Kείμενο της Εύας Στάμου, Δρ. ψυχολογίας – Συγγραφέας, στα πλαίσια της καμπάνιας του “ΑΡΤΙΟΝ” με θέμα «ΟRANGE AND BEYOND» για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών
Η 25η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί ως η «Διεθνής ημέρα εξάλειψης της βίας κατά των γυναικών» Μία από τις πιο συνηθισμένες αιτίες φαινομένων κακοποίησης των γυναικών παγκοσμίως είναι ο διάχυτος μισογυνισμός και η πεποίθηση ότι οι γυναίκες υστερούν ως προς διάφορες ικανότητες με τρόπο που δεν τις καθιστά μόνο πιο ευάλωτες, αλλά και περισσότερο δεκτικές στη βία.
Η κακοποίηση των γυναικών από κάποιο μέλος του οικογενειακού περιβάλλοντος, από κάποιο μη οικείο άτομο, ή από τον σύντροφό τους μπορεί να λάβει διαφορετικές μορφές και να εκδηλωθεί με τρόπους που δεν είναι πάντα εύκολα ανιχνεύσιμοι. Εκτός από φυσική, η έμφυλη βία μπορεί να είναι οικονομική, ψυχολογική, σεξουαλική, ή απλώς λεκτική.
Η λεκτική βία μπορεί να περιλαμβάνει προσβολές, χυδαία γλώσσα, σκληρή κριτική, αστεϊσμούς, κατηγορίες, σαρκαστικά σχόλια, ακόμα και απειλές με στόχο την διαρκή υποτίμηση της γυναίκας. Πρόκειται για μια μορφή τιμωρίας αλλά και ελέγχου που κάνει το θύμα να νιώθει άσχημα για τον εαυτό του, να φοβάται, να περιορίζει τις κινήσεις του.
Δεν είναι σπάνιο για ένα θύμα συστηματικής λεκτικής βίας να νιώθει χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχος, κατάθλιψη, αίσθημα ενοχών και ντροπής, απότομες αλλαγές στη διάθεση, επιθυμία απομόνωσης, αδυναμία ολοκλήρωσης των σπουδών ή της εργασίας του, φόβο δημιουργίας στενών σχέσεων, και εγκατάλειψη της προσπάθειας επίτευξης των στόχων του.
Στις ερωτικές σχέσεις η λεκτική βία δεν είναι πάντα εύκολα αναγνωρίσιμη αφού ο θύτης είναι κάποιος που το θύμα αγαπά και εμπιστεύεται. Δεν είναι ασυνήθιστο σε αρκετές περιπτώσεις ο θύτης να συμπεριφέρεται με στοργήέτσι ώστε οι λεκτικές επιθέσεις προς το θύμα να εναλλάσσονται με συμπεριφορά που δηλώνει θαυμασμό, ενδιαφέρον και αγάπη. Αυτά τα διπλά μηνύματα όχι μόνο μπερδεύουν το θύμα μα γίνονται αρκετές φορές η αιτία που είτε δυσκολεύεται να συνειδητοποιήσει τι συμβαίνει, είτε συγχωρεί τον θύτη.
Το πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση της λεκτικής βίας είναι η αναγνώριση και η παραδοχή ότι πραγματικά συμβαίνει. Το δεύτερο βήμα είναι η λύση της σιωπής και η απόφαση αναζήτησης βοήθειας από το συγγενικό και φιλικό περιβάλλον καθώς και από κάποιον ειδικό της ψυχικής υγείας. Ο θεραπευτής θα βοηθήσει το θύμα να συνειδητοποιήσει πώς λειτουργείμια υγιής σχέση, να χειραφετηθεί και να θέσει όρια. Με την συμπαράσταση των οικείων του και των ειδικών το θύμα σταδιακά θα καταφέρει να βγει από την κακοποιητική σχέση καθώς και να προστατεύσει τον εαυτό του από σχέσεις με παρόμοια χαρακτηριστικά στο μέλλον.
Φωτογραφίες: Κωνσταντίνου Ανδρεάδη