Μια υπόθεση που ξεκίνησε στα τέλη του 2023 επιστρέφει σήμερα πιο επιτακτική από ποτέ, φωτίζοντας με σκληρό τρόπο μια διαχρονική αδυναμία: τη διαχείριση των αταυτοποίητων και άπορων νεκρών στη Σάμο.
Στο επίκεντρο της καταγγελίας που έφερε στη δημοσιότητα ο δικηγόρος Δημήτρης Χούλης βρίσκεται ένα δεδομένο που δύσκολα χωράει σε μια κοινωνία που θέλει να λέγεται οργανωμένη και ανθρώπινη: έντεκα άνθρωποι παραμένουν άταφοι στο νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Σάμου, όχι επειδή δεν υπάρχουν διαδικασίες, αλλά επειδή για χρόνια δεν βρίσκεται ούτε χώρος ούτε κάποιος φορέας να αναλάβει την ευθύνη και τα έξοδα.
Η ιστορία δεν αφορά μια μεμονωμένη καθυστέρηση. Αφορά ένα επαναλαμβανόμενο κενό που, όταν δεν καλύπτεται, αφήνει πίσω του σιωπηλές «εκκρεμότητες» — ανθρώπους που, ακόμα και μετά τον θάνατο, μένουν σε αναμονή.
Και αυτό το κενό έχει όνομα: αταυτοποίητοι και άποροι νεκροί στη Σάμο, άνθρωποι χωρίς συγγενείς ή χωρίς δυνατότητα οικογένειας να ανταποκριθεί, άνθρωποι που καταλήγουν να «παγώνουν» σε μια διοικητική αδράνεια.
Αταυτοποίητοι και άποροι νεκροί στη Σάμο: Η υπόθεση που ξεγυμνώνει το πρόβλημα
Όπως περιγράφει ο κ. Χούλης, μια γυναίκα αγνώστων στοιχείων εντοπίστηκε νεκρή κοντά στο μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής. Ακολούθησαν επίπονες προσπάθειες από τις αρχές για να εντοπιστεί η ταυτότητά της.
Τελικά, βρέθηκε η κόρη της στο Βέλγιο και πραγματοποιήθηκε η ταυτοποίηση — ένα βήμα που, υπό άλλες συνθήκες, θα άνοιγε τον δρόμο για μια άμεση και αξιοπρεπή ταφή.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, η συγγενής δήλωσε αδυναμία να καλύψει τα έξοδα της κηδείας και ζήτησε από τις τοπικές αρχές να αναλάβουν την ταφή της μητέρας της στη Σάμο.
Από εκείνο το σημείο και μετά, η υπόθεση έπεσε στο κενό. Σχεδόν τρία χρόνια αργότερα, η γυναίκα παραμένει στο ψυγείο του νεκροτομείου του Γενικού Νοσοκομείου Σάμου — μια συνθήκη που δεν μπορεί να θεωρηθεί «τεχνικό ζήτημα», όταν μιλάμε για στοιχειώδη σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Και δεν είναι η μόνη περίπτωση. Σύμφωνα με πληροφορίες, ακόμη δέκα άνθρωποι, που έχασαν τη ζωή τους στις ακτές του νησιού, παραμένουν επίσης στα ψυγεία του νοσοκομείου.
Πρόκειται για ανθρώπους που είτε δεν έχουν ταυτοποιηθεί είτε δεν υπάρχουν συγγενείς ικανοί ή διαθέσιμοι να αναλάβουν τις διαδικασίες. Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: αταυτοποίητοι και άποροι νεκροί στη Σάμο να παραμένουν, για μήνες και χρόνια, «σε αναμονή» για το αυτονόητο.
Διοικητικό αδιέξοδο, αναρμοδιότητες και έλλειψη χώρου
Όπως καταγγέλλεται, το νοσοκομείο έχει απευθυνθεί επανειλημμένα στους δύο δήμους του νησιού, ζητώντας να βρεθεί λύση τόσο για την κάλυψη των εξόδων όσο και για την εξεύρεση χώρου ταφής.
Παρ’ όλα αυτά, οι αρμόδιες υπηρεσίες φέρονται να δηλώνουν αναρμόδιες ή να επικαλούνται έλλειψη διαθέσιμων χώρων στα κοιμητήρια. Έτσι, το ζήτημα μετατρέπεται από πρακτικό σε αμιγώς διοικητικό: δεν είναι ότι δεν μπορεί να γίνει, αλλά ότι δεν αναλαμβάνεται.
Το οικονομικό κόστος —σύμφωνα με εκτιμήσεις— δεν θεωρείται ιδιαίτερα υψηλό για τα δεδομένα της τοπικής αυτοδιοίκησης. Αυτό που φαίνεται να λείπει είναι ένα καθαρό πλαίσιο ευθύνης και μια λειτουργική διαδικασία που να ενεργοποιείται άμεσα όταν προκύπτουν τέτοιες περιπτώσεις.
Με άλλα λόγια, το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο τα χρήματα ή οι θέσεις, αλλά η απουσία μιας λύσης που να «κλειδώνει» διοικητικά: ποιος υπογράφει, ποιος πληρώνει, ποιος διαθέτει χώρο, ποιος κινεί τις πράξεις.
