Σε νέα περίοδο έντασης εισέρχεται η Μέση Ανατολή, καθώς δοκιμάζεται η εύθραυστη συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, έπειτα από τα αμερικανικά στρατιωτικά πλήγματα εναντίον ιρανικών στόχων στην περιοχή του Στενού του Ορμούζ. Η Ουάσιγκτον χαρακτήρισε τις επιθέσεις ως απάντηση στο πλήγμα που εξαπέλυσε η Τεχεράνη την Πέμπτη κατά εμπορικού πλοίου στα ανοιχτά του Ομάν, γεγονός που αναζωπυρώνει τις ανησυχίες για νέα αποσταθεροποίηση στην ευρύτερη περιοχή.
Την ίδια ώρα, νέο περιστατικό έρχεται να επιβεβαιώσει την ένταση που επικρατεί στον κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο του Στενού του Ορμούζ. Σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία ασφάλειας της ναυσιπλοΐας (UKMTO), δεξαμενόπλοιο ανέφερε ότι επλήγη από βλήμα άγνωστης προέλευσης, με αποτέλεσμα να υποστεί ζημιές στη γέφυρά του. Όπως έγινε γνωστό, όλα τα μέλη του πληρώματος είναι ασφαλή, ενώ δεν διαπιστώθηκε περιβαλλοντική ρύπανση από το συμβάν. Το νέο περιστατικό εντείνει τις ανησυχίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Η αμερικανική κυβέρνηση έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο από τις επιχειρήσεις του στρατού κατά ιρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων, λίγη ώρα αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αντιποίνων.
Σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφου για το εάν θα υπάρξουν συνέπειες επειδή, όπως υποστήριξε, το Ιράν παραβίασε τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε λακωνικά: «Θα δείτε…», χωρίς να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις.
Η άμεση απάντηση της Τεχεράνης
Η αντίδραση του Ιράν ήταν άμεση. Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι επλήγησαν αμερικανικοί στόχοι στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, χωρίς όμως να προσδιορίζουν ποιες εγκαταστάσεις ή στρατιωτικές μονάδες βρέθηκαν στο στόχαστρο.
Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης έστειλαν νέο αυστηρό μήνυμα προς την Ουάσιγκτον, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε νέα επιθετική ενέργεια θα προκαλέσει ακόμη πιο ισχυρή απάντηση.
«Εάν η επιθετικότητα επαναληφθεί, η απάντησή μας θα είναι μεγαλύτερη από αυτήν», ανέφεραν χαρακτηριστικά.
Από αμερικανικής πλευράς, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς υποστήριξε ότι η Τεχεράνη έχει δεσμευτεί στη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και πως τυχόν διαφωνίες για την εφαρμογή του Μνημονίου Συνεννόησης θα πρέπει να επιλύονται μέσω της διπλωματικής οδού.
«Το Ιράν υπέγραψε συμφωνία για κατάπαυση του πυρός. Την έχουμε τιμήσει. Εάν υπάρχουν διαφωνίες για την εφαρμογή του Μνημονίου Συνεννόησης μπορούν να σηκώσουν το τηλέφωνο. Αλλά η βία θα αντιμετωπίζεται με βία», δήλωσε.
Εύθραυστη η συμφωνία – Ανησυχία για τις διαπραγματεύσεις
Παρά τη νέα στρατιωτική αντιπαράθεση, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία των τελευταίων εξελίξεων, δηλώνοντας στο CNN ότι δεν αναμένονται εκτεταμένες στρατιωτικές συγκρούσεις.
Ωστόσο, η επιμονή της Τεχεράνης ότι διατηρεί τον έλεγχο στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ εντείνει τις ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του Μνημονίου Συνεννόησης μεταξύ των δύο χωρών.
Η δημοσιογράφος του CNN, Κρίστεν Χολμς, επισήμανε ότι, σύμφωνα με την Αμερικανική Κεντρική Διοίκηση, η κατάπαυση του πυρός εξακολουθεί να θεωρείται σε ισχύ. Ωστόσο, παραμένουν σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο οι τελευταίες στρατιωτικές ενέργειες θα επηρεάσουν τις ήδη δύσκολες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Όπως ανέφερε, κυβερνητικοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι οι συνομιλίες ήταν ιδιαίτερα επίπονες και εύθραυστες, ενώ ο αντίκτυπος των πρόσφατων επιθέσεων στην πορεία της συμφωνίας παραμένει αβέβαιος.
Ο Λίβανος παραμένει το μεγαλύτερο «αγκάθι»
Την ίδια ώρα, σε μια παράλληλη διπλωματική εξέλιξη, που θεωρείται κρίσιμη για τη σταθερότητα της περιοχής, Ισραήλ και Λίβανος υπέγραψαν στην Ουάσιγκτον συμφωνία-πλαίσιο 14 σημείων, η οποία προβλέπει παύση των εχθροπραξιών, διατηρώντας όμως το δικαίωμα της αυτοάμυνας για κάθε πλευρά.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ξεκαθάρισε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα παραμείνουν στη ζώνη ασφαλείας του νοτίου Λιβάνου μέχρι να αφοπλιστεί η Χεζμπολάχ και να εξαλειφθεί κάθε απειλή κατά του Ισραήλ.
«Το Ισραήλ παραμένει στη ζώνη ασφαλείας στον νότιο Λίβανο. Πρόκειται για ένα μεγάλο επίτευγμα και θα το διατηρήσουμε όσο η Χεζμπολάχ δεν αφοπλίζεται και όσο υφίσταται απειλή για το κράτος του Ισραήλ. Αυτό αποτελεί επίσης σημαντικό πλήγμα για το Ιράν, το οποίο επιχειρεί να μας εξαναγκάσει να αποχωρήσουμε διά της βίας», δήλωσε.
Αντιδράσεις από τη Χεζμπολάχ
Η συμφωνία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στον Λίβανο. Υποστηρικτές της Χεζμπολάχ πραγματοποίησαν διαδηλώσεις καταγγέλλοντας τη συμφωνία με το Ισραήλ, ενώ βουλευτής της σιιτικής οργάνωσης προειδοποίησε ακόμη και με κίνδυνο εμφυλίου πολέμου, σε περίπτωση που οι λιβανικές αρχές προχωρήσουν στην πλήρη εφαρμογή των συμφωνηθέντων.