Ερευνητές στις ΗΠΑ κατάφεραν να αναγεννήσουν σχεδόν πλήρη πόδια βατράχων, που είχαν προηγουμένως ακρωτηριαστεί.
Το επίτευγμα, χάρη σε ένα «κοκτέιλ» πέντε φαρμάκων, αποτελεί ένα βήμα-ορόσημο στον στόχο της αναγεννητικής ιατρικής να πετύχει και στους ανθρώπους αυτό που μπορούν να κάνουν μερικά ζώα όπως οι σαλαμάνδρες, οι κάβουρες, κάποιες σαύρες, μερικά σκουλήκια και βέβαια οι υπερήρωες των κόμικ: να αναγεννούν ένα κομμένο άκρο ή ακόμη και όλο το σώμα τους.
Οι άνθρωποι έχουν απλώς την ικανότητα να κλείνουν τα τραύματα τους με την αναγέννηση νέων ιστών, ενώ μόνο το ανθρώπινο ήπαρ μπορεί να αναγεννηθεί πλήρως ακόμη κι αν χάσει το 50% του μεγέθους του. Η προοπτική της φυσικής αναγέννησης – και όχι της αντικατάστασης με κάποιο προσθετικό άκρο – αποτελεί σήμερα ένα μακρινό όνειρο για εκατομμύρια ασθενείς που έχουν χάσει τα άνω ή τα κάτω άκρα τους λόγω τραυματισμού, διαβήτη ή άλλης αιτίας. Εξίσου “όνειρο” είναι όμως και για τους βατράχους – και τα άλλα θηλαστικά – που επίσης δεν μπορούν να αναγεννήσουν τα χαμένα άκρα τους.
Οι ερευνητές των πανεπιστημίων Χάρβαρντ και Ταφτς, με επικεφαλής την επίκουρη καθηγήτρια Νιρόσα Μουρουγκάν του δεύτερου, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό “Science Advances”, πέτυχαν να πυροδοτήσουν τη φυσική αναγέννηση στα κομμένα πόδια των βατράχων, χρησιμοποιώντας έναν συνδυασμό φαρμάκων και μια γέλη πρωτεΐνης που περιέχονταν σε έναν βιοαντιδραστήρα από σιλικόνη (BioDome), ο οποίος είχε προσαρτηθεί επί μόνο 24 ώρες στη ρίζα των κομμένων άκρων των ζώων (τα οποία δυστυχώς είχαν προηγουμένως ακρωτηριαστεί επί σκοπού). Το «κοκτέιλ» των φαρμάκων – καθένα από τα οποία επιτελούσε διαφορετικό βιολογικό ρόλο – έθεσε σε κίνηση μια διαδικασία διάρκειας 18 μηνών που είχε ως αποτέλεσμα την αναγέννηση ενός λειτουργικού σχεδόν ολοκληρωμένου άκρου, μέσα από την ανάπτυξη νέων νεύρων, αιμοφόρων αγγείων και μυών.
Τα νέα άκρα των βατράχων είχαν δομή οστών παρόμοια με τα φυσικά άκρα, ενώ αρκετά δάχτυλα αναπτύχθηκαν από το τέλος των ποδιών. Τα ζώα μπορούσαν να χρησιμοποιούν τα αναγεννημένα άκρα τους για να κολυμπούν στο νερό και γενικά να κινούνται όπως ένας φυσιολογικός βάτραχος.
«Είναι συναρπαστικό που βλέπουμε ότι τα φάρμακα βοήθησαν να δημιουργηθεί ένα σχεδόν πλήρες άκρο. Το γεγονός ότι χρειάστηκε μόνο μια σύντομη έκθεση στα φάρμακα, προκειμένου να τεθεί σε κίνηση η πολύμηνη διαδικασία της αναγέννησης, δείχνει ότι οι βάτραχοι και ίσως άλλα ζώα έχουν λανθάνουσες αναγεννητικές ικανότητες που μπορούν να πυροδοτηθούν, ώστε να ενεργοποιηθούν», δήλωσε η Μουρουγκάν.
