ΒΙΒΛΙΟΤΑΞΙΔΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΙ ΕΦΗΒΟΥΣ
Γράφει και επιμελείται η δρ Αγγελική Μαστρομιχαλάκη, Εκπαιδευτικός – Συγγραφέας
Αφιέρωμα 2 Απριλίου
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Απριλίου, την ημέρα που γεννήθηκε ο μεγάλος Δανός παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, με σκοπό να τονώσει την αγάπη για το διάβασμα και να στρέψει την προσοχή στα παιδικά βιβλία.
Την καθιέρωσε η Διεθνής Οργάνωση Βιβλίων για τη Νεότητα (Ιnternational Board on Books for Young People -ΙΒΒΥ) το 1966. Από τότε, κάθε χρόνο, ένα διαφορετικό εθνικό τμήμα της οργάνωσης αυτής ετοιμάζει ένα μήνυμα και μια αφίσα, που διανέμονται σε όλο τον κόσμο, με σκοπό να τονίσουν την αξία των βιβλίων και της ανάγνωσης, και να ενθαρρύνουν τη διεθνή συνεργασία για την ανάπτυξη και τη διάδοση της παιδικής λογοτεχνίας. Το υλικό αυτό χρησιμοποιείται με διάφορους τρόπους για την προώθηση των βιβλίων και της ανάγνωσης σε όλο τον κόσμο.
Ο Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, που είναι το ελληνικό τμήμα της IBBY συνεργάζεται με το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, προκειμένου το μήνυμα της Οργάνωσης να διαμοιραστεί στα σχολεία και τις βιβλιοθήκες. Σύμφωνα με τη φετινή ανακοίνωση του Υπουργείου, “ο ετήσιος αυτός εορτασμός συμβάλλει στην καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας και τονώνει το ενδιαφέρον των παιδιών και των νέων για το βιβλίο με διάφορες εκδηλώσεις (εκθέσεις παιδικού βιβλίου, συναντήσεις μαθητών με συγγραφείς και εικονογράφους, θεατρικές παραστάσεις κ.ά.)”
Το 2022 υπεύθυνο για το υλικό του εορτασμού είναι το Τμήμα του Καναδά.
Το μήνυμα με τίτλο “Οι ιστορίες είναι φτερά που σε βοηθούν να πετάς ψηλά κάθε μέρα” γράφτηκε από τον πολυβραβευμένο συγγραφέα Richard Van Camp, και λέει.
“Οι ιστορίες είναι φτερά που σε βοηθούν να πετάς ψηλά κάθε μέρα”
Το διάβασμα είναι ελευθερία. Το διάβασμα είναι ανάσα.
Το διάβασμα σ’ αφήνει να βλέπεις τον κόσμο με τρόπο διαφορετικό και σε καλεί σε κόσμους που δε θα θέλεις ποτέ να τους αποχωριστείς.
Το διάβασμα επιτρέπει στο πνεύμα σου να ονειρεύεται.
Λένε ότι τα βιβλία είναι φίλοι για όλη μας τη ζωή και συμφωνώ.
Το ιδανικό δικό σου σύμπαν πλαταίνει όταν διαβάζεις.
Οι ιστορίες είναι φτερά που σε βοηθούν να πετάς ψηλά κάθε μέρα, βρες, λοιπόν, τα βιβλία που μιλούν στο πνεύμα σου, στην καρδιά σου, στο μυαλό σου.
Τα βιβλία είναι γιατρικά. Θεραπεύουν. Καθησυχάζουν. Εμπνέουν. Διδάσκουν.
Ας ευγνωμονούμε τους παραμυθάδες, τους αναγνώστες και τους ακροατές.
Ας ευγνωμονούμε τα βιβλία.
Είναι φάρμακα για έναν καλύτερο φωτεινότερο κόσμο.
Ευχαριστώ πολύ!
(Μετάφραση Λότη Πέτροβιτς– Ανδρουτσοπούλου)
Η αφίσα φιλοτεχνήθηκε από την επίσης πολυβραβευμένη εικονογράφο και συγγραφέα Julie Flett.
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΧΑΝΣ ΚΡΙΣΤΙΑΝ ΑΝΤΕΡΣΕΝ
Δανός συγγραφέας και ποιητής, πασίγνωστος σ’ όλο τον κόσμο για τα παραμύθια του. Γιος ενός παπουτσή και μιας πλύστρας, ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν (Hans Christian Andersen) γεννήθηκε στις 2 Απριλίου του 1805 στην πόλη Οντένσε. Έμεινε ορφανός από πατέρα στα 11 του χρόνια και έκανε διάφορες δουλειές για να τα φέρει βόλτα αυτός και η μητέρα του. Το σχολείο ήταν μια πολυτέλεια για τον μικρό Χανς Κρίστιαν.
