Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε μια σημαντική μεταρρύθμιση στους κανόνες που διέπουν τη βιομηχανία των αυτοκινήτων, με σκοπό την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας και την προώθηση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.
Ο νέος Κανονισμός που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στοχεύει να αλλάξει τη φιλοσοφία σχεδίασης των οχημάτων, καθιστώντας τα πιο φιλικά προς την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση.
Κύριοι στόχοι του νέου Κανονισμού
Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2023, στην ΕΕ έχουν παραχθεί 14,8 εκατομμύρια οχήματα, ενώ 12,4 εκατομμύρια ταξινομήθηκαν. Το όραμα της ΕΕ είναι η μεγιστοποίηση της επαναχρησιμοποίησης, ανακύκλωσης και ανάκτησης υλικών, ειδικά για τα οχήματα που φτάνουν στο τέλος της ζωής τους.
Με 6,5 εκατομμύρια οχήματα να αποσύρονται κάθε χρόνο, οι νέοι κανόνες ενθαρρύνουν τους κατασκευαστές να σχεδιάζουν αυτοκίνητα που θα διευκολύνουν την αφαίρεση εξαρτημάτων και ανταλλακτικών.
Ριζική αλλαγή στον σχεδιασμό των οχημάτων
Μία από τις κεντρικές αλλαγές που φέρνει ο κανονισμός είναι η θεσμοθέτηση ποσοτικών στόχων για τα ανακυκλωμένα υλικά, ιδιαίτερα για τα πλαστικά.
Στο άμεσο μέλλον, κάθε νέο μοντέλο θα οφείλει να περιέχει τουλάχιστον 15% ανακυκλωμένο πλαστικό μέσα σε έξι χρόνια από την υπογραφή του κανονισμού, με το ποσοστό να αυξάνεται στο 25% εντός δέκα ετών.
Επιπλέον, το 20% αυτού του υλικού θα πρέπει να προέρχεται από οχήματα που έχουν αποσυρθεί ή από ανακυκλωμένα εξαρτήματα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να εξετάσει ανάλογους στόχους και για άλλα υλικά, συμπεριλαμβανομένων του χάλυβα, του αλουμινίου και άλλων κρίσιμων πρώτων υλών.
Υποχρεώσεις για τη μεταπώληση μεταχειρισμένων οχημάτων
Ο νέος κανονισμός φέρνει επίσης αλλαγές στην πώληση μεταχειρισμένων οχημάτων εντός της ΕΕ. Οι επιχειρήσεις που διακινούν μεταχειρισμένα αυτοκίνητα θα πρέπει να διασφαλίζουν την κατάσταση του οχήματος, αξιολογώντας αν έχει φτάσει στο τέλος της ζωής του ή να παρέχουν έγκυρο πιστοποιητικό τεχνικού ελέγχου.
Για τις πωλήσεις μεταξύ ιδιωτών, οι απαιτήσεις είναι πιο ελαστικές και θα απαιτείται κάποιο από τα δύο έγγραφα μόνο εάν το όχημα έχει χαρακτηριστεί ως «ολική καταστροφή» ή αν η πώληση γίνεται μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας.
Ένα νέο σύστημα εκτεταμένης ευθύνης παραγωγών
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία της αλλαγής είναι η εφαρμογή ενός συστήματος εκτεταμένης ευθύνης παραγωγών τρία χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού.
Οι κατασκευαστές αυτοκινήτων θα είναι υπεύθυνοι για το κόστος συλλογής και επεξεργασίας των οχημάτων που αποσύρονται, δημιουργώντας έτσι ένα δίκαιο και βιώσιμο σύστημα διαχείρισης των αποβλήτων αυτοκινήτων στην ΕΕ. Αυτή είναι η πρώτη φορά που εισάγεται τέτοια υποχρέωση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο για την αυτοκινητιστική βιομηχανία.
Τέλος στην εξαγωγή «σαράβαλων»
Μία από τις σημαντικότερες πτυχές του κανονισμού είναι η καθολική απαγόρευση εξαγωγής οχημάτων που έχουν κηρυχθεί ακατάλληλα για κυκλοφορία. Αυτή η πρακτική, γνωστή ως εξαγωγή «σαράβαλων», είχε αποτελέσει ένα σοβαρό πρόβλημα για το κλάδο, καθώς πολλά αυτοκίνητα μεταφέρονταν σε τρίτες χώρες για παράνομη αποσυναρμολόγηση.
Η νέα ρύθμιση στοχεύει στη μείωση αυτών των πρακτικών και στην προώθηση υπεύθυνης διαχείρισης των οχημάτων που έχουν φτάσει στο τέλος της ζωής τους.
