Ορισμένα είδη νυχτερίδων επιδεικνύουν εκπληκτική μακροζωία για το μικρό τους μέγεθος και μπορούν να μας διδάξουν ένα-δύο πράγματα για την αντίσταση στον καρκίνο καθώς γερνάμε.
Ο καρκίνος είναι το τίμημα που πληρώνουμε για τη μακροζωία. Καθώς συσσωρεύουμε γενετικές μεταλλάξεις από μια ζωή γεμάτη στρεσογόνους παράγοντες, κάθε κυτταρική διαίρεση αυξάνει τον κίνδυνο να συμβεί κάτι κακό.
Ωστόσο, πολλά είδη νυχτερίδων φαίνεται να ξεγελούν το σύστημα, αναφέρει το Science Alert. Μερικά μπορούν να ζήσουν έως και 40 χρόνια – σχεδόν 10 φορές περισσότερο από ό,τι προβλέπεται με βάση το μέγεθος του σώματός τους. Αν οι άνθρωποι είχαν παρόμοια μακροζωία, ίσως να βάζαμε… 180 κεράκια στις τούρτες των γενεθλίων μας.
Μια νέα μελέτη με επικεφαλής ερευνητές του Πανεπιστημίου του Ρότσεστερ στις ΗΠΑ, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications, διερεύνησε πώς οι νυχτερίδες φαίνεται να αποφεύγουν τον περιορισμό της μεγάλης διάρκειας ζωής τους από τον καρκίνο. Το μυστικό βρίσκεται στην επίτευξη μιας αξιοθαύμαστης ισορροπίας μεταξύ δύο ανταγωνιστικών δυνάμεων.
Πώς καταπολεμούν τον καρκίνο
Σε αρκετά είδη νυχτερίδων διαπιστώθηκε ότι διαθέτουν πολλαπλά αντίγραφα ενός γνωστού γονιδίου που καταστέλλει τους όγκους, του p53. Οι άνθρωποι έχουν μόνο ένα αντίγραφο, ενώ άλλα ζώα που είναι ανθεκτικά στον καρκίνο, όπως οι ελέφαντες, διαθέτουν έως και 20. Οι μεταλλάξεις σε αυτό το γονίδιο συνδέονται με περισσότερους από τους μισούς καρκίνους στον άνθρωπο.
Ωστόσο, ένας μηχανισμός που είναι υπερβολικά επιθετικός στην εξόντωση των κυττάρων δεν είναι προφανώς επιθυμητός. Οι νυχτερίδες αντισταθμίζουν αυτό το φαινόμενο με ένα υπερδραστικό ένζυμο που ονομάζεται τελομεράση, το οποίο επιτρέπει στα κύτταρά τους να συνεχίζουν να πολλαπλασιάζονται.
Και πάλι, μεμονωμένα, η υπερβολική δραστηριότητα της τελομεράσης θα οδηγούσε σε αυξημένο κίνδυνο καρκίνου, αλλά η ενισχυμένη δράση του p53 την εξουδετερώνει. Πρόκειται για μια ισορροπία που είναι δύσκολο να μην ζηλέψει κανείς.
Το κερασάκι στην τούρτα είναι η εξαιρετική αποτελεσματικότητα του ανοσοποιητικού συστήματος των νυχτερίδων, το οποίο φαίνεται να είναι σε θέση να εξοντώνει αποτελεσματικά τα κακοήθη καρκινικά κύτταρα, χωρίς να προκαλεί σχεδόν καθόλου φλεγμονή.
Τι σημαίνει για τον άνθρωπο
Σε αυτό το αρχικό στάδιο, είναι δύσκολο να γνωρίζουμε σε ποιο βαθμό τα παραπάνω θα μπορούσαν να λειτουργήσουν στους ανθρώπους, αλλά η ομάδα των ερευνητών επισημαίνει ότι η μελέτη επιβεβαιώνει τον ρόλο του p53 στην πρόληψη του καρκίνου, γεγονός που ενισχύει την αξία των πολλών φαρμάκων που βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης και στοχεύουν στο γονίδιο αυτό.