ΒΙΒΛΙΟΤΑΞΙΔΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΙ ΕΦΗΒΟΥΣ
Γράφει και επιμελείται η δρ Αγγελική Μαστρομιχαλάκη, Εκπαιδευτικός – Συγγραφέας
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΙ ΕΦΗΒΟΥΣ… Λίγα λόγια
Η Παιδική Λογοτεχνία θα διανύσει μια εποχή αναζητήσεων με ορόσημο το 1958, ίδρυση της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς (Γ. Λ. Σ.), και μια «φάση συνειδητοποίησης» με ορόσημο το 1969, ίδρυση του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου (Κ.Ε.Π.Β.), εθνικό τμήμα της οργάνωσης International Board on Books for Young People (I.B.B.Y.). Οι οργανισμοί αυτοί με τη δράση τους (προκήρυξη διαγωνισμών, εκδόσεις, κλπ.) θα οδηγήσουν αποφασιστικά μέσα στην επόμενη δεκαετία την Παιδική Λογοτεχνία στην αυτονόμησή της.
Οι αναζητήσεις των συγγραφέων ανιχνεύονται στις πολυάριθμες μεταφράσεις κλασικών έργων της παγκόσμιας λογοτεχνίας (Ι. Βερν, Β. Ουγκώ κ.ά.), στις διασκευές των κλασικών (Όμηρος – Αίσωπος – Θερβάντες) που γίνονται όλο και μαζικότερες από τους εκδοτικούς οίκους και τα παιδικά περιοδικά, στις εκδόσεις παλιότερων ή νεότερων κλασικών της λογοτεχνίας μας (Παπαδιαμάντης, Καρκαβίτσας, Βλαχογιάννης, Παπαντωνίου, Δέλτα, Μυριβήλης κ.ά.)
Κοντά σε παλιότερα περιοδικά (Η Διάπλασις των παίδων, Παιδικός Κόσμος, Το Ελληνόπουλο κ.ά.) κυκλοφόρησαν και νεότερα στον ελλαδικό χώρο, όπως Ο φίλος του παιδιού (1950), Η ζωή του παιδιού, Το σπίτι του παιδιού (1952), Το Ελληνόπουλο (1950) του Χάρη Πάτση, κ.ά., στην Αίγυπτο εκδίδονται αρκετά με πρωτοβουλία των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και άλλα περιοδικά την περίοδο αυτή, όπως Το περιοδικό μας (1946), Κάδμος (1947), Αθηνά (1951), κ.ά. και στην Κύπρο Το Κυπριόπουλο (1945-1951), Η χαρά των παιδιών (1953) που επανεκδόθηκε το 1962 με τον τίτλο Παιδική χαρά, Οικογένεια και Σχολείο (1971), κ.ά..
Η παλιότερη θεματική των λογοτεχνικών έργων (οικογένεια, σχολείο, πατρίδα, θρησκεία, φύση) παραμένει, αλλά εμπλουτίζεται με θέματα από την πρόσφατη εθνική ιστορία. Τόσο στα θέματα των έργων όσο και στην ποικιλία πολλών περιοδικών διαφαίνονται άλλοτε οι ιδεολογικές αντιφάσεις, άλλοτε η ιδεολογική μονομέρεια που αντανακλούν το ψυχροπολεμικό κλίμα που άρχισε με τον Εμφύλιο και ουσιαστικά έπαψε στο τέλος της περιόδου που μας απασχολεί (1974), επιβάλλοντας τη μονομέρεια και την απομόνωση των νέων από τα σύγχρονα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα.
Οι παλιότεροι συγγραφείς και οι νέοι που εμφανίζονται μέσα από τους διαγωνισμούς της Γ.Λ.Σ., του Κ.Ε.Π.Β., αλλά και πολλών άλλων περιοδικών ή ιδρυμάτων υπηρετούν κατά τη δεκαετία του ’50 το θέατρο, το διήγημα και το παραμύθι. Προοδευτικά μέσα στη δεκαετία του ’60 θα ενισχυθούν η ποίηση και το παιδικό θέατρο και θα επιβληθεί οριστικά το παιδικό μυθιστόρημα, κυρίως το ιστορικό, ενώ δεν είναι λίγα τα ποικίλα έργα με θρησκευτικό περιεχόμενο.
