Καλεσμένη στο πλατό της εκπομπής «Νωρίς Νωρίς» βρέθηκε η Έλενα Χαραλαμπούδη, σε μια εφ’ όλης της ύλης συζήτηση με τη Μαρία Ηλιάκη. Η κουβέντα ξεκίνησε από κάτι απλό, σχεδόν αυτονόητο, που όμως στις μέρες μας ακούγεται σαν υπενθύμιση: να υπάρχει δουλειά και να υπάρχει υγεία. Η Μαρία Ηλιάκη το έθεσε ανθρώπινα και άμεσα: «Δόξα τω Θεώ, δουλίτσα υπάρχει… οι άνθρωποι να δουλεύουνε, να δουλεύουμε όλοι, να έχουμε την υγειά μας».
Η Έλενα Χαραλαμπούδη πήρε τη σκυτάλη και άνοιξε το θέμα ένα βήμα παραπέρα, μεταφέροντας τη συζήτηση από τη σωματική στην ψυχική ισορροπία. Γιατί, όπως τόνισε, δεν αρκεί μόνο να «έχουμε δουλειά». Σημασία έχει να μπορούμε να υπάρχουμε μέσα στη ζωή μας με τρόπο που να μη μας καταπίνει ο ρόλος, η επιτυχία, η αγωνία για την επόμενη ευκαιρία. Με αφορμή συζητήσεις που είχε το Σαββατοκύριακο με φίλους της, υπογράμμισε πόσο σημαντικό είναι να μη ζούμε μόνο μέσα από τη δουλειά μας και να μη μετράμε την αξία μας αποκλειστικά με βάση το επαγγελματικό μας πρόγραμμα.
Η Έλενα Χαραλαμπούδη στάθηκε ιδιαίτερα στο πώς αισθάνεται ένας άνθρωπος όταν μένει χωρίς εργασία. Δεν είναι μόνο το πρακτικό ζήτημα της επιβίωσης· είναι και η κοινωνική πίεση, η αίσθηση ότι «κάτι δεν κάνεις καλά», ότι μένεις πίσω. Όπως εξήγησε, αυτό συχνά ρίχνει την αυτοπεποίθηση, γιατί η ανεργία ή η επαγγελματική παύση μεταφράζεται εύκολα –και άδικα– σε προσωπική ανεπάρκεια. Και αυτό δεν αφορά μόνο τον χώρο της τέχνης ή της τηλεόρασης. Αφορά όλους.
Έλενα Χαραλαμπούδη και η αλήθεια πίσω από τη «δουλίτσα υπάρχει»
Μιλώντας ειδικά ως ηθοποιός, η Έλενα Χαραλαμπούδη περιέγραψε μια πραγματικότητα που για πολλούς φαίνεται αόρατη: στο επάγγελμά της, η εργασία δεν είναι σταθερή. Μπορεί να δουλεύεις εντατικά έξι μήνες και τους υπόλοιπους να μην έχεις κάτι. Αυτή η εναλλαγή δεν είναι πάντα εύκολη, γιατί σε βάζει στον πειρασμό να βλέπεις μόνο το αρνητικό. Αντί να πεις «δούλεψα έξι μήνες, τα κατάφερα», πιάνεις τον εαυτό σου να σκέφτεται «τώρα δεν έχω κάτι, άρα δεν είμαι αρκετός».
Εκεί, όπως είπε, χρειάζεται ισορροπία. Χρειάζεται να μπορείς να κρατήσεις καθαρή τη ματιά σου και να μη συνδέεις αυτόματα την αξία σου με το αν είσαι «ενεργός» επαγγελματικά αυτή την περίοδο. Η ίδια παραδέχτηκε ότι το έχει περάσει, το περνάει και πιθανόν θα το ξαναπεράσει, όπως οι περισσότεροι. Λίγοι είναι οι άνθρωποι που έχουν λύσει τα προβλήματα της ζωής τους «για πάντα».
