Στην ιερή πόλη Μασχάντ, στο βορειοανατολικό Ιράν, έφτασε το πρωί της Πέμπτης (9/7) το φέρετρο με τη σορό του ανώτατου ηγέτη της χώρας, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η ταφή του και να ολοκληρωθεί ο εξαήμερος κύκλος τελετών μνήμης που έχει συγκλονίσει το Ιράν και έχει προσελκύσει βλέμματα από ολόκληρη την περιοχή.
Η κηδεία Αλί Χαμενεΐ στη Μασχάντ δεν αποτελεί μόνο το τελευταίο κεφάλαιο μιας πολυήμερης διαδικασίας αποχαιρετισμού, αλλά και μια κορύφωση έντονων συναισθημάτων, πολιτικών μηνυμάτων και θρησκευτικού συμβολισμού, σε έναν από τους ιερότερους τόπους του σιιτικού Ισλάμ.
Σύμφωνα με εικόνες που μετέδωσε το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA, το αεροσκάφος της Mahan Air διακρίνεται να κινείται στον αεροδιάδρομο μετά την προσγείωσή του στη γενέτειρα πόλη του Χαμενεΐ. Από νωρίς, πλήθη είχαν συγκεντρωθεί τόσο στο αεροδρόμιο όσο και γύρω από το ιερό του Ιμάμη Ρεζά, τον χώρο όπου αναμένεται να πραγματοποιηθεί η κηδεία.
Η ατμόσφαιρα, όπως μεταδίδεται από τα κρατικά μέσα, είναι φορτισμένη: χιλιάδες άνθρωποι κρατούν ιρανικές σημαίες, ενώ δεν λείπουν και οι κόκκινες «σημαίες της εκδίκησης», οι οποίες, στο σιιτικό θρησκευτικό και πολιτικό λεξιλόγιο, παραπέμπουν σε πένθος αλλά και σε απαίτηση ανταπόδοσης.
Η άφιξη στη Μασχάντ και ο ρόλος του ιερού του Ιμάμη Ρεζά
Η επιλογή της Μασχάντ δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για την πιο ιερή πόλη του Ιράν για τους Σιίτες, καθώς φιλοξενεί το προσκύνημα του Ιμάμη Ρεζά, ενός από τους πλέον σεβαστούς ιμάμηδες. Εκεί, αποκτά ιδιαίτερο θρησκευτικό βάρος, μετατρέποντας την τελετή σε ένα γεγονός που υπερβαίνει το πρωτόκολλο και αγγίζει την καρδιά της σιιτικής ταυτότητας.
Η νεκρική πομπή έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει από την οδό Ιμάμ Ρεζά και να καταλήξει στο ιερό προσκύνημα. Οι δρόμοι της πόλης είχαν κατακλυστεί από νωρίς, με τους παρευρισκόμενους να σχηματίζουν πυκνά ανθρώπινα ρεύματα γύρω από τα σημεία διέλευσης, σε μια σκηνή που θυμίζει μεγάλες θρησκευτικές συγκεντρώσεις της χώρας.
Καθυστέρηση λόγω των πρωτοφανών πληθών στο Ιράκ
Η σορός του Χαμενεΐ μεταφέρθηκε στη Μασχάντ από το Ιράκ, όπου προηγήθηκαν τελετές στις ιερές πόλεις Νατζάφ και Καρμπάλα. Η κρατική τηλεόραση ανέφερε ότι η κηδεία, η οποία αναμενόταν νωρίτερα το πρωί, μετατέθηκε για τις 14:30 τοπική ώρα (14:00 ώρα Ελλάδος).
Αιτία της καθυστέρησης ήταν τα μεγαλύτερα από το αναμενόμενο πλήθη που συγκεντρώθηκαν στο Ιράκ, γεγονός που επηρέασε το χρονοδιάγραμμα μεταφοράς και των συνοδευτικών τελετουργιών.
Παράλληλα, η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι ο κυβερνήτης της Μασχάντ, Χασάν Χοσεϊνί, αναμένει συνολική προσέλευση περίπου «15 εκατομμυρίων» ανθρώπων, αριθμός που, αν επιβεβαιωθεί, θα τοποθετήσει την κηδεία ανάμεσα στις μεγαλύτερες δημόσιες συναθροίσεις που έχουν καταγραφεί στη σύγχρονη ιστορία της χώρας.
