωσιακής στήριξης. Στις νέες προτεραιότητες που έχουν αποτυπωθεί περιλαμβάνονται παρεμβάσεις γέγαση (456 εκατ. ευρώ), ενίσχυση ανταγωνιστικότητας μέσω της πρωτοβουλίας STEP της ΕΕ (569 εκατ. ευρώ), στήριξη άμυνας και ασφάλειας (638 εκατ. ευρώ) και επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης (113 εκατ. ευρώ). Παράλληλα προβλέπεται παράταση επιλεξιμότητας δαπανών έως 31.12.2030 (κανόνας Ν+3) και προκαταβολές 600 εκατ. ευρώ.