Γράφει η Γεωργία Κοκκώδη, Λογοθεραπεύτρια
Η καθημερινότητα πολλών ανθρώπων στη σύγχρονηκοινωνία είναι πολύ απαιτητική. Κοπιάζουμε το σώμα μας, κλιμακώνουμε τα συναισθήματά μας….Πώς όλα αυτά επιδρούν στη φώνηση; Πώς ένας εκπαιδευτικόςφθάνει να παρουσιάζει δυσφωνία; Πώς ένας ψάλτης παρουσιάζει κόπωση φωνής; Πώς μια νοικοκυρά εμφανίζει οζίδια στις φωνητικές χορδές; Πώς ένα παιδί παρουσιάζει βραχνάδα;
Αυτή η ομάδα ανθρώπων και πολλοί άλλοι εκπροσωπούν επαγγέλματα ή βρίσκονται σε περιβάλλοντα με ιδιαίτερες φωνητικές απαιτήσεις. Ενδεχομένως, ταυτόχρονα να βρίσκονται και σε μη ευνοϊκά περιβάλλοντα ή συνθήκες για την υγεία των φωνητικών χορδών. Αυτό, όταν συμβαίνει κατ’ εξακολούθηση και με την πάροδο των χρόνων έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση δυσφωνίας.
Με τον όρο δυσφωνία ονομάζεται η στιγμιαία ή διαρκής διαταραχή της φωνητικής λειτουργίας, που γίνεται αντιληπτή τόσο από τον πάσχοντα όσο και από το περιβάλλον του και συνίσταται στη μεταβολή των χαρακτηριστικών της φωνής, με σειρά συχνότητας τη χροιά, την ένταση και το ύψος (Γ.Εξαρχάκος, 2001)
Οι διαταραχές φωνής χωρίζονται στις εξής κατηγορίες:
α) Οργανικές διαταραχές φώνησης όπου οφείλονται σε παθολογικά ευρήματα του λάρυγγα όπως οζίδια, παράλυση/πάρεση φωνητικών χορδών, πολύποδες φωνητικών χορδών, νευρολογικές παθήσεις που επηρεάζουν τον μηχανισμό φώνησης (εγκεφαλικά, νόσος Parkinson κτλ) κ.α.
β) Λειτουργικές διαταραχές φώνησης οι οποίες οφείλονται σε κακή χρήση και κατάχρηση του φωνητικού συστήματος. Αυτό συχνά συμβαίνει σε επαγγέλματα που έχουν φωνητικές απαιτήσεις (εκπαιδευτικοί, κληρικοί, τραγουδιστές, στρατιωτικοί κτλ.) χωρίς βέβαια να αποκλείονται άτομα που στην καθημερινότητά τους χρειάζεται να χρησιμοποιήσουν έντονα τη φωνή τους. Αρκεί να φανταστούμε έναν νομικό να αγορεύει στην δικαστική αίθουσα , έναν εκπαιδευτικό να κάνει παράδοση μαθήματος ή μια μητέρα που λειτουργεί ως ρυθμιστής της καθημερινότητας στο σπίτι. Πόσες ώρες μιλάνε; Σε ποιάένταση; Με τί συναίσθημα;
Σε αυτή την περίπτωση το άτομο μπορεί να παρουσιάζειβραχνάδα, αστάθεια φωνής, αδυναμία φώνησης, μειωμένη ένταση κ.α. καθώς κάνει κατάχρηση φωνής μαζί με καταπόνηση.
γ) Ψυχογενής δυσφωνίες οι οποίες οφείλονται σε έντονες συναισθηματικές καταστάσεις όπως άγχος, φόβος κτλ ή δυσκολία στην έκφραση αυτών των συναισθημάτων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να εμφανισθεί αλλαγή στη φώνηση του ατόμου.
Μερικά συμπτώματα που θα πρέπει να μας ανησυχήσουν σχετικά με τη φωνή μας και που θα πρέπει να απευθυνθούμε αρχικά σε ΩΡΛ-Φωνίατρο.
• Αν η φωνή μας είναι βραχνή για μεγάλο χρονικό διάστημα.
• Αν αισθανόμαστε πόνο στο λαιμό, ενώ δεν είμαστε κρυωμένοι.
• Αν καταβάλλουμε περισσότερη προσπάθεια για να μιλήσουμε.
• Αν «καθαρίζουμε» συχνά το λαιμό μας.
• Αν οι άνθρωποι γύρω μας, μας ρωτούν συχνά αν είμαστε κρυωμένοι, ενώ δεν είμαστε.
Η Φωνοθεραπεία, με εξειδικευμένες τεχνικές, έρχεται να παρέμβει α)προληπτικά(π.χ.κουρασμένη, αδύναμη φωνή, βραχνιάζει εύκολα), β)εκπαιδευτικά(αντιμέτωπισηστιγμών με ιδιαίτερες φωνητικές απαιτήσεις) και γ)αποκαταστασιακά(π.χ. οργανική αιτία) με σκοπό την παραγωγή φώνησης με αποδοτικό τρόπο.
Ο λογοθεραπευτής ανήκει στην διεπιστημονική ομάδα για την αντιμετώπιση των δυσφωνιών. Ο ρόλος του είναι η συνεργασία με γιατρούς ΩΡΛ και η δημιουργία ειδικού προγράμματος θεραπείας.
Κοκκώδη Γ. – Ζαννίκου Σ. Ο. Ε
Λογοθεραπεία–Φωνοθεραπεία
Ψυχοθεραπεία-Συμβουλευτική–Υπνοθεραπεία