Στην τελική ευθεία μπαίνει η Εθνική Πρωτοβουλία για τη μείωση των τιμών στα σούπερ μάρκετ, με στόχο να δώσει ουσιαστική ανάσα στα νοικοκυριά μέσα από πραγματικές, μετρήσιμες και διατηρήσιμες μειώσεις σε προϊόντα πρώτης ανάγκης. Από τη Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026 ξεκινά η υποβολή δεσμευτικών προτάσεων από τις επιχειρήσεις που θέλουν να ενταχθούν στο πρόγραμμα, ώστε από τις 31 Αυγούστου να εφαρμοστούν μειώσεις 5% έως 20% σε επιλεγμένα βασικά αγαθά στα σούπερ μάρκετ, οι οποίες θα παραμείνουν ενεργές έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Το στοίχημα είναι σαφές: οι μειώσεις να φανούν στο ράφι, να κρατήσουν στον χρόνο και να μεταφραστούν σε πραγματικό όφελος για τους καταναλωτές, όχι σε σύντομες προωθήσεις που εξαφανίζονται πριν προλάβουν να τις αξιοποιήσουν τα νοικοκυριά.
Σούπερ μάρκετ: Πώς θα «τρέξει» το πρόγραμμα μειώσεων έως 20%
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ), η διαδικασία έχει συγκεκριμένα βήματα και αυστηρές ημερομηνίες. Οι επιχειρήσεις θα καταθέσουν τις προτάσεις τους ανά κωδικό προϊόντος (barcode), ώστε η αξιολόγηση να γίνεται με ακρίβεια και χωρίς ασάφειες.
– 27 Ιουλίου 2026: Έναρξη υποβολής δεσμευτικών προτάσεων από τις επιχειρήσεις.
– 28 Ιουλίου 2026: Αξιολόγηση των προτάσεων.
– 29 Ιουλίου 2026: Γνωστοποίηση προς τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ των κωδικών προϊόντων που θα ενταχθούν.
– 3 Αυγούστου 2026: Ολοκλήρωση της διαδικασίας με την υποβολή των τελικών προτάσεων.
– 31 Αυγούστου 2026: Έναρξη εφαρμογής των μειώσεων στα ράφια.
– 31 Δεκεμβρίου 2026: Λήξη της πρωτοβουλίας.
Αυτό το «σφιχτό» πλαίσιο, όπως επισημαίνεται, έχει στόχο να μην υπάρχουν καθυστερήσεις και να προλάβει η αγορά να προσαρμοστεί εγκαίρως, ώστε οι καταναλωτές να δουν τις νέες τιμές στα σούπερ μάρκετ από την ημερομηνία έναρξης.
Τι θεωρείται πραγματική μείωση και τι όχι
Κεντρική προϋπόθεση του προγράμματος είναι ότι οι μειώσεις πρέπει να εφαρμόζονται στις κανονικές τιμές των προϊόντων και όχι να εμφανίζονται ως «εκπτώσεις» ή προωθητικές ενέργειες περιορισμένης διάρκειας. Με άλλα λόγια, το πρόγραμμα δεν θέλει να «βαφτιστεί» μια σύντομη προσφορά ως μείωση τιμής, αλλά να υπάρξει νέα, χαμηλότερη βάση τιμολόγησης.
Ως τιμή αναφοράς θα χρησιμοποιηθεί η τιμή που θα ισχύει στα ράφια στις 27 Αυγούστου 2026. Από εκεί και πέρα, οποιαδήποτε μελλοντική προσφορά ή προωθητική ενέργεια θα πρέπει να υπολογίζεται πάνω στη νέα, μειωμένη τιμή. Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί αποτρέπει το φαινόμενο να επιστρέφουν τα προϊόντα σταδιακά στις παλιές τιμές ή να «χάνεται» το όφελος μέσα σε περίπλοκες προωθητικές πολιτικές.
Επιπλέον, τα προϊόντα που θα ενταχθούν στην πρωτοβουλία θα πρέπει να παραμείνουν στο πρόγραμμα για τουλάχιστον δύο μήνες, ώστε να υπάρχει διάρκεια και ουσία, όχι αποσπασματική συμμετοχή.