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΥΛΩΤΗΣ
Αρχαιολόγος και συγγραφέας. Γεννήθηκε στο νησί της Λήμνου (1952), σπούδασε Ιστορία, Αρχαιολογία και Συγκριτική Γλωσσολογία στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Είναι διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Wϋrzburg (Γερμανία). Δίδαξε στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο και στα Μεταπτυχιακά Τμήματα του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς επίσης στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών. Έκανε ανασκαφές στην Κρήτη, την Πελοπόννησο και σε διάφορα νησιά του Αιγαίου. Το 1985 διορίσθηκε αρχαιολόγος-ερευνητής στην Ακαδημία Αθηνών, με ειδικότητα κυρίως το μινωικό και το μυκηναϊκό πολιτισμό. Με την παιδική λογοτεχνία ασχολείται συστηματικά απο το 1987. Έχει γράψει μέχρι σήμερα περίπου εξήντα βιβλία. Το έργο του “Η παράξενη αγάπη του αλόγου και της λεύκας” τιμήθηκε το 1989 με το ευρωπαϊκό βραβείο Pier Paolo Vergerio. “Το άγαλμα που κρύωνε” και “Ο κλέφτης των καρπουζιών” πήραν το ετήσιο βραβείο του ελληνικού παραρτήματος της ΙΒΒΥ το 2000 και το 2003 αντίστοιχα. Το 2000 και το 2011 τα έργα του “Το άγαλμα που κρύωνε” και “Τα πολύτιμα σκουπίδια του κυρίου Νο” αντίστοιχα απέσπασαν το Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου. Το 2006 τιμήθηκε με το βραβείο “Κώστα και Ελένης Ουράνη” της Ακαδημίας Αθηνών. Το 2000, το 2007 και το 2010 πήρε το βραβείο του περιοδικού Διαβάζω για τα βιβλία “Το άγαλμα που κρύωνε”, “Η κυρία Μίνα και η Άνοιξη” και “Η σκυλίσια ζωή του γάτου Τζον Αφεντούλη”. Το 2012 το βιβλίο του “Ένα κορίτσι φτερουγίζει στον Κεραμεικό – Μια αντιπολεμική ιστορία στην Αθήνα των κλασικών χρόνων” απέσπασε το κρατικό βραβείο βιβλίου γνώσεων για παιδιά. Υπήρξε υποψήφιος για το βραβείο H. C. Andersen 2012.
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ:ΤΟ ΑΓΑΛΜΑ ΠΟΥ ΚΡΥΩΝΕ
Μια αληθινή ιστορία που έγινε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας.
“Εκείνο τον Αύγουστο, τον πιο ωραίο Αύγουστο του αιώνα, η πανσέληνος ασήμωσε ένα παράξενο ταξίδι που έμοιαζε πολύ με παραμύθι. Παραμύθι όμως δεν ήταν”.
Το ταξίδι αυτό ξεκινά από παλιά. Από τότε που το μικρό μαρμάρινο αγόρι, το άγαλμα, άφησε σαν προσφυγάκι την πατρίδα του στη Μικρασία και στεγάστηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. Από τότε κρύωνε ολοένα, γιατί νοσταλγούσε αθεράπευτα την πατρίδα του στην αντίπερα ακτή του Αιγαίου.
Τα πράγματα θ’ αλλάξουν όμως όταν θα βρει δυο φίλους καρδιάς, την κυρία Γαλάτεια, την καθαρίστρια του Μουσείου, και το μικρό Λάμπη, το γιο του νυχτοφύλακα. Τα πράγματα θ’ αλλάξουν μ’ ένα παράξενο όνειρο.
Απ’ τ’ όνειρο θα φτερουγίσει στο Μουσείο ένα μεγάλο γαλάζιο πουλί που θα τους ταξιδέψει μια νύχτα με πανσέληνο στις χαμένες πατρίδες, στη Μικρασία.