Το προσωπικό του καταφύγιο, τις όποιες ελεύθερες ώρες είχε, ήταν ένα μικρό κουκλοθέατρο. Έφτιαχνε με τα ίδια του τα χέρια τις κούκλες, τις έντυνε κι έδινε τις δικές του προσωπικές παραστάσεις, με έργα κυρίως του Σαίξπηρ, τα οποία απομνημόνευε με χαρακτηριστική ευκολία.
Η χάρη του αυτή έφτασε στα αυτιά του βασιλιά της Δανίας Φρειδερίκου του 6ου, ο οποίος ενδιαφέρθηκε προσωπικά για το παράξενο αυτό αγόρι. Τον έστειλε σ’ ένα από τα καλύτερα σχολεία της χώρας, καταβάλλοντας ο ίδιος τα δίδακτρα. Μετά κόπων και βασάνων, ο Χανς Κρίστιαν τελείωσε το Γυμνάσιο σε ηλικία 23 ετών. «Τα χρόνια αυτά ήταν τα πιο πικρά και σκοτεινά της ζωής μου», έγραψε στην αυτοβιογραφία του. Στη συνέχεια γράφεται στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, χωρίς να ολοκληρώσει τις σπουδές του.
Ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν θα διακριθεί και στην ταξιδιωτική λογοτεχνία. Από το 1833 ως το 1857 πραγματοποιεί 29 ταξίδια σε Ευρώπη, Ασία και Αφρική, γνωρίζεται με μεγάλες προσωπικότητες της εποχής και καταγράφει τις εμπειρίες του σε σειρά ταξιδιωτικών βιβλίων.
Τα βήματά του θα τον φέρουν ως την Ελλάδα τον Μάρτιο του 1841. Στο οδοιπορικό του «Το Παζάρι ενός ποιητή», που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις «Εστία» με τον τίτλο «Οδοιπορικό στην Ελλάδα» περιγράφει λεπτομερώς τη διαμονή στην Αθήνα.
Παρά τις ανησυχίες και τις φοβίες του, δεν δίστασε να ταξιδέψει και να επισκεφτεί το Θησείο, το Φάληρο, τον Κολωνό και την Ακρόπολη, όπου ανέβαινε κάθε μέρα. Με ειδική άμαξα εξόρμησε στα χωριά των Μεσογείων, αλλά και τις πλαγιές της Πεντέλης.
Η προσωπική του ζωή δεν μοιάζει με την εικόνα ενός καλοκάγαθου τζέντλεμαν, που αφιέρωσε τη ζωή του ολοκληρωτικά στη συγγραφή έργων για παιδιά, μα πιο πολύ με την εικόνα ενός φιλόδοξου, ευαίσθητου και ευφυή άνδρα. Δεν έκανε οικογένεια. Στις 4 Αυγούστου του 1875 πέθανε, σε ηλικία 70 ετών.
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ:
Ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν είναι ένας από τους πιο γνωστούς και αγαπημένους παραμυθάδες. Οι περισσότεροι μεγαλώσαμε με τις ιστορίες του, μας προβλημάτισαν, μας συντρόφευσαν – και μας συντροφεύουν ακόμα – σε πολλές αφηγήσεις και αναγνώσεις. Ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν ξεχωρίζει με τα παραμύθια του. Τα πιο γνωστά παραμύθια του μεγάλου συγγραφέα ξεφεύγουν από τα τετριμμένα. Οι ιστορίες του είναι μοναδικές! Προβληματίζουν, εκπαιδεύουν, συγκινούν, θέτουν στα παιδιά τις βάσεις για πολλά ερωτήματα.
Όπως οι περισσότεροι παραμυθάδες, ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν εμπνεύστηκε τα παραμύθια του από ιστορίες που είχε ακούσει.
Ο Χ. Κ. Άντερσεν το 1835 δημοσιεύει τα πρώτα του «Παραμύθια για παιδιά» και μόνο 8 χρόνια αργότερα κερδίζουν την επιδοκιμασία του κόσμου. Τα πρώτα παραμύθια δεν είχαν ιδιαίτερη αναγνώριση και οι πωλήσεις ήταν κακές. Ο Άντερσεν θα συνεχίσει να γράφει παραμύθια και να τα δημοσιεύει μέχρι το 1872.
Ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν έγραψε παραμύθια, θεατρικά έργα, μυθιστορήματα, ποιήματα κ.ά.
Τα παραμύθια του Άντερσεν έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από εκατό γλώσσες, με βασικό χαρακτηριστικό τους πως είναι ιστορίες για μικρά και μεγάλα παιδιά.
Θα γράψει συνολικά 168 παραμύθια ως το 1872 με πιο γνωστά:
«Τα κόκκινα Παπούτσια», «Η πριγκίπισσα και το μπιζέλι», «Η βασίλισσα του χιονιού», «Το ασχημόπαπο», «Το μολυβένιο στρατιωτάκι», «Το μικρό έλατο», «Η μικρή γοργόνα», «Τα καινούργια ρούχα του αυτοκράτορα», «Το κοριτσάκι με τα σπίρτα» και «Η Τοσοδούλα».
