Την ύπαρξη έντονης κινητικότητας γύρω από το Κυπριακό υπογράμμισε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, προαναγγέλλοντας ότι μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένονται νέες εξελίξεις.
Σε μια περίοδο όπου το Κυπριακό παραμένει το κεντρικό πολιτικό και εθνικό ζητούμενο για την Κύπρο, ο Πρόεδρος ξεκαθάρισε πως η κυβέρνηση δεν αρκείται σε γενικές διαπιστώσεις ή διπλωματική δραστηριότητα χωρίς αντίκρισμα: αυτό που επιδιώκεται είναι μετρήσιμα αποτελέσματα, με πρώτο και βασικό βήμα την επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο όπου διακόπηκαν.
Οι δηλώσεις έγιναν στο περιθώριο του μνημοσύνου των πεσόντων κατά το πραξικόπημα, σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο πλαίσιο. Ο κ. Χριστοδουλίδης καταδίκασε το «προδοτικό πραξικόπημα» και απέτισε φόρο τιμής σε όσους θυσιάστηκαν για τη δημοκρατία και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Το ιστορικό βάρος της ημέρας, όπως άφησε να εννοηθεί, λειτουργεί και ως υπενθύμιση ότι η πορεία προς λύση δεν μπορεί να στηρίζεται σε συνθήματα, αλλά σε ξεκάθαρες αρχές, συνέπεια και πολιτική βούληση.
Κινητικότητα με στόχο την επανέναρξη συνομιλιών
Στον πυρήνα των τοποθετήσεών του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έθεσε ως στρατηγικό στόχο την ανατροπή των διαχρονικών επιδιώξεων της Τουρκίας μέσα από μια λειτουργική και βιώσιμη λύση του Κυπριακού. Μια λύση που, όπως τόνισε, δεν θα είναι απλώς ένα κείμενο συμφωνίας, αλλά ένα πλαίσιο που θα επανενώνει στην πράξη την Κυπριακή Δημοκρατία, διασφαλίζοντας σταθερότητα, ασφάλεια και ομαλή λειτουργία του κράτους.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη η λύση να είναι απολύτως συμβατή με τις αρχές, τις αξίες και το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με άλλα λόγια, το Κυπριακό δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως διμερές ή περιφερειακό ζήτημα, αλλά και ως ευρωπαϊκό θέμα, που αφορά ένα κράτος-μέλος και, κατά συνέπεια, το ίδιο το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Παράλληλα, ο κ. Χριστοδουλίδης προανήγγειλε ότι η κινητικότητα που παρατηρείται θα αποτυπωθεί σύντομα και σε ειδήσεις. «Υπάρχουν αρκετές εξελίξεις. Τις επόμενες ημέρες θα ακούσουμε και άλλες ειδήσεις που θα αποδεικνύουν αυτή την κινητικότητα», ανέφερε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες με τη συμμετοχή σημαντικών παραγόντων.
Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Κυπριακό και η συνάντηση στο Παρίσι
Καθοριστική ήταν η αναφορά του Προέδρου στη συνάντησή του στο Παρίσι με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Όπως σημείωσε, από τη συζήτηση προκύπτουν δύο βασικά σημεία που καθορίζουν το ευρύτερο πλαίσιο:
Πρώτον, ότι η λύση του Κυπριακού πρέπει να είναι πλήρως συμβατή με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Αυτό δεν αποτελεί απλή διατύπωση αρχής, αλλά θεμελιώδη προϋπόθεση που επηρεάζει τα πάντα: από τα δικαιώματα των πολιτών και τις ελευθερίες μέχρι τον τρόπο εφαρμογής μιας ενδεχόμενης συμφωνίας.
Δεύτερον, ότι οποιαδήποτε θετική εξέλιξη στις ευρωτουρκικές σχέσεις περνά μέσα από ουσιαστική και συγκεκριμένη πρόοδο στο Κυπριακό. Η σύνδεση αυτή προσδίδει επιπλέον γεωπολιτικό και διπλωματικό βάρος στο ζήτημα, καθώς η Άγκυρα γνωρίζει πως οι σχέσεις της με την ΕΕ δεν μπορούν να προχωρούν ανεξάρτητα από την επίλυση ενός προβλήματος που αφορά ευθέως κράτος-μέλος.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η απόφαση για τον διορισμό του εκτελεστικού αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως ειδικού αντιπροσώπου της για το Κυπριακό. Πρόκειται για εξέλιξη που, σύμφωνα με τον Πρόεδρο, αποτυπώνει την αυξημένη επιθυμία της ΕΕ να διαδραματίσει πιο ενεργό, ακόμη και πρωταγωνιστικό ρόλο. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να είναι απούσα», υπογράμμισε, υπενθυμίζοντας ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος-μέλος και θα συνεχίσει να είναι και μετά από μια ενδεχόμενη λύση.
«Η κινητικότητα δεν αρκεί»: Το ζητούμενο είναι αποτέλεσμα
Παρότι αναγνώρισε τη σημασία των διπλωματικών διεργασιών, ο κ. Χριστοδουλίδης ξεκαθάρισε ότι η κινητικότητα από μόνη της δεν αποτελεί λόγο ικανοποίησης. Για την κυπριακή πλευρά, το ζητούμενο είναι να δημιουργηθούν πραγματικές προϋποθέσεις επανέναρξης των συνομιλιών και να υπάρξει πρόοδος που να οδηγεί σε συμφωνημένο πλαίσιο.
Ερωτηθείς αν έχει καθοριστεί ημερομηνία για διευρυμένη συνάντηση, απέφυγε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες, σημειώνοντας ότι οι σχετικές ανακοινώσεις θα γίνουν από τους άμεσα εμπλεκομένους. Η επιλογή αυτή δείχνει ότι οι διαβουλεύσεις βρίσκονται σε ευαίσθητο στάδιο, όπου η υπερ-έκθεση μπορεί να λειτουργήσει ανασταλτικά.
Η επαφή με τον Τούρκο ΥΠΕΞ και οι διαψεύσεις
Αναφορά έγινε και στη σύντομη επαφή που είχε στο Παρίσι με τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας. Ο Πρόεδρος διευκρίνισε ότι δεν επρόκειτο για συνομιλίες με τη στενή έννοια, αλλά για ανταλλαγή απόψεων γύρω από τις κινήσεις του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το σχόλιο αυτό υπογραμμίζει ότι, στο πεδίο του Κυπριακού, ακόμη και οι σύντομες επαφές έχουν τη δική τους βαρύτητα και εντάσσονται σε ένα ευρύτερο διπλωματικό παζλ.
Σχολιάζοντας τις διαψεύσεις τουρκικών μέσων ενημέρωσης για τη συνάντηση, ο κ. Χριστοδουλίδης απάντησε με αιχμηρό τρόπο: «Δεν φαντάστηκα τη συζήτηση ούτε τη φωτογραφία. Δεν είναι προϊόν Τεχνητής Νοημοσύνης». Η τοποθέτηση αυτή, πέρα από το επικοινωνιακό της βάρος, δείχνει και την ένταση που συχνά συνοδεύει τη δημόσια διαχείριση των επαφών γύρω από το Κυπριακό.