Ποια προϊόντα μπαίνουν στη λίστα
Η λίστα των προϊόντων που μπορούν να ενταχθούν περιλαμβάνει κατηγορίες με υψηλή συχνότητα αγορών και μεγάλο βάρος στο οικογενειακό καλάθι. Μεταξύ άλλων, αναφέρονται:
– νωπό κρέας
– γαλακτοκομικά
– αυγά
– ζυμαρικά
– όσπρια
– άλευρα
– έλαια
– βρεφικό γάλα και πάνες
– είδη πρωινού
– αναψυκτικά
– απορρυπαντικά
– προϊόντα προσωπικής υγιεινής
– σχολικά είδη
Η ΑΑΕΑ&ΠΚ τονίζει ότι η συμμετοχή πρέπει να αφορά προϊόντα υψηλής εμπορικής σημασίας και όχι είδη περιορισμένης κυκλοφορίας. Η λογική είναι απλή: το πρόγραμμα πρέπει να «πιάνει» τον παλμό της καθημερινής κατανάλωσης στα σούπερ μάρκετ και όχι να περιορίζεται σε προϊόντα που ελάχιστοι αγοράζουν.
Τι θα δηλώνουν οι επιχειρήσεις ανά barcode
Για να υπάρχει διαφάνεια και δυνατότητα ελέγχου, οι επιχειρήσεις οφείλουν να καταθέτουν αναλυτικά στοιχεία για κάθε προϊόν, ανά barcode. Μεταξύ των στοιχείων που θα δηλώνονται περιλαμβάνονται:
– η υφιστάμενη τιμή
– η νέα, μειωμένη τιμή
– το ποσοστό μείωσης
– η διάρκεια εφαρμογής της μείωσης
Η προσέγγιση «ανά barcode» μειώνει τα περιθώρια παρερμηνειών (π.χ. διαφορετική συσκευασία ή παραλλαγή προϊόντος) και βοηθά ώστε οι μειώσεις που ανακοινώνονται να ταυτίζονται με τις μειώσεις που τελικά βλέπει ο καταναλωτής στο ράφι.
Ενημέρωση καταναλωτών και ενιαία σήμανση στα ράφια
Για να μπορεί ο καταναλωτής να εντοπίζει εύκολα ποια προϊόντα συμμετέχουν, προβλέπονται δύο βασικά εργαλεία ενημέρωσης:
1) Ειδική ενότητα στην πλατφόρμα PosoKanei, όπου θα αναρτώνται τα συμμετέχοντα προϊόντα.
2) Ενιαία σήμανση στα ράφια στα σούπερ μάρκετ, ώστε να είναι άμεσα αναγνωρίσιμα τα προϊόντα που εντάσσονται στην πρωτοβουλία.
Η επιτυχία ενός τέτοιου μέτρου δεν κρίνεται μόνο από τους αριθμούς, αλλά και από το κατά πόσο είναι «ορατό» και λειτουργικό για τον πολίτη στην καθημερινή του αγορά.
Δικλίδες για τον ανταγωνισμό: 16 κανόνες και μηδενική ανοχή
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προστασία του ανταγωνισμού. Η ΑΑΕΑ&ΠΚ έχει προβλέψει 16 δικλίδες ασφαλείας, απαγορεύοντας οποιαδήποτε ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστικών επιχειρήσεων για ευαίσθητα εμπορικά δεδομένα, όπως τιμές, ποσοστά μειώσεων, κόστη ή εμπορικές στρατηγικές.
Ο στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι μειώσεις στα σούπερ μάρκετ θα προκύψουν μέσα από θεμιτές πρακτικές και όχι μέσα από συντονισμούς που θα αλλοίωναν την αγορά.
Το πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο της πρωτοβουλίας
Υπενθυμίζεται ότι η πρωτοβουλία «κλείδωσε» σε σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου στα τέλη Ιουνίου, ενώ εξειδικεύτηκε σε νέα σύσκεψη υπό τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, με συμμετοχή εκπροσώπων της βιομηχανίας, των προμηθευτών και του οργανωμένου λιανεμπορίου.
Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι πρόκειται για οργανωμένη παρέμβαση με συγκεκριμένα εργαλεία ελέγχου, και όχι για μια γενική «έκκληση» προς την αγορά.
Τι θα κρίνει τελικά την επιτυχία
Η ουσία θα φανεί στο ταμείο. Όπως επισημαίνεται, η επιτυχία της πρωτοβουλίας θα κριθεί από το πραγματικό όφελος που θα φτάσει στα ελληνικά νοικοκυριά, μέσα από ουσιαστικές και διατηρήσιμες μειώσεις στις τιμές βασικών αγαθών στα σούπερ μάρκετ. Αν οι νέες τιμές είναι καθαρές, συγκρίσιμες και παραμένουν σταθερές μέχρι το τέλος του έτους, τότε το πρόγραμμα μπορεί να λειτουργήσει ως ένα πρακτικό εργαλείο ανακούφισης της καθημερινότητας.
Από τις 31 Αυγούστου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, το ζητούμενο είναι ένα: οι μειώσεις στα σούπερ μάρκετ να μην μείνουν στα χαρτιά, αλλά να αποτυπωθούν καθαρά στο ράφι και να επιβεβαιωθούν στην πράξη, αγορά με την αγορά.
