Την Πέμπτη το βράδυ (11/06), ο Ντόναλντ Τραμπ τηλεφώνησε στον Μπενιαμίν Νετανιάχου με νέα που δεν ήθελε να ακούσει, αποκαλύπτει το Axios, λέγοντας ότι η αμερικανική πλευρά αναμενόταν να υπογράψει συμφωνία με το Ιράν μέσα σε λίγες μέρες.
«Αυτή είναι η συμφωνία. Είναι μια εξαιρετική συμφωνία και ήρθε η ώρα να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος», φέρεται να είπε ο Τραμπ στον Νετανιάχου, σύμφωνα με έναν ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο. Ωστόσο, όταν ο Ισραηλινός πρωθυπουργός μπήκε στον πόλεμο στο πλευρό του Τραμπ, δεν φανταζόταν ότι θα τελείωνε με αυτόν τον τρόπο.
Συγκεκριμένα, είχε καταστήσει σαφές από την αρχή πως πίστευε ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη. Τώρα, τέσσερις μήνες πριν από τις εκλογές, οι αντίπαλοι του Νετανιάχου τον κατηγορούν ότι μετατρέπει το Ισραήλ σε «υποτελές κράτος» απλώς και μόνο επειδή δέχεται τους όρους του Τραμπ για ειρήνη.
Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής συνομιλίας με τον Τραμπ, ο Νετανιάχου φάνηκε να αναγνωρίζει ότι δεν μπορούσε να τον εμποδίσει να την υπογράψει, όπως δήλωσε αξιωματούχος των ΗΠΑ στο Axios.
Προς το παρόν, αξιωματούχοι τόσο στην Τεχεράνη όσο και στην Ουάσινγκτον αναφέρουν ότι η συμφωνία είναι κοντά, αλλά δεν έχει οριστικοποιηθεί.
«Ο Μπίμπι κατάλαβε ότι δεν μπορούσε να εμποδίσει τη συμφωνία»
Καθώς οι εντάσεις με το Ιράν κλιμακώθηκαν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Νετανιάχου σχεδίαζε να εξαπολύσει μαζικές επιθέσεις εναντίον εγκαταστάσεων ενέργειας και υποδομών, πριν τον σταματήσει ο Τραμπ την τελευταία στιγμή.
Από τότε, ο Νετανιάχου βρέθηκε σε μεγάλο βαθμό εκτός των εξελίξεων, καλώντας συμμάχους στην Ουάσινγκτον για πληροφορίες σχετικά με τις διαπραγματεύσεις του Τραμπ, σύμφωνα με αμερικανική πηγή που έχει άμεση γνώση των γεγονότων.
Η ανάρτηση του Τραμπ την Πέμπτη, στην οποία ισχυριζόταν ότι είχε επιτευχθεί συμφωνία, εξέπληξε τον Νετανιάχου, σύμφωνα με πηγή που έχει γνώση των γεγονότων.
Όταν ο Τραμπ τηλεφώνησε μια ώρα αργότερα, ο Νετανιάχου δεν αντέδρασε έντονα ούτε διαφώνησε ιδιαίτερα, σύμφωνα με τον αμερικανό αξιωματούχο. Ο Ισραηλινός ηγέτης είπε στον Τραμπ ότι τον εμπιστεύεται ότι θα διασφαλίσει ότι η τελική συμφωνία θα αντιμετωπίζει τις κοινές ανησυχίες τους σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
«Ο Μπίμπι πιθανώς κατάλαβε ότι μια συμφωνία επρόκειτο να συμβεί και ότι δεν μπορούσε να την εμποδίσει», είπε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Ο Νετανιάχου και άλλοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι φροντίζουν να μην επικρίνουν δημοσίως τον Τραμπ, αλλά ιδιωτικά εκφράζουν έντονο σκεπτικισμό για την επικείμενη συμφωνία.
Μία ανησυχία είναι ότι, μετά την υπογραφή της συμφωνίας και το τέλος του πολέμου, το Ιράν θα μπορούσε απλώς να καθυστερεί τις διαπραγματεύσεις χωρίς να κάνει ουσιαστικές παραχωρήσεις στον πυρηνικό τομέα.
Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, η ιρανική κυβέρνηση θα μπορούσε να σταθεροποιηθεί πωλώντας πετρέλαιο, χωρίς τον κίνδυνο πολέμου.
Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ίσραελ Κατζ, δήλωσε την Παρασκευή ότι ο Τραμπ επιδιώκει μια συμφωνία «με βάση την εκτίμησή του για τα αμερικανικά συμφέροντα», αλλά το Ισραήλ αναμένει από αυτόν να υποστηρίξει κοινές «αρχές» σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τους πυραύλους και τους «τρομοκράτες-αντιπροσώπους».
Σημείο τριβής
Ο Κατς ισχυρίστηκε επίσης ότι το Ισραήλ διατηρεί «τη δυνατότητα να ενεργεί ανεξάρτητα για να αποτρέψει το Ιράν από την απόκτηση πυρηνικού όπλου» και ότι θα προετοιμαστεί αναλόγως.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκφράζουν επίσης την ανησυχία τους ότι, δεδομένου ότι η εκεχειρία που προβλέπεται στη συμφωνία ισχύει και για τον Λίβανο, η κυβέρνηση Τραμπ θα περιορίσει την ελευθερία δράσης τους κατά της Χεζμπολάχ και θα απαιτήσει να συμβουλεύεται για κάθε επίθεση.
«Κατανοώ τον σκεπτικισμό των Ισραηλινών. Η Χεζμπολάχ σκότωσε πολλούς αθώους Ισραηλινούς, ιδίως Ισραηλινούς πολίτες. Επομένως, δεν περιμένουμε από καμία χώρα να παραιτηθεί από το δικαίωμα της αυτοάμυνας. Αυτό που περιμένουμε είναι ότι, αν καταφέρουμε να συμμετάσχουν όλοι στην ειρηνευτική διαδικασία, όλοι οι άλλοι θα κάνουν το ίδιο», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ την Παρασκευή σε συνέντευξη Τύπου με δημοσιογράφους. Ο αξιωματούχος είπε ότι ο Λευκός Οίκος «αισθάνεται σίγουρος» ότι τελικά οι Ισραηλινοί «θα συμμετάσχουν».
Ο παράγοντας του Λιβάνου
Την Παρασκευή το πρωί, όταν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν ισχυρίστηκαν ότι η συμφωνία θα απέφερε αμέσως στο Ιράν δισεκατομμύρια δολάρια, ανησυχούντες Ισραηλινοί αξιωματούχοι ζήτησαν διευκρινίσεις από τον Λευκό Οίκο, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
Αμερικανοί αξιωματούχοι διαβεβαίωσαν τους Ισραηλινούς ότι οι ιρανικές αναφορές παρερμήνευαν τη συμφωνία.
«Πιστεύουμε ότι όταν δουν τους πλήρεις όρους της συμφωνίας και όταν κατανοήσουν ότι, ουσιαστικά, πρέπει να υπάρξει εκπλήρωση από την πλευρά των Ιρανών προτού εμείς προσφέρουμε οποιοδήποτε από τα οφέλη, θα αισθανθούν άνετα με αυτό», δήλωσε ο ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ.
Την ίδια ώρα, τα γεγονότα στο Λίβανο αποτελούν έναν παράγοντα που θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει τη συμφωνία. Οι ισραηλινές δυνάμεις εξακολουθούν να καταλαμβάνουν μεγάλα τμήματα του νότιου Λιβάνου και συνεχίζουν να ανταλλάσσουν διασυνοριακές επιθέσεις με τη Χεζμπολάχ.
Ο ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ δήλωσε ότι αν η Χεζμπολάχ εκτοξεύσει ρουκέτες εναντίον του Ισραήλ και το Ιράν συνεχίσει να οπλίζει τη μαχητική ομάδα, αυτό θα ήταν αντίθετο με τη συμφωνία.
Για τον Νετανιάχου, η συνυπογραφή μιας συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου χωρίς την επίτευξη των δηλωμένων στόχων του θα αποτελούσε ένα σημαντικό στρατηγικό και πολιτικό πλήγμα.
Πηγή: Axios