«Τό τοπίο εἶναι ἡ προβολή τῆς ψυχῆς ἑνός λαοῦ πάνω στην ύλη» Ὀδυσσέας Ελύτης
Ἕνα ἀπό τά σοβαρότερα προβλήματα πού ἀντιμετωπίζει ὁ ἄνθρωπος τίς τελευταίες δεκαετίες εἶναι ἡ ἀπουσία τῆς προ- στασίας τοῦ περιβάλλοντος, μέ ἀποτέλεσμα τήν κλιματική κρίσ ση. Ἡ ραγδαία επιδείνωση στήν ἰσορροπία τοῦ οἰκοσυστήματος ἐπέφερε σοβαρά προβλήματα στη φύση. Αποτελεῖ θλιβερή δια- πίστωση ὅτι τό φυσικό περιβάλλον στις μέρες μας μολύνεται και καταστρέφεται ἐπικίνδυνα. Ἡ ρύπανση τῆς ἀτμόσφαιρας, τῆς γῆς, τῶν θαλασσῶν καί τῶν ποταμῶν, ὁ ἀφανισμός τῶν φυσικών πόρων, ἡ ὑπερθέρμανση τοῦ πλανήτη καί τόσα άλλα παρόμοια φαινόμενα, ἀποδεικνύουν ὅτι συντελεῖται γύρω μας μία βαθμιαία όσο καί διαρκής, μέ καταιγιστικούς ρυθμούς, και ταστροφή του περιβάλλοντος. Οἱ ἀλλαγές στο οικολογικό σύ στημα τοῦ πλανήτη μας επιφέρουν δραματικές συνέπειες, σέ ὅλους τούς τομεῖς, μέ τόν πολλαπλασιασμό των κυμάτων καύ- σωνα, τῶν ξηρασιῶν, τῶν πυρκαγιῶν καί τῶν πλημμυρῶν, τή διασάλευση τῆς ἰσορροπίας στην φύση, την κλιματική μετανά στευση κ.ά.
Ὅλα αὐτά καθιστοῦν ὁλοφάνερη τήν ὕπαρξη οξύτατης οικολογικῆς κρίσεως, γιά τήν ὁποία ἡ ἀνησυχία ὁλοένα γίνεται καί ἐντονότερη. Ἡ ἀνησυχία αυτή συνήθως ἐκφράζεται μέ ἀτέρμονες συζητήσεις, οἱ ὁποῖες ἀναφέρονται στην κρίση καί προσπαθοῦν νά βροῦν λύσεις γιά τήν ἀντιμετώπισή της. Τά τε- λευταία χρόνια κινητοποιήσεις από διάφορους φορεῖς, ὀργανι
1
σμούς καί παράγοντες ἀποπειρῶνται νά ἀναδείξουν τό οίκολο- γικό πρόβλημα.
Ωστόσο, οἱ προτεινόμενες λύσεις καί ἡ ἐφαρμογή τους στην πράξη δέν ὁδηγοῦν σέ οὐσιαστικά αποτελέσματα, διότι ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος παραμένει βαθιά επηρεασμένος, συχνά ἀλλοιωμένος ἀπό τό ὑλιστικό πνεῦμα τῆς ὑπερκαταναλωτικῆς ἐποχῆς μας. Ἡ ὁλοένα καί αὐξανόμενη εκμετάλλευση τοῦ πε- ριβάλλοντος καλλιεργεῖ τή συνεχή διάρρηξη τῆς σχέσης τοῦ ἀνθρώπου μέ τό οικοσύστημα, στό ὁποῖο δραστηριοποιεῖται καί οὐσιαστικά τόν ὁδηγεῖ μακριά από τον Δημιουργό. Ὁ ἄνθρωπος ξεχνᾶ καί ἀπομακρύνεται ἀπό τήν ἐντολή τοῦ Θεοῦ «ἐργάζε σθαι καί φυλάσσειν» (Γέν. 2:15) τήν Κτίση, μέ ἀποτέλεσμα να παραθεωρεῖ ὅτι, ἐνῶ ἀποτελεῖ ἀλληλένδετο κρίκο τῆς ἁλυσίδας τοῦ οἰκοσυστήματος, μέ τίς πράξεις του το καταστρέφει. Ὅσο συνεχίζουμε νά ἔχουμε αὐτή τή θεώρηση καί νά ἀπομακρυνό μαστε ἀπό τή θεία εντολή, τόσο το πρόβλημα θα διογκώνεται καί ἡ λύση θά ἀπομακρύνεται, μέ ἀποτέλεσμα ή οικολογική κρίση νά ἀπειλεῖ τήν ἴδια τήν ἐπιβίωση τοῦ ἀνθρώπου, τή δια- τήρηση τῆς ἴδιας τῆς ζωῆς. Μέ ταχύτατους πλέον ρυθμούς τό πρόβλημα καθίσταται ὀντολογικό! Εἶναι ἡ ὥρα τῆς ἀνάληψης εὐθύνης καί σέ αὐτή τήν κρίσιμη στιγμή ἡ Ἐκκλησία πρωτοστα τεῖ ὄχι ἁπλά ἐκφράζοντας τήν ἀγωνία Της, ἀλλά προτείνοντας ἀπό ἄμβωνος καί ὑλοποιώντας μέ ἔργα λύσεις.
Ἡ προστασία τοῦ περιβάλλοντος δέν εἶναι σύνθημα και λόγια, αλλά ὑποχρέωση και πράξεις. Εἶναι ἡ ουσιαστική αντα- πόκριση στην πρόσκληση τοῦ Θεοῦ, γιά ἁρμονική συνύπαρξη μαζί Του, ἡ ὁποία θά ὁδηγήσει σέ ἔμπρακτες ἀλλαγές καί με- ταρρυθμίσεις γιά μία πράσινη, βιώσιμη ζωή, σέ ἐπανασύνδεση και σύζευξη μέ τή φύση καί τόν Δημιουργό.
† Ὁ Ἀθηνῶν ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ, Πρόεδρος
