Με ισχυρή πλειοψηφία, η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπερψήφισε σήμερα (16/06) στο Στρασβούργο δύο νομοθετικά κείμενα που υλοποιούν τις δασμολογικές δεσμεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπό την κοινή δήλωση ΕΕ–ΗΠΑ του Αυγούστου 2025.
Η κύρια πρόταση κανονισμού, που προβλέπει την κατάργηση δασμών σε όλα τα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα και την παροχή προτιμησιακής πρόσβασης στην αγορά για ένα ευρύ φάσμα θαλασσινών και γεωργικών προϊόντων από τις ΗΠΑ, εγκρίθηκε με 440 ψήφους υπέρ, 151 κατά και 50 αποχές.
Τα βασικά σημεία της εμπορικής συμφωνίας
Η δεύτερη πρόταση κανονισμού, που αφορά την παράταση της αναστολής δασμών στις εισαγωγές αστακού — περιλαμβάνοντας πλέον και μεταποιημένα προϊόντα — υπερψηφίστηκε με 444 ψήφους υπέρ, 152 κατά και 54 αποχές, σύμφωνα με το επίσημο δελτίο Τύπου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Αυτές οι αποφάσεις σηματοδοτούν μια σημαντική πρόοδο στις εμπορικές σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ, προσφέροντας ευκαιρίες για ανάπτυξη και συνεργασία.
Ρήτρα λήξης και μηχανισμοί διασφάλισης
Μια σημαντική πτυχή της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ είναι η ένταξη σειράς «δικλείδων ασφαλείας» που ενισχύουν την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Με κεντρικό στοιχείο τη ρήτρα λήξης (sunset clause), ο κύριος κανονισμός για τις βιομηχανικές και αγροδιατροφικές εισαγωγές θα παύσει να ισχύει στις 31 Δεκεμβρίου 2029, εκτός κι αν ανανεωθεί.
Η Επιτροπή θα προχωρήσει σε μια συνολική αξιολόγηση έως τις 30 Ιουνίου 2029, εξετάζοντας τις επιπτώσεις στην βιομηχανία, τη γεωργία και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις της ΕΕ, και θα συνοδεύεται από νομοθετική πρόταση για ενδεχόμενη παράταση.
Για τον χάλυβα και το αλουμίνιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει προσθέσει μια ενισχυμένη ρήτρα αναστολής (suspension clause), που επιτρέπει στην Επιτροπή να αναστείλει τις προτιμήσεις εάν οι ΗΠΑ συνεχίσουν να επιβάλλουν δασμούς άνω του 15% έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Αντιδράσεις και προοπτικές
Ο εισηγητής και πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου (INTA), Μπερντ Λάνγκε (S&D, Γερμανία), εξέφρασε την ικανοποίησή του για την ψήφο, σημειώνοντας πως το Κοινοβούλιο εξασφάλισε «σημαντικές δικλείδες ασφαλείας» υπό «αξιοσημείωτη πίεση». Ο Λάνγκε πρόσθεσε ότι θα παρακολουθεί στενά την εφαρμογή της συμφωνίας για να διασφαλιστεί ότι ό,τι συμφωνήθηκε θα τηρηθεί.
Αυτή η σημαντική ψηφοφορία χαιρετίστηκε επίσης από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία υπενθύμισε πως «μια συμφωνία είναι συμφωνία» και ότι η ΕΕ τηρεί τις υποχρεώσεις της. Σύμφωνα με την φον ντερ Λάιεν, η Ευρώπη βρίσκεται «λίγες ημέρες» μακριά από την ολοκλήρωση της δέσμευσής της για την κατάργηση δασμών στις εισαγωγές αμερικανικών βιομηχανικών προϊόντων, με στόχο την δημιουργία «σταθερής και αξιόπιστης» διατλαντικής εμπορικής σχέσης.
Μετά την έγκριση από το Κοινοβούλιο, η διαδικασία προχωρά στο Συμβούλιο, το οποίο θα κληθεί να εγκρίνει επίσημα τα συμφωνηθέντα κείμενα. Η νέα νομοθεσία θα τεθεί σε εφαρμογή την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Αυτή η διαδικασία αποτελεί τη νομοθετική ολοκλήρωση της συμφωνίας-πλαισίου που είχαν υπογράψει οι Ντόναλντ Τραμπ και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στις 27 Ιουλίου 2025 στο Turnberry της Σκωτίας.