Οι ερευνητές έχουν εντοπίσει μια αναπάντεχη πτυχή της γρίπης των πτηνών, ανακαλύπτοντας ότι ο ιός προσβάλλει στους μαστικούς αδένες των αγελάδων γαλακτοπαραγωγής, αντί των πνευμόνων τους.
Αυτή η εξελικτική διαπίστωση προέρχεται από την ανάλυση των υποδοχέων στους οποίους προσκολλάται ο ιός, οι οποίοι εντοπίζονται κατά κύριο λόγο στον ιστό του μαστού.
Αυτή η πληροφορία μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη για τους επιστήμονες, καθώς θα τους επιτρέψει να ανιχνεύουν έγκαιρα ασυνήθιστες μολύνσεις και να προβλέπουν πιθανές μεταλλάξεις του ιού σε νέα είδη.
Η αναδυόμενη κατάσταση στα αγελαία κοπάδια
Το 2024, ο ιός H5N1 άρχισε να προκαλεί εστίες μόλυνσης σε κοπάδια γαλακτοπαραγωγών αγελάδων στις ΗΠΑ. Οι κτηνίατροι βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια πρωτοφανή κατάσταση όταν αντιμετώπισαν σοβαρές εκδηλώσεις μαστίτιδας —μια επώδυνη φλεγμονώδη νόσο των μαστικών αδένων.
«Στην αρχή, οι κτηνίατροι ψάχναμε τους γνωστούς υπόπτους, όπως τα βακτηριακά παθογόνα», δήλωσε ο Σουρές Κουτσιπούντι, επικεφαλής της έρευνας και πρόεδρος του τμήματος Λοιμωδών Νοσημάτων και Μικροβιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ. «Η ανακάλυψη ότι η γρίπη των πτηνών ήταν η αιτία αποδείχθηκε έκπληξη για την επιστημονική κοινότητα».
Μέχρι να εντοπιστεί ο ιός, είχε ήδη εξαπλωθεί από κοπάδι σε κοπάδι, μολύνοντας τα βοοειδή και το περιβάλλον τους. Ο Κουτσιπούντι φαίνεται να επισημαίνει τη σοβαρότητα της κατάστασης: «Αν μια αγελάδα μολυνθεί, απελευθερώνει πολύ ιό στο γάλα της».
Αυτό αυξάνει τις ανησυχίες για την ασφάλεια των ανθρώπων που εργάζονται σε αυτές τις φάρμες. Επιπλέον, η πρακτική του να δίνεται νωπό γάλα σε κατοικίδια ζώα, όπως γάτες, έχει οδηγήσει σε περιπτώσεις θανάτου, γεγονός που απαιτεί προσεκτική μελέτη και παρακολούθηση.
Ανάλυση της συμπεριφοράς του ιού στα βοοειδή
Η γρίπη των πτηνών προσκολλάται σε συγκεκριμένους υποδοχείς στα κύτταρα των ζώων, κλείνοντας μια εισόδο για τη μόλυνση. Αυτοί οι υποδοχείς ανήκουν σε μια ομάδα μορίων που ονομάζονται γλυκάνες.
Παρόλο που προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει ότι υποδοχείς που σχετίζονται με τη γρίπη βρίσκονται στη μύτη, την τραχεία και τους πνεύμονες των βοοειδών, οι αγελάδες που προσβλήθηκαν από H5N1 δεν εμφάνισαν αναπνευστικές ασθένειες. Αυτή η παρατήρηση καθιστά αναγκαία την εις βάθος έρευνα για τους λόγους πίσω από αυτή την ασυμφωνία.
Ο Κουτσιπούντι τόνισε ότι η βιολογία αυτών των υποδοχέων είναι πολύπλοκη: «Πρέπει να κατανοήσουμε ποια αλληλεπίδραση συμβαίνει επιτρέποντας στον ιό να προσκολλάται στους ιστούς». Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε προηγμένες τεχνικές για να αναλύσει πώς ο H5N1 αλληλεπιδρά με διάφορους ιστούς.
Διαπιστώθηκε ότι οι υποδοχείς γλυκάνης δεν λειτουργούν όλοι το ίδιο στην περίπτωση της γρίπης των πτηνών. Ο ιός αλληλεπιδρά κυρίως με έναν συγκεκριμένο υποτύπο υποδοχέων, τους N‑linked sialic acid receptors, που εντοπίστηκαν σχεδόν αποκλειστικά στους μαστικούς αδένες των βοοειδών.
Αυτή η ανακάλυψη εξηγεί γιατί ο ιός H5N1 προκάλεσε σοβαρή μαστίτιδα αντί για αναπνευστική νόσο. Για τους ερευνητές, η κατανόηση αυτής της λειτουργίας είναι κρίσιμη. Επιτρέπει όχι μόνο την καλύτερη ανίχνευση των περιπτώσεων μόλυνσης, αλλά και την πρόβλεψη της συμπεριφοράς του H5N1 σε άλλα ζώα, συμβάλλοντας έτσι στην πρόληψη μελλοντικών επιδημιών.