Παράλληλα, η Έλενα Χαραλαμπούδη έκανε μια διάκριση που συχνά παραβλέπουμε: άλλο το να μην έχεις δουλειά (που είναι μια συνθήκη δύσκολη και πιεστική) και άλλο το να επενδύεις όλη σου την απόλαυση στη δουλειά. Γιατί, όσο κι αν αγαπάς αυτό που κάνεις, δεν σημαίνει ότι κάθε μέρα θα είναι φωτεινή, δημιουργική και γεμάτη έμπνευση. «Δεν κάνουμε όλοι πράγματα τα οποία πάντα μας αρέσουνε», σημείωσε, δίνοντας χώρο στην αλήθεια της καθημερινότητας: κάποιες φορές απολαμβάνεις τη δουλειά σου, κάποιες άλλες όχι.
Το πιο ουσιαστικό όμως ήταν η σκέψη της για το αποτύπωμα που αφήνει μια περίοδος στη ζωή μας. Τα τελευταία χρόνια, που κάνει κυρίως πράγματα που της αρέσουν, πιάνει τον εαυτό της να σκέφτεται το εξής: όταν σταματήσει κάποτε, δεν θέλει να της μείνει η αίσθηση ότι ήταν χαρούμενη μόνο επειδή πήγαιναν καλά τα επαγγελματικά. Θέλει η χαρά να είναι πιο ολόκληρη, να έχει ρίζες και εκτός δουλειάς, να μην εξαρτάται από το επόμενο γύρισμα, την επόμενη πρόβα, την επόμενη συνεργασία.
«Ανοίγεις την τηλεόραση και βλέπεις μόνο πετυχημένους»: το πλασματικό της εικόνας
Στο κλείσιμο της συνέντευξης, η Έλενα Χαραλαμπούδη έβαλε στο τραπέζι κάτι που πολλοί νιώθουν, αλλά λίγοι λένε τόσο καθαρά: «Ανοίγουμε την τηλεόραση και βλέπουμε μόνο πετυχημένους! “Ναι, έχω κλείσει”, “συζητάω”… Τι συζητάς;». Με λίγες φράσεις, αποδόμησε το γνωστό αφήγημα του «όλοι προχωράνε, όλοι κάτι έχουν», που κυριαρχεί στη δημόσια εικόνα. Γιατί συχνά δεν ακούμε ποτέ το απλό και ανθρώπινο: «Δεν με πήρανε», «κόπηκε η εκπομπή μου», «κόπηκα».
Και όμως, αυτές είναι εμπειρίες πραγματικές, συνηθισμένες, κομμάτι της επαγγελματικής διαδρομής, είτε μιλάμε για ηθοποιούς και παρουσιαστές είτε για οποιονδήποτε άνθρωπο που διεκδικεί μια θέση εργασίας σε μια εταιρεία με εκατοντάδες ή και χιλιάδες υποψηφίους. Η Έλενα Χαραλαμπούδη το συνέδεσε άμεσα με την καθημερινή ζωή: πώς νιώθει κάποιος που δεν πήρε τη δουλειά, όταν μετά ανοίγει την τηλεόραση, τα περιοδικά ή τα sites και βλέπει μόνο «επιτυχίες»; Εκεί γεννιέται η σύγκριση, η αδικία, η μοναξιά. Και εκεί ακριβώς, όπως είπε, βρίσκεται το «πλασματικό».
Η κουβέντα με την Έλενα Χαραλαμπούδη δεν ήταν μια ακόμη τηλεοπτική εξομολόγηση. Ήταν μια υπενθύμιση ότι πίσω από κάθε εικόνα επιτυχίας υπάρχει και η άλλη πλευρά: η αναμονή, η απόρριψη, η αμφιβολία, η ανάγκη για ψυχική ανθεκτικότητα. Και ότι, τελικά, το ζητούμενο δεν είναι να φαίνεται πως «έχουμε κλείσει» ή πως «συζητάμε», αλλά να μπορούμε να ζούμε με αλήθεια, να κρατάμε μέτρο και να μη χαρίζουμε την αυτοεκτίμησή μας σε μια πλασματική βιτρίνα.
