Γράφει ο Σάββας Σπανούδης, Δημοσιογράφος
Το τριήμερο Παρασκευή 23 – Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2022 πραγματοποιήθηκε ο Δρόμος Μνήμης των Σφαγών της Χίου.
Μια μη ανταγωνιστική εκδήλωση, που κάλυψε όλα τα χωριά της Χίου, μέσω πολλών δρομέων και ποδηλατών, οι οποίοι με δάδες στο χέρι έτρεχαν και άναβαν τη φλόγα στους βωμούς που είχαν τοποθετηθεί έξω από τα χωριά.
Ήμουν ένας από τους μετέχοντες που έλαβε μέρος και στις τρεις μέρες της εκδήλωσης, επισκεπτόμενος όσα περισσότερα χωριά μπορούσα, καταλήγοντας -όπως αναμενόταν- την τρίτη και τελευταία ημέρα, κάπου εκεί στο Βερβεράτο, να κουτσο-τρεχο-βαδίζω με αφόρητους πόνους στο ισχίο.
Η συγκινητική Βέσσα, η οποία ήταν το μοναδικό χωριό που επισκεφθήκαμε δύο φορές, διότι με δάκρυα στα μάτια μια κάτοικος μας παρακαλούσε να ξαναπάμε για να είναι παρών και ο παπάς του χωριού για τον αγιασμό, το ατάραχο Μυρμήγκι με τους μόλις δύο ανθρώπους μπροστά από το ηρώο, τα ζωντανά Καρδάμυλα και η ενθουσιώδης Καλαμωτή, ήταν κάποιες από τις ξεχωριστές στιγμές που θυμάμαι από τη μήκους 475 χλμ. λαμπαδηδρομία, η οποία έδωσε ζωή στα λησμονημένα χωριά του νησιού -πώς να ξεχάσω τα ευγνώμονα πρόσωπα στο Βίκι- και κατ’ επέκταση σε εμάς τους λαμπαδηδρόμους που βλέπαμε ότι η δρομική επίσκεψή μας αποτελούσε μία ημέρα υπερηφάνειας για τον κάθε τόπο.
Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου 2022. Μαζί με ακόμη τρία-τέσσερα άτομα ξεκινώ να κουβαλώ τη φλόγα από τον φιλόξενο Εγρηγόρο. Στάση στα Κουρούνια, στα Νενητούρια και στο Αγιο Γάλας. Εκεί, μια παρέα τεσσάρων δρομέων ξεκινάμε τη γρήγορη ομολογουμένως πορεία μας προς το Κάβο Μελανιός, το ακρωτήρι όπου κατέφυγε σχεδόν όλη η Χίος για να γλιτώσει από τη σφαγή το 1822.
Άφιξη στο μαρτυρικό χωριό και διάλειμμα ενός εικοσαλέπτου, για να ενωθούμε με τους δρομείς που κάλυπταν το βορειοδυτικό μέρος και έρχονταν από Παρπαριά και Τρύπες. Ακολουθεί η κοινή πλέον εκκίνηση για το μαρμάρινο μνημείο των σφαγιασθέντων.
Μια απόσταση περίπου 2 χλμ., με έντονο πια τον δροσερό απογευματινό αέρα, με τα αυτοκίνητα των επισκεπτών να συρρέουν για τη δέηση, και με τον ήλιο να δύει μέσα από το ανεξάντλητο γαλάζιο, δημιουργώντας μία ανεξάλειπτη για την περίσταση και την Ιστορία εικόνα.
Εδώ, στο Μελανιός, όπου ακριβώς 200 χρόνια πριν οι πρόγονοί μας, αναμένοντας και τη βοήθεια από τα Ψαρά, έπεφταν αυτοβούλως ή τραυματισμένοι στη θάλασσα, ήμασταν τώρα εμείς, να τιμάμε τους νεκρούς, να θυμόμαστε το γεγονός, να αποδίδουμε τιμή στους Χιώτες και να βάζουμε παντοτινά μέσα μας αυτήν την εικόνα του τωρινού ηλιοβασιλέματος στο αιματόβαφο Μελανιός, σαν μια αναγέννηση του εαυτού μας, σαν μια εξιλέωση του (τριών πλέον κατοίκων) Μελανιούς.