Στην εκτίμηση αυτή περιλαμβάνονται και περίπου 4.700 ξένοι πολιτικοί και διπλωματικοί αξιωματούχοι, υπογραμμίζοντας το διεθνές αποτύπωμα του γεγονότος.
Συνθήματα, πολιτική ένταση και «σημαίες εκδίκησης»
Καθώς το πλήθος συνωστιζόταν στη Μασχάντ περιμένοντας την τελετή, ακούγονταν συνθήματα με έντονο πολιτικό χαρακτήρα. Παρευρισκόμενοι φώναζαν υπέρ της «εκδίκησης» για τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη και κατά του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Μεταδόθηκαν επίσης σκηνές όπου μαυροφορεμένες γυναίκες κρατούσαν πλακάτ με επιθετικά μηνύματα, εικόνες που αποτυπώνουν το πόσο στενά συνδέονται σε τέτοιες στιγμές το συλλογικό πένθος, η οργή και η πολιτική ρητορική.
Η κηδεία, υπό αυτές τις συνθήκες, δεν περιορίζεται σε μια θρησκευτική τελετή αποχαιρετισμού. Αναδεικνύεται, παράλληλα, σε δημόσια έκφραση στάσης απέναντι στον πόλεμο, στη διεθνή αντιπαράθεση και στις εξελίξεις που ακολούθησαν τον θάνατό του.
Το πλήγμα στην Τεχεράνη και το βίντεο από το κατεστραμμένο συγκρότημα
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Αλί Χαμενεΐ σκοτώθηκε σε αμερικανοϊσραηλινό πλήγμα στις 28 Φεβρουαρίου 2026, κατά την πρώτη ημέρα του πολέμου, σε αεροπορικές επιδρομές που στόχευσαν την κατοικία του και συγκρότημα διοίκησης στην Τεχεράνη. Την Τετάρτη (8/7), ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης δημοσίευσαν αυτό που παρουσίασαν ως το πρώτο βίντεο από το σχεδόν ισοπεδωμένο συγκρότημα. Το υλικό, όπως σημειώνεται, δόθηκε στη δημοσιότητα σε χρονική σύμπτωση με την ταφή, ενισχύοντας τη συναισθηματική ένταση και το αφήγημα γύρω από τις συνθήκες θανάτου του.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η κηδεία είχε αρχικά προγραμματιστεί για τον Μάρτιο, ωστόσο αναβλήθηκε λόγω της συνέχισης του πολέμου. Οι δημόσιες τελετές ξεκίνησαν το Σάββατο, με το φέρετρο να περνά διαδοχικά από την Τεχεράνη, την ιερή πόλη Κομ και στη συνέχεια από ιρακινό έδαφος, πριν καταλήξει στη Μασχάντ. Σε κάθε στάση, σύμφωνα με τις μεταδόσεις, τεράστια πλήθη κατέκλυζαν τους δρόμους, μετατρέποντας την πορεία σε μια διαρκή, πολυήμερη λαϊκή κινητοποίηση.
Η παρουσία του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ παραμένει αβέβαιη
Ένα ακόμη ερώτημα γύρω από την κηδεία αφορά το αν θα εμφανιστεί ο γιος του, Μοτζτάμπα, ο οποίος ανακηρύχθηκε ανώτατος ηγέτης μία εβδομάδα μετά τον θάνατο του πατέρα του. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Μοτζτάμπα τραυματίστηκε σοβαρά στην επίθεση στο συγκρότημα της Τεχεράνης και έκτοτε δεν έχει εμφανιστεί δημόσια. Αν και έχουν δοθεί γραπτές δηλώσεις, δεν έχουν δημοσιοποιηθεί φωτογραφίες, βίντεο ή ηχογραφήσεις του.
Πηγές στην Τεχεράνη αναφέρουν ότι αναρρώνει, αλλά όχι σε βαθμό που να επιτρέπει δημόσια παρουσία, ενώ οι κρατικές υπηρεσίες ασφαλείας φέρονται να επιδιώκουν τον περιορισμό της έκθεσής του, υπό τον φόβο περαιτέρω επιθέσεων.
